A.B.C.
Wijk B (1812)
Nijmegen 1812: Regulierstraat (Het ABC);
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): Het a.b.c.;
Teunissen 1933: A.B.C.
"A.B.C. Naam van een hofje aan de Eerste Walstraat, dat reeds in 1799 bekend was. In 1930 zijn de huisjes aan dit hofje gesloopt en is het hofje vervallen." (Teunissen 1933)
"ADRES : B450 t/m 462
NAAM : HET ABC (...)
In juli 1761 werd aan Arnoldus Meerkamp overgedragen: Twee huizen naast elkander en onder een dak op de hoek van de Regulierstraat, naast het erf van koopman Peter van Egeren gelegen. Thans tot drie woningen geapproprieerd en gemerkt met de letters 'A, B en C' onder de conditie dat deze huizen geen doorgang van de erven van Hendrik Philipsen zal behoeven te permitteren. En dat daar en tegen deze twee huizen ook geen recht tot het secreet en de gang terzijde derzelven zullen hebben.
Later kregen een rij kleine lage huisjes gelegen achter het 'A B C' de naam het ABC. Op 16 augustus 1799 verkopen de erfgenamen van Johan de Wilde voor 1810 gl.: Een blok van viertien woningen, genaamd het ABC, staande aan de Wal, tussen de Regulierstraat en de Bloemerstraat." (Giesbertz 2007)*
verdwenen naam; zie Eerste Walstraat, Het Hoogje
A15
Oosterhout Gld, gemeente Valburg (voor 1 januari 1996);
Oosterhout gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2544 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijk 50 - Oosterhout
Rijksweg 15 (A15), autosnelweg van de Maasvlakte en naar het Knooppunt Ressen
Door de wijziging van de grens met de gemeente Valburg per 1 januari 1996 en de gemeente Bemmel per 1 januari 1997 kwamen een gedeelte van de A15 en enkele gebieden ten noorden daarvan in de gemeente Nijmegen te liggen.
Een gelijkluidend besluit van de gemeenteraden van Nijmegen en Elst d.d. 24 september 1997 en 28 oktober 1997 maakte hieraan per 1 januari 1998 een einde. Sindsdien ligt de grens van de gemeente Nijmegen geheel ten zuiden van de A15, met uitzondering van een klein gedeelte bij afslag 38 Elst.
zie Wolfhoeksestraat
A325
Ressen, gemeente Bemmel (voor 1 januari 1997);
Ressen gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2543 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijk 60 - Ressen
Raadsbesluit d.d. 15 december 1999: Prins Mauritssingel
Provinciale weg 325 (A325, N325), vroegere Rijksweg 52 (A52), autosnelweg van Arnhem naar Nijmegen, in 1993 overgedragen aan de provincie Gelderland. Vanaf de ovatonde (Keizer Augustusplein) gaat de weg verder als N325 via het Keizer Traianusplein richting Kleve (Duitsland).
Rijksweg 52 werd in 1946 geopend met één rijbaan; de tweede rijbaan volgde in 1953. Door de wijziging van de grens met de gemeente Bemmel per 1 januari 1997 en de gemeente Elst per 1 januari 1998 zijn delen van de A325 in de gemeente Nijmegen komen te liggen.
In het kader van de ontwikkeling van het stadsdeel Nijmegen-Noord is de provinciale weg omgebouwd tot een stadsas. Vooruitlopend hierop heeft de gemeenteraad in 1999 besloten het gedeelte vanaf de Waalbrug tot aan de meest noordelijk gelegen rotonde (ovatonde) de naam Prins Mauritssingel te geven. De contouren zijn nog niet door B&W vastgesteld.
verouderd A-nummer
De A325 stopt sinds 2004 vanuit noordelijke richting bij het knooppunt Ressen. Het deel van de weg door de woonplaatsen
Nijmegen en
Lent maakt deel uit van de
N325, hoewel de weg nog steeds A325 wordt genoemd.*
zie Prins Mauritssingel, Keizer Augustusplein
A325 Lent
Lent, gemeente Elst (voor 1 januari 1998);
Lent gemeente Nijmegen (1998-2009);
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent
Raadsbesluit d.d. 15 december 1999: Prins Mauritssingel
zie A325
A52
verdwenen naam; zie A325
A73
wijken 39 - Staddijk, 40 - 't Acker en 49 - Bijsterhuizen
Rijksweg 73 (A73), autosnelweg van het Knooppunt Ewijk naar Venlo (Blerick)
Het gedeelte tussen Beuningen en Lindenholt is in 1980 geopend; het gedeelte tussen het (voormalige) Knooppunt Lindenholt en het Knooppunt Rijkevoort is in 1986 geopend. Binnen de gemeente Nijmegen loopt de A73 vanaf het Knooppunt Neerbosch in oostelijke richting (A783) tot de grens van de bebouwde kom en in zuidelijke richting tot de grens van de gemeente Heumen.
zie A783, Knooppunt Neerbosch
A783
wijk 40 - 't Acker
Rijksweg 783 (A783), gedeelte van de A73 vanaf het Knooppunt Neerbosch richting Neerbosscheweg tot de grens van de bebouwde kom bij de IJpenbroekweg
De aanduiding A783 staat niet op de bewegwijzering; de hectometerpaaltjes zijn voorzien van de vermelding A73.
zie A73, Neerbosscheweg
Aalbersestraat
openbare ruimte ID 0268300000000825
wijk 12 - Goffert | straatcode 02011
Besluit B&W d.d. 13 december 1950
Mr. Petrus Josephus Mattheüs (Piet) Aalberse (Leiden 27 maart 1871 – 's-Gravenhage 5 juli 1948), katholiek voorman en minister; zie www.biografischportaal.nl
"Petrus Jos. Matth. Aalberse (1871-1948), Nederlands r.-k. politicus en staatsman. Deed veel voor de sociale wetgeving (arbeidswet 1919), lid van de Tweede Kamer van 1903 tot 1916, en van 1925 tot 1937. Hoogleraar te Delft van 1916 tot 1918. Van 1918 tot 1925 minister van Arbeid in het eerste en tweede kabinet Ruys de Beerenbrouck. In 1931 voorzitter partijraad R.-K. Staatspartij. Van 1937 tot 1946 was hij lid van de Raad van State. Minister van Staat." (Hendriks 1987)
De Aalbersestraat loopt van de Kolpingstraat naar de Dr. Poelsstraat.
zie Kolpingbuurt
Aalbersstraat
Raadsbesluit d.d. 28 oktober 1911: Roukensstraat
"Roukensstraat. (...)
Tot 28 October 1911 werd de straat genoemd Aalbersstraat. Johannes Arnoldus Aalbers, geboren te Afferden, 16 Februari 1864, bouwde de eerste woningen aan deze straat.
Ingevolge het R. van 24 Juni 1911 is zij door de gemeente overgenomen." (Teunissen 1933)
Johannes Arnoldus Aalbers (Afferden 16 februari 1864 – Nijmegen 23 juni 1949), verver
J.A. Aalbers is begraven op de Begraafplaats Daalseweg (vak/rij/graf 14/kk/03).
verdwenen naam; zie Roukensstraat
Aalscholverplaats
openbare ruimte ID 0268300000000091
wijk 20 - Biezen | straatcode 21342
Raadsbesluit d.d. 27 augustus 1986
aalscholver (Phalacrocorax carbo), visetende watervogel
zie Vogelbuurt, Jan van Callstraat, Maarten Schenckstraat
Aan de Haven
verdwenen naam; zie Oude Haven
Aan de Kazerne
verdwenen naam; zie Mariënburg
Aan de Kuilen
verdwenen naam; zie Aan de Zandkuilen
Aan de Poel
verdwenen naam; zie Molenstraat
Aan de Waal
verdwenen naam; zie Waalkade
Aan de Zandkuilen
"Aan de Kuilen, Aan de Zandkuilen: namen van plaatsen onder Brakkenstein die echter moeilijk te localiseren zijn" (N.S.A.N. 1946-1984, rubriek Organisme, inventarisnummer 2648, 26 juni 1952, nr. 22)
verdwenen naam; zie Zandkuil
Aan de Zes Huizen
verdwenen naam; zie Bloemerstraat
Aan 't Kalverbosch
verdwenen naam; zie Kelfkensbos
Aan 't Water
verdwenen naam; zie Waalkade
Abeelstraat
openbare ruimte ID 0268300000000826
wijk 06 - Hengstdal | straatcode 02038
Besluit B&W d.d. 10 juni 1941
abeel (Populus), populier
zie Bomenbuurt
Abeelegas
niet-bestaande naam; zie Jan Abeelegas
Acacialaan Lent
openbare ruimte ID 0268300000000394
Lent, gemeente Elst (voor 1 januari 1998);
Lent gemeente Nijmegen (1998-2009);
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 32018
Besluit B&W Elst d.d. 3 oktober 1989;
Besluit B&W d.d. 8 december 2009: geformaliseerd
acacia (Robinia pseudoacacia), boom
zie Visveld, Acaciastraat, Peppellaan
Acaciastraat
openbare ruimte ID 0268300000000827
wijk 06 - Hengstdal | straatcode 02046
Raadsbesluit d.d. 14 juli 1917: Berg en Dalsche dwarsweg;
Raadsbesluit d.d. 4 mei 1932: Acaciastraat
"Deze straat droeg, voor zoover betreft het gedeelte tussen den Berg en Dalscheweg en de Tooropstraat, ingevolge R. 14 Juli 1917 den naam Berg en Dalschedwarsweg. Deze naam was reeds vóór 14 Juli 1917 gebruikelijk. Ingevolge R. 9 Juni 1917 werd dit straatdeel door de gemeente overgenomen van de Nijmeegsche Bouwvereeniging." (Teunissen 1933)
acacia (Robinia pseudoacacia), boom
zie Bomenbuurt, Acacialaan
Academieplaats
verdwenen naam; zie Franseplaats
Accordeonpad
Raadsbesluit d.d. 22 juli 1964
accordeon, trekharmonica (muziekinstrument)
verdwenen naam; zie Muziekbuurt
Achter de Bank
openbare ruimte ID 0268300000000828
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 02054
Besluit B&W d.d. 18 oktober 1950;
Raadsbesluit d.d. 24 oktober 1951: inwerkingtreding
"Doodlopend straatje van Klein Mariënburg achter een bankgebouw." (Hendriks 1987)
Achter de Blaasbalg
Teunissen 1933: Achter den Blaasbalg
"1582 'De Blaesbalck, achter de muyr, aan eene zijde die ses Huyser, achter de Seylbaen' en 'Achter die muyr, in die straet daar men geet van der Wyntmolenport tot der Heselporten, bij den alden graeff'.
1628 'Achter den Blaesbalck of Doddendaelschestraet'.
Het huis de Blaasbalg ontleende zijn naam vermoedelijk aan een huisteken." (Teunissen 1933)
verdwenen naam
Achter de Blatum
Teunissen 1933: Achter den Blatum
"Voetpad van de Lange Baan naar de Belvédère. Dit pad bestond reeds in 1677." (Teunissen 1933)
verdwenen naam; zie Lange Baan
Achter de Carmel
openbare ruimte ID 0268300000000829
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 02062
Besluit B&W d.d. 18 oktober 1950;
Besluit B&W d.d. 13 december 1950: inwerkingtreding;
Raadsbesluit d.d. 9 april 2008: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 7 mei 2008
"Genoemd naar het Carmelieten-klooster aan het Carmelhof." (Hendriks 1987)
Het raadsbesluit d.d. 7 mei 2008 houdt verband met de bebouwing van de Hessenberg.
zie Carmelhof
Achter de Doddendaal
Teunissen 1933: Achter den Doddendaal
verdwenen naam; zie Achter Valburg, Doddendaal
Achter de Ezel
Wijk A (1812)
Nijmegen 1812: Agter den Ezel / Wintersoord, Agter den Ezel;
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): Achter den Ezel;
Wegenlegger 1858: Achter den Ezel;
Nijmegen 1900: Stadsgracht (Oude);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Oude Stadsgracht
"Al in 1390 is er sprake van een huis 'De Ezel' aan de Burchtstraat. Achter dit huis om heeft een weg gelegen: Achter de Ezel. Verder krijgt zij de benaming Oude (Stads-)Gracht of Achter de Muur, omdat hier bij de eerste stadsomwalling een droge gracht is gegraven ter verdediging van de stad." (Nijmegen in kaart gebracht 1655-1832)
In de Wegenlegger uit 1858 komt de naam Achter den Ezel twee maal voor:
- "Van de Houtmarkt tot voor Wintersoord" (Legger A, nr. 21);
- "Van Wintersoord tot midden voor de gewezen Burgtpoort" (Legger A, nr. 22).
zie Burgtpoort, Houtmarkt, Wintersoord
De naam Achter de Ezel werd aan het eind van de 19e eeuw definitief verdrongen door de naam Oude Stadsgracht.
verdwenen naam; zie Oude Stadsgracht
Achter de Hessenberg
verdwenen naam: zie Hessenberg²
Achter de Hoofdwacht
openbare ruimte ID 0268300000000830
wijk 00 - Benedenstad | straatcode 02070
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): De Gymer Steeg;
Wegenlegger 1859: Achter de Hoofdwacht;
Nijmegen 1900: Achter de Hoofdwacht;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Achter de Hoofdwacht
1859: "Achter de Hoofdwacht
Van de Smitsstraat tot de Groote markt" (Legger B, nr. 164)
zie Grote Markt, Smidstraat
"De naam wisselt met dien van het gebouw waarachter dit steegje loopt en is dus zuiver plaatsaanduidend. Het Westelijk deel van het gebouw heeft geruimen tijd (vanaf de 17e eeuw tot aan de opheffing der vesting in 1874) als hoofdwacht dienst gedaan.
Omstreeks 1525: Achter het Vleeschhuis, naar de in het begin der 15e eeuw, ter plaatse waar nu de Waag staat, gebouwde vleeschhal. Toen in 1592 het wachthuis bij den Blauwensteen was afgebroken werd een deel van deze vleeschhal als wacht ingericht.
Ook de (18e en 19e eeuw) oude naam voor de Scheidemakersgas: Geimergas; Gembergasken; Genvergasken; Genevergasken; Geymbergasken; Geymergasken; Gimbergasje; Gymergas. (...)
In protocollen van 1734 en 1736: Achter de Hoofdwacht of Vleeshal.
P. 1839 noemt het Westelijk deel van het gebouw 'Hoofdwacht' en het Oostelijk deel 'Waag'.
Het gebouw dateert van 1612. De trap is in 1885 naar een oude teekening nieuw aangebracht." (Teunissen 1933)
zie Gymergas, Scheidemakersgas
"In de volksmond heet het straatje dat er achter ligt daarom Achter de Hoofdwacht. De raad legt pas in 1894 deze aanduiding vast." (Nijmegen in kaart gebracht 1655-1832)
Deze laatste informatie is niet juist. Uit het Verslag van de Handelingen van de Raad der Gemeente Nijmegen 1894 (p. 35) blijkt dat slechts sprake van het inrichten van de lokalen van het opgeheven Telegraafkantoor boven het Waaggebouw voor de politie.
"73 Politie, Hoofdbur. v., Gr. Markt 26" (telefoongids 1915)
Achter de Kabel
Teunissen 1933: Achter den Kabel
verdwenen naam; zie Kabelgas
Achter de Keizerskroon
openbare ruimte ID 0268300000000209
wijk 05 - Hunnerberg | straatcode 24449
Raadsbesluit d.d. 11 april 2001 (per 1 augustus 2001)
De Keizerskroon, was in de tweede helft van de 20e eeuw de naam van café The Shuffle, Berg en Dalseweg 200, 6522 CD Nijmegen. Het doodlopende straatje met de huisnummers 196A t/m 200A kreeg in 2001 de naam Achter de Keizerskroon.
Café Theunissen, Zeigelbaan 47 (hoek Piersonstraat), brandde bij het bombardement op 22 februari 1944 af. In de periode 1946-1951 was Café De Keizerskroon van eigenaar A. Theunissen gevestigd op Kelfkensbos 1. De naam van het café herinnert aan Karel de Grote (742-814) en het Valkhof. In 1951 werd Café Rust (Café Jacobs), Berg en Dalseweg 200, door de heer Theunissen overgenomen en onder de naam De Keizerskroon voortgezet. Café De Keizerskroon (bouwjaar ca. 1890) staat op de gemeentelijke monumentenlijst.*
Achter de Klokkenberg
Teunissen 1933: Achter den Klokkenberg
"Dit steegje, dat ook wel Kattengasje genoemd werd, verbond de Muchterstraat met de Vleeschhouwerstraat achter den Klokkenberg om, met aan het einde een steenen trap.
1438: Clockenberchegasje;
1440: Klockenborchgas;
1456: Klockengasje;
1627: Klockenbergschestraet." (Teunissen 1933)
verdwenen naam; zie Kattengasje, Klokkenberg
Achter de Markt
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): De halve Trom;
Wegenlegger 1859: Achter de Markt
1859: "Achter de Markt
Van de Broederstraat tot de Scheidemakersgas" (Legger B, nr. 86)
Hiermee werd het gedeelte van de Halve Tromp bedoeld dat de Broerstraat met de Scheidemakersgas verbond. Het niet-doodlopende gedeelte werd soms ook Scheidemakersgas genoemd.
verdwenen naam; zie Halve Tromp, Scheidemakersgas
Achter de Meipoort
verdwenen naam; zie Achter de Vismarkt
Achter de Muur
Teunissen 1933: Achter den Muur
verdwenen naam; zie Oude Stadsgracht
Achter de Observanten
verdwenen naam; zie Kloosterstraat
Achter de Oude Gracht
openbare ruimte ID 0268300000000831
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 02089
Raadsbesluit d.d. 21 oktober 1953
"Deze naam werd bij R. van 21 oktober 1953 gegeven aan de expeditiehof, die ongeveer ligt op de plaats waar in het midden van de 15e eeuw een straat werd aangelegd onder de naam Oude Gracht. In 1548 werd het Oude Stadsgracht genoemd. In 1649 sprak men van Achter de Muer, daar de straat de loop van de oude ringmuur volgde. In 1695 kwam de straat voor als 'Stadt Graeff' (Stad Gracht) ook wel 'Achter de Esel' genoemd, naar het huis 'de Esel' dat tot omstreeks 1676 aan de Lange Burchtstraat stond." (Hendriks 1987)
zie Oude Stadsgracht
Achter de Pallen
"Voordat in de hoek van de Koninginnelaan en de Nieuwe Nonnendaalseweg het jaren 90-wijkje Ridderspoor gebouwd werd, werd dit gebied 'Achter de Pallen' genoemd. Een mogelijke oorsprong van deze naam dateert uit 1676, het jaar waarin de Vrede van Nijmegen getekend werd. In Nijmegen werd het vredescongres gehouden dat een einde moest maken aan de oorlog tussen Lodewijk XIV en de Republiek der Verenigde Nederlanden. Omwille van het congres werd een gebied van 'een uur gaans' rond de stad tot neutrale zone verklaard waar de ambassadeurs van onder meer Nederland, Frankrijk en Engeland zich veilig konden verpozen. Daarom werd door de gemeenteraad het gebied met vijftien palen rondom de stad afgebakend, met daarop een bord waarop de woorden 'neutraliteit' en 'neutralité' stonden, om duidelijk te maken dat men 'achter den pale (of pallen)' veilig was voor overvallen van in het gebied gelegerde Franse soldaten. Het is niet onmogelijk dat er in de buurt van de Ridderspoor zo'n paal heeft gestaan, zo kan worden opgemaakt uit oude prenten." (Trots van de wijk 2004, p. 10)
Vrede van Nijmegen
De onderhandelingen begonnen in 1676. Binnen de palen lagen Weurt, Beuningen,
Hees,
Neerbosch,
Hatert, de Meerwijk, Ubbergen, Beek, Ooij, Persingen en Erlecom (Smetius 1784, pp. 212-213). De vredesverdagen werden in de periode 1678-1679 gesloten.
verdwenen naam; zie Onder de Bogen
Achter de Smidstraat
openbare ruimte ID 0268300000000042
wijk 00 - Benedenstad | straatcode 20575
raadsvoorstel 11 november 1981: Lambertusgas;
Raadsbesluit d.d. 26 november 1981: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 17 december 1981: Achter de Smidstraat (per 4 januari 1982)
Een amendement van Wim Hompe (PvdA) e.a. om de naam Lambertusgas te wijzingen in Achter de Smidstraat werd op 17 december 1981 met 20 tegen 13 stemmen aangenomen.
zie Lambertusgas, Smidstraat
Achter de Storm
Teunissen 1933: Achter den Storm
verdwenen naam; zie Heuveltje
Achter de Vismarkt
openbare ruimte ID 0268300000000832
Wijk D (1812);
wijk 00 Benedenstad | straatcode 02097
Nijmegen 1812: Achter de Vischmarkt, Achter de Vischmarkt /
Rosegast;
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): Achter het Gasthuis;
Wegenlegger 1859: Achter het Gasthuis, Achter de Vischmarkt;
Nijmegen 1900: Achter de Vischmarkt;
Raadsbesluit d.d. 31 maart 1900: Vosstraat (gedeelte);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Achter de Vischmarkt
De naam Achter de Vischmarkt is in de loop van 1947 stilzwijgend gewijzigd in Achter de Vismarkt.*
"Het straatje Achter het Gasthuis, al in 1427 genoemd, vindt men onder aan de Grotestraat. De naam is ontstaan doordat dit straatje achter om het St. Nicolaasgasthuis heen liep. Ook van deze straat registreert men enkele panden in het eerste deel van het Nieuw Protocol van Bezwaar." (Nijmegen in kaart gebracht 1655-1832)
"De naam is zuiver plaatsaanduidend.
1427: Achter dat Gasthuys omdat deze straat achter het St. Nicolaas Gasthuis omliep. De voormalige Luthersche kerk aan de Grootestraat, hoek Vosstraat, staat op de plaats waar tot 1670 de kapel van genoemd gasthuis was. Zie P. 1572.
1438: Het Westelijk einde van de straat wordt Achter de Meipoort genoemd. Deze naam werd ook nog in de 17e eeuw aan dit straatje gegeven.
1457: Koninckstraat.
In de 15e en 16e eeuw werd aan het benedeneinde van de Grootestraat vischmarkt gehouden. De vischverkoopers mochten niet hooger staan dan de Muchterstraat. Zij moesten het midden der straat vrijlaten.
De vischmarkt werd gebouwd in 1633-1638 ten westen van de Grootestraat; zij is in 1641 vergroot en moest in het midden der 19e eeuw verplaatst (verzakkingen in de Waalkade) worden.
P. 1839 maakt onderscheid tusschen Achter de Vischmarkt (de tegenwoordige Vosstraat) en Achter het Gasthuis (het gedeelte tusschen de Lage Markt en de Vosstraat)." (Teunissen 1933)
In de Wegenlegger uit 1859 werd hetzelfde onderscheid gemaakt:
"Achter het Gasthuis
Van de Vischmarkt tot de Lagemarkt" (Legger B, nr. 134)
"Achter de Vischmarkt
Van de Grootestraat tot achter het Gasthuis" (Legger B, nr. 155)
zie Lage Markt, Vismarkt, Vosstraat
Achter de Wal
Wijk B (1812)
Nijmegen 1812: Regulierstraat / Agter de Wal;
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): Achter de Wal;
Wegenlegger 1859: Achter de Wal;
Raadsbesluit d.d. 3 januari 1880: Walstraat;
Raadsbesluit d.d. 23 april 1881, Eerste Walstraat, Tweede Walstraat
In de Wegenlegger uit 1859 komt de naam Achter de Wal twee maal voor:
- "Van de Molenstraat tot het Kruidmagazijn" (Legger B, nr. 82);
- "Van de Kat tot de Molenstraat" (Legger B, nr. 109).
Het bedoelde kruitmagazijn lag in de buurt van de Ziekerstraat; De Kat lag ten westen van de Regulierstraat.
verdwenen naam; zie A.B.C., De Kat, Eerste Walstraat, Tweede Walstraat
Achter de Wiemelpoort
openbare ruimte ID 0268300000000833
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 02100
Besluit B&W d.d. 18 oktober 1950;
Raadsbesluit d.d. 28 februari 1951: inwerkingtreding
"Achter de Wiemelpoort. Vervallen naam. Zie Oude Varkensmarkt." (Teunissen 1933)
"Genoemd naar de Windmolenpoort (in de volkstaal samengetrokken tot Wiemelpoort) aan het eind van de Broerstraat. Droeg die naam reeds in 1369 (bouwjaar niet bekend)." (Hendriks 1987)
"Toen de Wiemelpoort nog op haar oude plaats stond, leidde een weg buiten de poort en daarom 'Achter de Wiemelpoort' genoemd, langs de stadsgracht (dwars over het huidige Plein 1944) naar de Hezelpoort. Deze weg veranderde later van naam en was tot aan zijn ondergang in 1944 bekend als Oude Varkensmarkt.
Een bescheiden straatje tussen moderne winkelpanden vormt thans in zijn historische naam de schakel tussen heden en verleden van de oude stadskern." (Achter de Wiemelpoort 1954, p. 55)
zie Oude Varkensmarkt, Windmolenpoort
Achter den ...
zie Achter de ...
Achter Doornroosje
niet-bestaande naam; zie Achter St. Anna, Pagodepad
Achter het Gasthuis
verdwenen naam; zie Achter de Vismarkt
Achter het Hof
verdwenen naam; zie Rozemarijngas
Achter het Slot
verdwenen naam; zie Rozemarijngas
Achter het Vleeshuis
Teunissen 1933: Achter het Vleeschhuis
verdwenen naam; zie Achter de Hoofdwacht
Achter Kronenburg
Wijk B (1812)
Nijmegen 1812: Agter Kronenburg
"Achter Cronenburg. (...)
In het Hopmansboek wordt de Roomschevoet (zie Parkweg) met dezen naam aangeduid." (Teunissen 1933)
verdwenen naam; zie Parkweg, Roomsche Voet
Achter Palsterkamp
verdwenen naam; zie Achter Valburg, Kroonstraat
Achter St. Anna
raadsvoorstel 197/2007: Achter St. Anna;
Raadsbesluit d.d. 3 oktober 2007: Pagodepad (?);
Raadsbesluit d.d. 23 januari 2008: Pagodepad
"Voor dit fietspad is door een inwoner van Nijmegen de naam Achter Doornroosje gesuggereerd. Deze leuke en goedklinkende naam heeft op dit moment een duidelijke relatie met het gebied, omdat het fietspad achter Cultureel Centrum Doornroosje langs loopt. Wanneer Doornroosje echter over enige tijd verhuisd zal zijn naar de nieuwbouw, is van die relatie geen sprake meer en kan de naam voor verwarring zorgen.
Voortbordurend op de gesuggereerde naam, constaterend dat het fietspad ook min of meer achter de St. Annastraat loopt en deze straat niet zal verdwijnen, stellen wij u voor aan dit fietspad de naam Achter St. Anna te geven." (raadsvoorstel 197/2007)
De commissie straatnaamgeving gaf op 14 september 2007 de voorkeur aan de naam Pagodepad.
niet-bestaande naam; zie Pagodepad, Weg van Roosje
Achter St. Anthonius
Teunissen 1933: Achter St. Anthonius (St. Teunis)
verdwenen naam; zie Duivengas, Ridderstraat, St. Anthoniusplaats
Achter Valburg
openbare ruimte ID 0268300000000834
Wijk B (1812);
wijk 01 Stadscentrum | straatcode 02119
Raadsbesluit d.d. 1 juli 1959
"De benaming Achter Valburg werd na de oorlog, tengevolge van de wijzigingen van het stratenplan, ingetrokken.
Het komt ons gewenst voor deze naam, welke reeds vele jaren vóór 1924 gebruikt werd, nu zich daartoe de gelegenheid voordoet, wederom in de straatnaamgeving op te nemen." (B&W, 17 juni 1959)
In 1959 kreeg een verbindingsstraatje tussen de Regulierstraat en de Parkdwarsstraat de naam Achter Valburg.
zie Doddendaal
Nijmegen 1812: Agter Valburg;
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): Achter Valburg;
Wegenlegger 1859: Achter Valburg;
Nijmegen 1900: Achter Valburg;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Achter Valburg;
Besluit B&W d.d. 18 oktober 1950: intrekking;
Besluit B&W d.d. 13 december 1950: intrekking (per 13 december 1950)
"1563: Cronenborchschestraat;
1578: Kroenenborgerstraet;
1617: Cronenburgerstraet;
In protocollen der 18e eeuw: Oude Croonenburgschestraat;
in de Hopmansboeken en in protocollen der 17e en 18e eeuw: Achter den Doddendaal;
ook Achter Palsterkamp, naar de Heeren van Palsterkamp, die het groote huis aan den Doddendaal, dat de gehele ruimte tusschen Doddendaal en Achter Valburg innam, bewoonden;
ook nog: Besiet U Selven.
De meer gewone naam was Kronenburgschestraat. Deze naam was nog in het begin der vorige eeuw gebruikelijk. Waarom later de naam veranderd werd en waarop 'Valburg' hier duidt, is niet bekend. Ofschoon de naam 'Achter Valburg' eerst op 9 Juli 1924 door den Gemeenteraad werd vastgesteld, was deze naam reeds sedert vele jaren gebruikelijk. Zie ook Kroonstraat." (Teunissen 1933)
1859: "Achter Valburg
Van de Kroonstraat tot de Roomsche Voet" (Legger B, nr. 104)
zie Kroonstraat, Roomsche Voet
Zeigelbaan, Kroonstraat en Achter Valburg vormden voor de wederopbouw een oost-westverbinding tussen Molenstraat en Parkweg. Zij behoren tot de straten die zwaar getroffen werden bij het bombardement op 22 februari 1944.
Achterste Hof
"Achterste Hof. Boerenhofstede te Bysterhuizen Neerbosch. 18 Juli 1712 kocht Pontiaan Singendonck land te Bysterhuizen. Het goed bleef ongeveer anderhalve eeuw in het bezit van deze familie. Het werd in twee stukken verdeeld de Voorste en de Achterste Hof. Beide bouwhoven werden in 1860 door de erfgenamen van Geertruid Singendonck aan Jacob Cuppen verkocht." (Teunissen 1933)
verdwenen naam; zie Bijsterhuizen, Voorste Hof
Achterste Kerkhof
verdwenen naam; zie St. Stevenskerkhof
Achterveld
niet-bestaande naam; zie 't Achterveld
Ackerbroekweg
openbare ruimte ID 0268300000000834
wijken 40 - 't Acker en 42 - 't Broek | straatcode 19585
Raadsbesluit d.d. 21 augustus 1980;
Raadsbesluit d.d. 11 juli 1990
"Een gedeelte van de Smallesteeg kreeg bij R. van 21 aug. 1980 deze naam, afgeleid van de twee woonwijken 't Acker en 't Broek." (Hendriks 1987)
De naam Ackerbroekweg is in 1990 opnieuw vastgesteld voor de straat die loopt vanaf de Broekstraat in zuid-westelijke richting, begrensd door de buurten Zellersacker en Hillekensacker en doodloopt in een pad, gelegen ten noord-westen van de buurt Leuvensbroek.
zie Smallesteeg
Ackerwijken
niet-bestaande naam; zie 't Acker
Adagiostraat
openbare ruimte ID 0268300000000835
wijk 24 - Neerbosch-Oost | straatcode 02127
Raadsbesluit d.d. 22 juli 1964;
Besluit B&W d.d. 7 oktober 1964
adagio, stuk in langzaam tempo (muziekterm)
zie Muziekbuurt
Adelbertusplein
openbare ruimte ID 0268300000000054
wijk 17 - Heijendaal | straatcode 20702
Besluit B&W d.d. 15 juni 1982: Adelbertusplein;
Hendriks 1987: St. Adelbertusplein
Adelbert (Adelbert van Egmond) († ca. 740), heilige; zie www.biografischportaal.nl
"Adelbertus ook Adalbertus, Heilige (gestorven 740), metgezel van Willebrord, predikte in Kennemerland. In Egmond begraven. Feestdag 25 juni." (Hendriks 1987)
Op 15 juni 1982 werd de naam St. Adelbertuslaan ingetrokken en kreeg een parkeerplaats bij de Kapittelweg de naam Adelbertusplein. In 1999 bestonden plannen om de naam Adelbertusplein weer te wijzigen:
"6. Ingekomen brief van de HAN inzake Adelbertusplein.
De secretaris deelt mede dat er schriftelijk overleg is geweest met de KUN over genoemde naamgeving; de KUN staat positief tegenover een straatnaamwijziging van het Adelbertusplein in Adelbertuslaan.
Afgesproken wordt aan de straatnaam het woord 'Sint' te laten voorafgaan. De KUN zal hierover geïnformeerd worden. (...)" (Verslag vergadering commissie straatnaamgeving, 9 juni 1999, vervolgvel 2)
Een besluit van B&W inzake wijziging of inttrekking van de straatnaam is niet aangetroffen. De parkeerplaats is in 2003 verdwenen in verband met de nieuwbouw van de zuidwestvleugel van het complex van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN), Kapittelweg 33, 6525 EN Nijmegen.
verdwenen naam; zie HAN-Campus, St. Adelbertuslaan
Admiralenbuurt
verdwenen naam; zie Zeeheldenbuurt
Adolfstraat
raadsvoorstel d.d. 23 mei 1951: Adolfstraat;
Raadsbesluit d.d. 22 augustus 1951: Ottostraat
Adolf van Egmond (Grave 12 januari 1438 – Doornik 27 juni 1477), hertog van Gelre, graaf van Zutpen, enige zoon van Arnold van Gelre; zie www.biografischportaal.nl
"De heer BOL kan zich niet verenigen met de namen Arnold- en Adolfstraat, omdat deze namen zeer onaangename associaties opwekken. Spreker zou er minstens 'van Gelre' aan willen toevoegen. (...)" (VERGADERING van de Raad der gemeente NIJMEGEN op woensdag 13 juni 1951; Raadssignaat p. 287)
Het voorstel is in de raadsvergadering van 13 juni 1951 door B&W teruggenomen.
"Alhoewel B. en W. van mening zijn, dat niet de eis mag worden gesteld, dat de historische persoonlijkheid, wiens naam aan een straat wordt gegeven, tot patroon van die straat wordt gesteld en dat er zekere normen aanwezig moeten zijn waardoor de bewoners van die straat aangespoord zouden kunnen worden om zijn voorbeeld te volgen, achten zij toch termen aanwezig om tot wijziging van hun eerder gedane voorstel over te gaan, in dier voege, dat daarin de benaming Adolfstraat is gewijzigd in Ottostraat." (De Gelderlander, 16 augustus 1951)
niet-bestaande naam, zie Arnoldstraat, Ottostraat
Adrianaweg
openbare ruimte ID 0268300000000836
wijk 07 - Kwakkenberg | straatcode 02135
Raadsbesluit d.d. 8 mei 1929
Adriana Diderika van Houweninge (Nijmegen 28 mei 1890 – Nijmegen 19 september 1953), dochter van Joachimus van Houweninge en Sophia Frederika Hamerslag, studeerde in de periode 1915-1922 aan de Rijksacademie Beeldende Kunsten in Amsterdam. Zij is bijgezet in het familiegraf op de begraafplaats Rustoord (graf A-0197).
"Deze weg is ingevolge R. 16 Mei 1928 door de gemeente overgenomen van den Heer Joachimus van Houweninge, geboren te Moordrecht, 24 Maart 1859. De Gemeenteraad handhaafde op verzoek van den vorigen eigenaar den bestaanden naam." (Teunissen 1933)
zie Johannaweg,
Sophiaweg,
van Houweningeweg;
zie vrouwen
Afferdenskamp
Teunissen 1933: Aefferdens Kamp
"Vervallen naam (1569) van een terrein buiten de Molenpoort." (Teunissen 1933)
"Omstreeks 1550 geeft de Nijmeegse magistraat een enorme hoeveelheid bos, struweel en hei uit voor ontginning, die in 1570 op de schetskaart van Thomas Wittenroos als Avordenscamp / Afferdenscamp – elders ook als Westerhoeven – staat aangegeven. (...)
Grofweg bestrijkt het gebied Nijmeegse Baan (O.), Valkenburgseweg (N.), Driehuizerweg (W.) en Sionsweg (Z.);" (De Grood 2000, p. 18)
verdwenen naam; zie Driehuizerweg, Nijmeegsebaan, Sionsweg, Valkenburgseweg
Afrikabuurt
wijk 23 - Heseveld
Hendriks 1987: Zuidafrikaanse buurt
"omgeving Dennenstraat-Molenweg" (Hendriks 1987)
Afrikabuurt, Zuid-Afrikaanse buurt (vanaf 1952), buurt in de wijk Heseveld met de volgende straten: Bothastraat, Cronjéstraat, De la Reystraat, De Wetstraat, Generaal Smutsstraat, Joubertstraat, Kaaplandstraat, Natalstraat, Paul Krugerstraat, Retiefstraat, Transvaalstraat
buurtnaam niet vastgesteld; zie buurten
Agaatstraat
openbare ruimte ID 0268300000000837
wijk 16 - Hatert | straatcode 02143
Raadsbesluit d.d. 1 februari 1961
agaat, kwartsvariant met verschillende lagen chalcedoon die als edelsteen wordt gebruikt
De Agaatstraat tussen Topaasstraat en Opaalstraat kwam in plaats van de niet-aangelegde Agaatstraat, Saffierstraat en Topaasstraat waarvan de namen in 1960 waren vastgesteld.
zie Edelstenenbuurt
Raadsbesluit d.d. 28 september 1960: Agaatstraat, Saffierstraat, Topaasstraat;
Raadsbesluit d.d. 1 februari 1961: Agaatstraat
In 1961 werd de naam van de niet-aangelegde Agaatstraat tussen Toermalijnstraat (Topaasstraat) en Smaragdstraat ingetrokken en werd de naam elders gebruikt.
Agnetenweg
niet-bestaande naam; zie St. Agnetenweg
Agricolaplaats
openbare ruimte ID 0268300000000006
wijk 17 - Heijendaal | straatcode 19267
Besluit B&W d.d. 3 januari 1980
Rodolphus Frisius Agricola (Roelof Huesman) (Baflo 17 februari 1444 – Heidelberg 27 oktober 1485), vroeg-humanistische geleerde; zie www.biografischportaal.nl
"Rudolf Agricola (1444-1485), eerste Nederlandse humanist van Europees formaat. Zijn werk dat in het teken staat van een bijbels humanisme is van betekenis geweest voor de verspreiding van humanistische opvoedingswijzen." (Hendriks 1987)
De Agricolaplaats is de naam van een parkeerplaats tussen Heyendaalseweg en Driehuizerweg.
Ahornstraat
openbare ruimte ID 0268300000000838
wijk 06 - Hengstdal | straatcode 02151
Besluit B&W d.d. 10 juni 1941;
Besluit B&W d.d. 17 augustus 1950
ahorn, esdoorn (Acer), geslacht van bomen of heesters behorend tot de esdoornfamilie (Aceraceae)
A.F.Th. van der Heijden (Geldrop 15 oktober 1951) beschreef in De Revisor zijn zoektocht naar een kamer in Nijmegen, waar hij in 1970 psychologie ging studeren. Met die 'nieuwgekochte' plattegrond in het volgende citaat is iets vreemds aan de hand...
"Aan de hand van een nieuwgekochte plattegrond doorkruiste ik die middag de stad van adres naar adres, maar boekte nergens succes. Tot er maar één adres na te trekken overbleef: Ahornstraat 11. Sprong de straatnaam mij bij het opslaan van het register onmiddellijk in het oog, in het betreffende vak (D8) zag ik hem keer op keer over het hoofd. MOERBEISTR... VOGELKERSSTR... ZILVERDENSTR... ZILVERDENPAD... ZILVERDENPLANTSOEN... WETH. G.A. CORDUWENERSTR. Steeds moest mijn ongeduldige vinger opnieuw beginnen. CEDERSTR... ACACIASTR... LORKENSTR... PIJNBOOMSTR... HAAGBEUKSTR... HAZELAARSTR... SLEEDOORNSTR... GOUDEN REGENSTR... CYPRESSTR... ABEELSTR... AHORNSTR. De straat bestond.
Tekst: Patrizio Canaponi, Lieve nr. 3170 uit: De Revisor, jrg. 6, nr. 1, febr. 1979 (...)" (Will Tromp, Nijmegen in de letteren (30). De Gelderlander, 29 juli 2005)
Omdat lange benamingen hinderlijk werden gevonden wijzigden B&W op 2 november 1950 onder meer de straatnaam Wethouder G.A. Corduwenerstraat in Corduwenerstraat. In 1970 staat op Canaponi's plattegrond kennelijk nog steeds 'WETH. G.A. CORDUWENERSTR.' Nog opmerkelijker is de vermelding dat de Ahornstraat in vak D8 ligt. Die aanduiding kan onmogelijk betrekking hebben op een straat in Nijmegen-Oost (tenzij de Waal op de plattegrond onderaan is afgebeeld).
zie Bomenbuurt, Corduwenerstraat
Akkerhommelhof
openbare ruimte ID 0268300000000839
wijk 14 - Hatertse Hei | straatcode 02178
raadsvoorstel d.d. 30 maart 1955: Ewijkplaats;
raadsvoorstel d.d. 27 juli 1955: Akkerhommelhof;
Raadsbesluit d.d. 31 augustus 1955: Akkerhommelhof
akkerhommel (Bombus pascuorum), meest algemene hommel van Nederland
zie Hatertse Hei, Hofjesbuurt, Ewijkplaats
Akkerlaan
openbare ruimte ID 0268300000000840
wijk 13 - St. Anna | straatcode 02186
Raadsbesluit d.d. 18 februari 1931
akker, stuk bouwland
zie Bouwlandbuurt
Akkerpad
openbare ruimte ID 0268300000000121
wijk 13 - St. Anna | straatcode 23051
Raadsbesluit d.d. 23 mei 1990
pad van de Akkerlaan in noordelijke richting tot aan de Kastanjehof
zie Akkerlaan
Akkerwinde Lent
openbare ruimte ID 0268300000000517
Lent gemeente Nijmegen;
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 32751
Raadsbesluit d.d. 2 februari 2000
akkerwinde (Convolvulus arvensis), plant uit de windefamilie (Convolvulaceae)
zie Visveld
Albanystraat
openbare ruimte ID 0268300000000171
wijk 24 - Neerbosch-Oost | straatcode 23957
Raadsbesluit d.d. 22 juli 1964: Rhapsodiestraat;
Besluit B&W d.d. 7 oktober 1964: Rapsodiestraat;
Raadsbesluit d.d. 31 januari 1996: Albanystraat
Albany, NY, hoofdstad van de staat New York, adopteerde Nijmegen na de Tweede Wereldoorlog in het kader van hulpactie van het Rode Kruis.
"Albany is de Amerikaanse stad, waar eind 1946 door toedoen van generaal Gavin, betrokken bij de bevrijding van Nijmegen, en de oud-Nijmegenaar J. Vieweg, een comité werd opgericht dat alle activiteiten rond de adoptie van het door oorlogsgeweld zwaar getroffen Nijmegen ging organiseren. Het eerste resultaat van de adoptie was de zending van een grote hoeveelheid goederen, in hoofdzaak textiel. Later volgde o.a. nog hulp op het maatschappelijke vlak bij de wederopbouw van de stad." (raadsvoorstel 288/1995)
zie steden- en vriendschapsbanden;
zie Rapsodiestraat
Albardastraat
openbare ruimte ID 0268300000000841
wijk 16 - Hatert | straatcode 02194
Raadsbesluit d.d. 2 september 1959;
Besluit B&W d.d. 13 juli 1960;
Besluit B&W d.d. 11 maart 1964
Ir. Johan Willem (Willem) Albarda (Leeuwarden 5 juni 1877 – 's-Gravenhage 19 april 1957), partijleider SDAP (1925-1940), minister van Waterstaat (1939-1945); zie www.biografischportaal.nl
"Joh. Willem Albarda, geb. 1877, Nederl. politicus, soc. democraat, werktuigkundig ing., 1913-'39 lid 2e Kamer, 1915-'27 lid gemeenteraad 's-Gravenhage. 1917-'23 wethouder van onderwijs. 1925-'39 voorzitter soc. dem. 2e Kamerfractie. Daarmede politiek leider der S.D.A.P. Volgde als zodanig mr. P. Troelstra op." (Hendriks 1987)
Alberdingk Thijmstraat
niet-bestaande naam; zie Thijmstraat
Albert Marcussestraat
openbare ruimte ID 0268300000000083
wijk 07 - Kwakkenberg | straatcode 21229
Raadsbesluit d.d. 5 februari 1986
Albertus Hendrikus (Albert) Marcusse (Batenburg 2 november 1903 – Overveen 6 juni 1944), hoofdrechercheur van politie en verzetsstrijder, vader van zeven kinderen, gefusilleerd in de duinen bij Overveen; zie www.oorlogsdodennijmegen.nl
Albert Schweitzerlaan
openbare ruimte ID 0268300000000155
wijk 17 - Heijendaal | straatcode 23736
Raadsbesluit d.d. 15 december 1993 (per 1 maart 1994)
Albert Schweitzer (Kaysersberg 14 januari 1875 – Lambaréné 4 september 1965), Duitse arts, theoloog, filosoof, musicus en medisch zendeling, ontving in 1953 de Nobelprijs voor de Vrede.
zie Park Heyendaal
Albertus Magnusstraat
openbare ruimte ID 0268300000000842
wijk 18 - Brakkenstein | straatcode 02208
Raadsbesluit d.d. 26 juni 1952
Albertus Magnus (Albertus de Grote) (Lauingen ca. 1200 – Keulen 15 november 1280), 'doctor universalis', in 1931 heilig verklaard door paus Pius XI
"Albertus Magnus, d.i. De Grote (1193-1280). Duits Dominicaan, één van de belangrijkste scholastici; de eerste die de filosofie van Aristoteles systematisch reproduceerde en in de zin van het kerkelijk dogma omvormde, doceerde vnl. te Parijs en Keulen. Zijn kennis van chemie, fysica en mechanica bezorgde hem de naam van 'tovenaar'. Leermeester van Thomas van Aquino." (Hendriks 1987)
"In 1272 [lees: 1273 / RE] kwam Albert naar Nijmegen, waar hij op de dag voor Maria Geboorte, d.w.z. op 7 september, in naam van de Keulse aartsbisschop de nieuwbouw van de Stevenskerk wijdde (de stad lag destijds in het aartsbisdom Keulen). De oude Stevenskerk, die op het Kelfkensbos had gestaan, was afgebroken en een geheel nieuwe kerk was op de Hundisburg verrezen." (Dekker 2005)
zie Kanunnikenbuurt, St. Stevenskerkhof
Aldenhaagstraat
openbare ruimte ID 0268300000000843
wijk 16 - Hatert | straatcode 02216
Raadsbesluit d.d. 27 juni 1962;
Raadsbesluit Heumen d.d. 10 augustus 1962
"Aldenhaag, eigenlijk Aldenhage, voormalig kasteel in de Neder-Betuwe." (Hendriks 1987)
zie www.kasteleninnederland.nl;
zie Kastelenbuurt
voor 1 juni 1963 gedeeltelijk in de gemeente Heumen
Aldenhof¹
openbare ruimte ID 0268300000001584 (administratief gebied)
wijk 35
Raadsbesluit d.d. 30 november 1966;
Besluit B&W d.d. 30 mei 1968;
Raadsbesluit d.d. 4 april 1984;
Raadsbesluit d.d. 25 oktober 2006 (per 1 januari 2007)
"Wijk in Groot Dukenburg, genoemd naar de vroeger aldaar gelegen hofstede van die naam." (Hendriks 1987)
Aldenhof, wijk in het stadsdeel
Dukenburg met:
a.
Aldenhof;
b. niet-vastgestelde namen:
Aldenhof 10e t/m
92e straat;
c. grensstraten (gedeelte):
Staddijk,
van Apelterenweg,
Van Boetbergweg
In 1966 is in Aldenhof begonnen met de bouw van de eerste woningen in Dukenburg.
zie wijken
Aldenhof²
openbare ruimte ID 0268300000000269 (weg)
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 25135
Raadsbesluit d.d. 30 november 1966: kaderstellend;
Besluit B&W d.d. 25 oktober 1967: Aldenhof 10 t/m 92;
Besluit B&W d.d. 30 mei 1968: Aldenhof
Aldenhof is de naam van alle straten (openbare ruimten) in de wijk Aldenhof waarvan de namen niet zijn vastgesteld.
Om problemen door het ontbreken van straatnamen bij processen-verbaal te voorkomen hebben B&W op 25 oktober 1967 besloten de straten aan te duiden met de wijknaam gevolgd door een getal van twee cijfers. De toevoeging van de e, een spatie en straat is van latere datum (een formeel besluit is niet aangetroffen).
Aldenhof 10e t/m 92e straat staan sinds 22 januari 2009 niet meer in het gemeentelijke Adressenoverzicht.*
zie Aldenhof¹
Aldenhof 10e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02224
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 11e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02232
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 12e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02240
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 13e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02259
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 14e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02267
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 20e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02275
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 21e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02283
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 22e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02291
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 23e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02305
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 24e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02313
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 25e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02321
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 30e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02348
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 31e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02356
"1967
27 Februari: eerste bewoners van Aldenhof 31-50 tot en met 31-92 krijgen de huissleutels." (www.noviomagus.nl)
De juiste notatie van de 4-cijferige huisnummers is 3150 tot en met 3192.
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 32e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02364
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 33e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02372
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 34e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02380
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 35e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02399
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 36e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02402
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 37e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02410
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 38e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02429
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 40e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02437
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 41e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02445
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 50e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02453
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 51e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02461
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 52e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02488
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 53e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02496
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 60e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02518
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 61e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02526
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 62e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02534
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 63e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02542
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 64e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02550
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 65e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02569
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 66e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02577
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 67e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02585
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 70e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02593
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 71e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02607
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 80e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02615
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 81e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02623
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 82e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02631
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 83e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02658
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 84e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02666
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 85e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02674
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 86e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02682
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 90e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02690
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 91e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02704
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aldenhof 92e straat
wijk 35 - Aldenhof | straatcode 02719
naam niet vastgesteld; zie Aldenhof²
Aletta Jacobshof
raadsvoorstel 401/1987: Aletta Jacobshof;
raadsvergadering d.d. 25 november 1987: afgevoerd
Aletta Henriëtta Jacobs (Sappemeer 9 februari 1854 – Baarn 10 augustus 1929), eerste vrouwelijke arts in Nederland, feministe; zie www.biografischportaal.nl
"Aletta Jacobs heeft enige tijd gewoond aan de Burghardt van den Berghstraat in Bottendaal. Zij heeft veel gedaan voor de belangen van de vrouw. Zij was presidente van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht." (B&W, 10 november 1987)
Aletta Jacobs heeft nooit in Nijmegen gewoond. In de toelichting is zij verward met Annie Romein-Verschoor die in de Burghardt van den Berghstraat werd geboren.
zie Annie Romein-Verschoorlaan
Het voorstel van B&W om een nieuwe binnenplaats tussen de de Ruyterstraat en de St. Stephanusstraat de naam Aletta Jacobshof te geven, stuitte in 1987 op hevig verzet van bewoners van de wijk Bottendaal. De aktie 'DE TROMPSTRAAT MOT BLIEVE!!!' leidde ertoe dat het raadsvoorstel door B&W werd teruggenomen.
niet-bestaande naam; zie Zeeheldenbuurt, Bestevaerhof, Trompstraat
Alicantestraat Lent
openbare ruimte ID 0268300000001655
Lent, woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 33043
Raadsbesluit d.d. 8 juni 2011
Alicante (Alacant), 1) zuidelijkste provincie van de autonome regio Valencia in Spanje; – 2) hoofdstad van de gelijknamige provincie
zie Lentseveld¹
Allegrostraat
Raadsbesluit d.d. 22 juli 1964
allegro, vrolijk, opgewekt, levendig (muziekterm)
verdwenen naam; zie Muziekbuurt
Alligatorstraat
openbare ruimte ID 0268300000000844
wijk 11 - Hazenkamp | straatcode 02720
Raadsbesluit d.d. 6 maart 1963
alligator (Alligatoridae), krokodil
zie Dierenbuurt
Alpenroosstraat
Besluit B&W d.d. 17 augustus 1950;
Raadsbesluit d.d. 22 februari 1979: intrekking;
Hendriks 1987: Alpenroosstraat
alpenroos (Rhododendron ferrugieum), plant uit de heidefamilie (Ericaceae)
niet-aangelegde straat evenwijdig aan het iets zuidelijker gelegen Seringenpad
verdwenen naam; zie Jeruzalem
Alphons Sieberspad
openbare ruimte ID 0268300000000297
wijk 10 - Nije Veld | straatcode 25445
raadsvoorstel 135/2008: Ir. A. Sieberspad;
raadsvoorstel 135/2008 (gewijzigd): Alphons Sieberspad;
Raadsbesluit d.d. 10 september 2008;
Besluit B&W d.d. 15 december 2009: begrenzing
Het pad dat de verbinding vormt tussen de Dorsvlegelstraat en de Goffertweg, is vernoemd naar:
Peter Alphonsus Maria Siebers (Alphons Siebers) (Amsterdam 15 september 1893 – Ulvenhout 15 mei 1978), architect en stedenbouwkundige; zie www.biografischportaal.nl
Op zijn grafsteen op de Begraafplaats De Lichtenberg in Bavel staat de naam Peter A.M. Siebers.
Ir. P.A.M. Siebers was in de periode 1930-1952 als stedenbouwkundige werkzaam voor de gemeente Nijmegen. De Petrus Canisiuskerk (1958), Molenstraat 37, 6511 HA Nijmegen, van het architectenbureau A. Siebers en W. van Dael, staat op de gemeentelijke monumentenlijst.*
zie Landbouwbuurt
Altena
"De Bouwhof die behoorde tot het landgoed Hulzen." (Teunissen 1933)
verdwenen naam
Altrade
openbare ruimte ID 0268300000001559 (administratief gebied)
wijk 04
Volkstelling 1947: buurt 04 - Julianapark en omgeving;
Woningtelling 1956: buurt 04 - Omgeving Julianapark (gewijzigd);
Volkstelling 1960: buurt 04 - Altrade (gewijzigd);
Volkstelling 1971: buurt 04 - Altrade (wijk);
Raadsbesluit d.d. 4 april 1984;
Raadsbesluit d.d. 25 oktober 2006 (per 1 januari 2007)
Alt-Radelant, Altrade lant, oud gerooid land
"naar de reeds in de 15e eeuw voorkomende naam Altradelant, voor de ontginning van de heide ten zuiden van Nijmegen, buiten de stadswallen in 't Hooge Velt, tussen de Groesbeekseweg en de oude weg naar Ubbergen. In deze streek werden omstreeks 1700 de lunetten Kijk in de Pot en Stenen Kruis gebouwd naar het plan Coehoorn. In een protocol van 1550: 'bij den Joedenkerkckhof in het Hooge velt'." (Hendriks 1987)
Altrade, wijk in het stadsdeel Nijmegen-Oost met onder meer Componistenbuurt (gedeelte) en Schildersbuurt (gedeelte)
Altrade is bij de Volkstelling 1960 in de plaats gekomen van buurt 04 Julianapark en omgeving (Omgeving Julianapark), met uitzondering van het gedeelte tussen de Oranjesingel en de Bijleveldsingel. De grens met het Broerdijkkwartier lag de Volkstelling 1947 oostelijk van het Julianapark bij de Coehoornstraat - Stenenkruisstraat - Waldeck Pyrmontsingel - Jacob Canisstraat. Bij de Woningtelling 1956 ligt de grens bij de Koolemans Beynenstraat - Tooropstraat - Dommer van Poldersveldtweg; vanaf 1960 loopt het laatste gedeelte van de grens via de Acaciastraat richting Berg en Dalseweg.
zie wijken, www.altrade.nl
Amandelboomstraat
openbare ruimte ID 0268300000000313
wijk 06 - Hengstdal | straatcode 25623
Raadsbesluit d.d. 4 mei 1932: Haagbeukstraat;
Raadsbesluit d.d. 16 september 2009: Amandelboomstraat (per 1 januari 2010);
Raadsbesluit d.d. 28 april 2010: Amandelboomstraat (handhaving)
amandelboom (Prunus dulcis), kleine loofboom van geslacht (Prunus) uit de rozenfamilie (Rosaceae) met als vrucht de amandel
De naam Haagbeukstraat is per 1 januari 2010 gewijzigd in Amandelboomstraat. Bewoners van de 38 adressen konden kiezen uit twee alternatieven: Amandelboomstraat en Fluweelboomstraat. Deze laatste optie kwam in de plaats van de Trompetboomstraat, nadat de Brandweer meldde dat deze naam teveel lijkt op Trompetstraat. De Amandelboomstraat kreeg 20 of 21 van de 26 uitgebrachte stemmen (twee ongeldig).
"Tegen de hernoeming van de Haagbeukstraat (in de woonplaats Nijmegen) tot Amandelboomstraat bij raadsbesluit van 16 september 2009 is een bezwaarschrift ingediend. De Commissie voor bezwaarschriften acht het bezwaarschrift op één onderdeel gegrond, dat niet tot herroeping hoeft te leiden, voor het overige ongegrond." (raadsvoorstel 55/2010)
De gemeenteraad heeft op 28 april 2010 alsnog de juiste begrenzing van de Amandelboomstraat vastgesteld (per 1 januari 2010).
zie Bomenbuurt, Haagbeukstraat
Ambachtsweg
openbare ruimte ID 0268300000000845
wijk 25 - Haven- en industrieterrein | straatcode 02747
Besluit B&W d.d. 2 augustus 1950
ambacht, beroep, handwerk
zie Bedrijventerrein Noord- en Oostkanaalhaven
Amberboomstraat
Besluit B&W d.d. 17 augustus 1950: Amberboomstraat;
Raadsbesluit d.d. 4 april 1956: Hengstdalseweg
amberboom (Liquidambar styraciflua), loofboom van geslacht (Liquidambar) uit de toverhazelaarfamilie (Hamamelidaceae)
Voor het gereedkomen van de woningen Hengstdalseweg 161 t/m 233 werd het besluit van B&W uit 1950 weer ingetrokken.
verdwenen naam; zie Bomenbuurt, Krulwilgstraat
Ametiststraat
openbare ruimte ID 0268300000000846
wijk 16 - Hatert | straatcode 02755
Raadsbesluit d.d. 28 september 1960;
Raadsbesluit d.d. 9 februari 1966
ametist, amethist, kwarts met een lichte tot donkere paarse kleur die als edelsteen wordt gebruikt
zie Edelstenenbuurt
Ameypoort
verdwenen poort; zie Meipoort
Ampèrestraat
openbare ruimte ID 0268300000000847
wijk 15 - Grootstal | straatcode 02763
Raadsbesluit d.d. 16 oktober 1957: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 27 november 1957: Ampèrestraat;
Raadsbesluit d.d. 14 mei 1958
André-Marie Ampère (Lyon 20 januari 1775 – Marseille 10 juni 1836), Franse wis- en natuurkundige
"André M. Ampère (1775-1836). Frans wis- en natuurkundige; wegens zijn zeer verdienstelijk werk op het gebied van de elektriciteitsleer, draagt de eenheid van stroomsterkte zijn naam (Ampère)." (Hendriks 1987)
Amstelplein
wijk 20 - Biezen
naam niet vastgesteld; zie Amstelstraat
Amstelstraat
openbare ruimte ID 0268300000000848
wijk 20 - Biezen | straatcode 02771
Raadsbesluit d.d. 25 mei 1921;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
"De gekanaliseerde rivier de Amstel, ontstaan uit de vereniging van Drecht en Kromme-Mijdrecht, stroomt door Amsterdam en loost in het IJ." (Hendriks 1987)
zie Waterkwartier
Ananasstraat
openbare ruimte ID 0268300000000849
wijk 22 - Hees | straatcode 02798
Raadsbesluit d.d. 8 april 1953
ananas, vrucht van de ananasplant (Ananas comosus)
zie Vruchtenbuurt
Andalusiëstraat Lent
openbare ruimte ID 0268300000001644
Lent, woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 33021
Raadsbesluit d.d. 8 juni 2011
Andalusië ((Andalucía), autonome regio in het zuiden van Spanje met de hoofdstad Sevilla
zie Lentseveld¹, Pastoor van Laakstraat
Andantestraat
openbare ruimte ID 0268300000000850
wijk 24 - Neerbosch-Oost | straatcode 02801
Raadsbesluit d.d. 22 juli 1964;
Besluit B&W d.d. 7 oktober 1964
andante, stuk dat langzaam en rustig uitgevoerd moet worden (muziekterm)
zie Muziekbuurt
Andelshof
"Het vorige huis Andelshof was eigendom van den heer Pieter Roeland Scheers, die het genoemd had naar den naam zijner echtgenoote, Neeltje Petronella van Andels [lees: van Andel / RE]. Bij het overlijden van den heer Scheers in 1871 kwam Andelshof aan diens erfgenaam, Dr. J. H. A. Scheers, wiens erfgenamen het goed in 1778 [lees: 1878] verkochten (...)." (Het Schependom van Nijmegen in woord en beeld 1912, p. 56)
Pieter Roeland Scheers (Nijmegen 27 oktober 1793 – Nijmegen 28 april 1871), zoon van Derk Scheers en Helena Schiff, trouwde op 14 november 1839 in Briele met Neeltje Petronella van Andel (Brielle 10 februari 1800 – Hees 30 mei 1863). Erfgenaam dr. Jan Herman Adriaan Scheers (Nijmegen 13 april 1823 – Hees 18 september 1878) was een zoon van zijn volle neef dr. Petrus Steffanus Scheers (Nijmegen 27 november 1790 – Nijmegen 15 september 1866).
"Andelshof. (Vroeger Hoogerhuizen, Hooghuis.)
zie 'Het Schependom van Nijmegen in woord en beeld', uitgave van de vereeniging 'Dorpsbelang', 1912, blz. 54-56. Het goed is thans eigendom van de Paters van het H. Hart, die naast het bestaande gebouw een studiehuis bouwden. (...)." (Teunissen 1933)
"181 Rijckevorsel v. Kessel, Jhr. V. M. v., Villa Andelshof, Kerkstr. 69, Hees" (telefoongids 1915)
Jhr. Victor Marie van Rijckevorsel van Kessel (Herpen 16 januari 1854 – Hees 12 december 1927) was een jongere broer van notaris jhr. mr. Eugène Ferdinand Marie van Rijckevorsel van Kessel.
In 1928 verkocht de familie Van Rijckevorsel 'Andelshof' aan de Priesters van het H. Hart. De villa werd op 18 september 1944 door de Duitsers in brand gestoken en later gesloopt. Alleen het koetshuis bleef gespaard.
verdwenen naam; zie Hartekamp, Het Slotje, Hoogerhuizen
Andreasweg
raadsvoorstel d.d. 14 oktober 1953: Andreasweg;
Raadsbesluit d.d. 21 oktober 1953: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 2 december 1953, Creutzbergweg;
Raadsbesluit d.d. 11 januari 1956: Ds. Creutzbergweg
Op de hoek Ds. Creutzbergweg / Graafseweg stond de Nederlands-hervormde Andreaskapel (1952-1978).*
niet-bestaande naam; zie Ds. Creutzbergweg
Anemoonstraat
openbare ruimte ID 0268300000000851
wijk 21 - Wolfskuil | straatcode 02828
Raadsbesluit d.d. 5 augustus 1925;
Raadsbesluit d.d. 8 november 1979
anemoon, windroos, plantengeslacht (Anemone)
zie Bloemen- en plantenbuurt, Onder de Bogen
Angerensteinstraat
openbare ruimte ID 0268300000000852
wijk 16 - Hatert | straatcode 02836
Raadsbesluit d.d. 27 januari 1906: Kerk-straatje;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Kerkstraatje (Hatert);
Raadsbesluit d.d. 20 december 1960: Angerensteinstraat;
Besluit B&W d.d. 29 januari 1964: inwerkingtreding (per 1 februari 1964)
"Naar 'Angerenstein of Angelestein', landgoed in de Veluwezoom ten N.W. van Arnhem. Komt reeds voor in het jaar 1487. Eens bewoond door Jhr. J. Baron Pallandt van Walfort." (Hendriks 1987)
"Voor 1487 was Angerenstein één van de bezittingen van de abdij van Prün. Deze abdij was gelegen, waar thans de Arnhemse wijk Klarenbeek ligt. Na 1487 werd Johan Coster kasteelheer. Ook een zekere Herman van Berck is één van de eigenaars van het kasteel geweest. (...) De naam Angerenstein is ontleend aan de geslachtsnaam van een oude Arnhemse familie 'Angeren'." (Gemeente-Secretaris, 20 december 1965)
zie Kastelenbuurt, Kerkstraatje Hatert
Anjelierenweg
openbare ruimte ID 0268300000000853
wijk 21 - Wolfskuil | straatcode 02844
kadastrale gemeente Neerbosch, Sectie B (1822): De Vuilkuilsche Weg;
Wegenlegger 1859: Vuilniskuilscheweg;
Nijmegen 1900: Vuilniskuilsche weg;
Raadsbesluit d.d. 7 juli 1920: Anjelierenweg;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924;
Raadsbesluit d.d. 5 augustus 1925;
Raadsbesluit d.d. 8 november 1979;
Raadsbesluit d.d. 23 mei 1990: Gladiolenstraat (gedeelte)
anjelier, anjer, bloem, plantengeslacht (Dianthus)
"Vroeger Vuilniskuilscheweg. (...) De naam werd veranderd op verzoek van een lid van den Gemeenteraad, dat van oordeel was, dat die naam 'zoo onaangenaam klinkt'. Zie R.V. 12 Mei 1920, punt IV." (Teunissen 1933)
In 1990 is de straatnaam voor het gedeelte met de huisnummers 2 t/m 28 (even) gewijzigd in Gladiolenstraat en begint de Anjelierenweg bij de Violenstraat.
zie Bloemen- en plantenbuurt, Onder de Bogen, Gladiolenstraat, Vuilniskuilscheweg
Anna Bijnsstraat
openbare ruimte ID 0268300000000854
wijk 10 - Nije Veld | straatcode 02852
raadsvoorstel d.d. 7 november 1922: Anna Bijnsstraat;
Raadsbesluit d.d. 15 november 1922: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 22 november 1922: Anna Bijnsstraat;
Raadsbesluit d.d. 29 november 1922: Anna Bijnsstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Anna Bijns (Antwerpen 5 maart 1493 – Antwerpen 10 april 1575 [begraven]), dichteres; zie www.biografischportaal.nl
"Naar Anna Bijns (1493-1575), Nederl. dichteres in de 16e eeuw, schoolmeesteres te Antwerpen, schrijfster van drie bundels gedichten die tot de rederijkers-poëzie behoren." (Hendriks 1987)
zie Willemskwartier
Anna Blamanlaan
openbare ruimte ID 0268300000000103
wijk 12 - Goffert | straatcode 21601
Raadsbesluit d.d. 7 september 1988;
Raadsbesluit d.d. 30 januari 1991
Anna Blaman (Johanna Petronella Vrugt) (Rotterdam 31 januari 1905 – Rotterdam 13 juli 1960), schrijfster; zie www.biografischportaal.nl
straatnaam in Emancipatiebuurt als voorvechter vrouwenemancipatie
zie Emancipatiebuurt, Benno Stokvislaan
Anna Maria Schuurmanpad
openbare ruimte ID 0268300000000005
wijk 17 - Heijendaal | straatcode 19259
Besluit B&W d.d. 3 januari 1980
Anna Maria van Schurman (Keulen 5 november 1607 – Wieuwerd 4 mei 1678), geleerde, dichteres en kunstenares; zie www.biografischportaal.nl
"Anna Maria van Schuurman (1607-1678). Bezat een grote talenkennis, beoefende diverse kunsten en volgde als eerste vrouw colleges aan de Utrechtse Academie. Zij werd op latere leeftijd piëtiste en aanhangster van Jean de Labadie." (Hendriks 1987)
"Op Achter de Dom nummer 8 zit deze gevelsteen. 'Hier woonde Anna Maria van Schurman' (1607-1678). Zij was een talenwonder, theologe en dichteres. Als enige vrouw mocht zij colleges volgen. Wel in een afgeschot deel van de zaal en door een luikje." (www.stats.schrijversinfo.nl)
Op het straatnaambord stond ANNA MARIA SCHUURMANPAD met het onderschrift NEDERLANDS GELEERDE VROUW 1607 - 1678. Op 5 mei 2010 werd geen straatnaambord aangetroffen.
Anna Maria van Schurmanpad
niet-bestaande naam; zie Anna Maria Schuurmanpad
Annabellastraat
openbare ruimte ID 0268300000000321
Oosterhout gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2544 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijk 50 - Oosterhout | straatcode 30368 25712
Raadsbesluit d.d. 7 juli 1999
Annabella, donkerrode kers, wisselende vruchtgrote met opvallende lange stelen
zie De Boomgaard
Annastraat
niet-bestaande naam; zie St. Annastraat
Annie Romein-Verschoorlaan
openbare ruimte ID 0268300000000108
wijk 12 - Goffert | straatcode 21660
raadsvoorstel 277/1988: Annie Romeinlaan;
Raadsbesluit d.d. 7 september 1988: aangehouden;
raadsvoorstel 322/1988: Annie Romein-Verschoorlaan;
Raadsbesluit d.d. 5 oktober 1988: Annie Romein-Verschoorlaan;
Raadsbesluit d.d. 30 januari 1991
Annie Romein-Verschoor (Anna Helena Margaretha Verschoor) (Nijmegen 4 februari 1895 – Amsterdam 5 februari 1978), essayiste en literatuursociologe; zie Nijmeegse biografieën 2006, pp. 118-119, www.biografischportaal.nl
Anna Helena Margaretha Verschoor werd in Nijmegen in de Burghardt van den Berghstraat (Wijk A) geboren en niet in Hatert (Wijk G) of in Hatert bij Den Helder waar haar vader bij de Koninklijke Marine werkte.
straatnaam in Emancipatiebuurt als voorvechter vrouwenemancipatie
zie Emancipatiebuurt
"Wat gevelstenen betreft is Nijmegen toch al tamelijk onfortuinlijk. (...) Zo is Annie Romein-Verschoor er haar hele leven van overtuigd geweest dat ze in een idyllisch lommerrijk Gelders dorpje genaamd Hatert geboren was. Hatert nu, was (en is) slechts de kadastrale aanduiding voor de plaats aan de rand van het Nijmeegse centrum, waar Annie Romein, onder de reuk van een zeepfabriek, ter wereld kwam en die in haar geboorteakte vermeld stond." (Joosten 1992)
"Lang woonde de kleine Annie overigens niet in Nijmegen. Haar vader was machinist bij de marine en in oktober 1896 verhuisden de Verschoors alweer naar Vlissingen, om vervolgens vóór Annies zesde verjaardag ook nog eens naar Den Helder, de geboorteplaats van haar moeder, en Hellevoetsluis, waar haar ouders vóór Nijmegen ook al eens woonden, te verkassen.
Op initiatief van het Centrum voor Vrouwenstudies van de Katholieke Universiteit werd op 5 februari 1988, exact tien jaar na haar dood, een gedenksteen op het geboortehuis van Annie Romein-Verschoor aan de Burghardt van den Berghstraat 105 onthuld." (Geert Geenen, De Gelderlander, 6 februari 2003)
zie Burghardt van den Berghstraat
Annie Romeinprijs
Tegelijk met de Harriët Freezerprijs (ring) werd in 1978 door het feministische maandplad Opzij de Annie Romeinprijs ingesteld. Deze prijs werd in 1979 toegekend aan Joke Smit. In 2008 is de naam van de prijs gewijzigd in Opzij Literatuurprijs.
zie Harriët Freezerlaan, Joke Smitlaan
Anthonie van Leeuwenhoeklaan
openbare ruimte ID 0268300000000482
wijk 17 - Heijendaal | straatcode 18171
Besluit B&W d.d. 30 januari 1979
Antoni van Leeuwenhoek (Anthony van Leeuwenhoek) (Delft 24 oktober 1632 – Delft 26 augustus 1723); zie www.biografischportaal.nl, www.dodenakkers
"Anthonie van Leeuwenhoek (1632-1723), Nederlands natuurvorser, 'Vader van de microbiologie', werd door Reinier de Graat in 1680 lid van de Royal Society. Hij schreef in ca. 50 jaar ruim 560 brieven over zijn ontdekkingen met de door hem vervaardigde microscopen. Zijn scherp vernuft, groot geduld en nuchter waarnemingsvermogen leidden hem tot zijn uiterst belangrijke ontdekkingen, zoals infusoriën, bacteriën, spermatozoïden (1677), haarvaten, dwarsstreping der spierweefsels en vele histologische bijzonderheden in planten- en dierenrijk. Zijn geschriften verzameld en uitgegeven onder de titel 'Arcana Naturae Detecta' (1695-1719) bleven met die van Malpighi en Sammerdam tot de 19e eeuw ongeëvenaard. (...)" (Hendriks 1987)
zie Universiteitsterrein, van Leeuwenhoekstraat
Antillenweg
openbare ruimte ID 0268300000000855
wijk 03 - Galgenveld | straatcode 02860
Raadsbesluit d.d. 19 maart 1930
Antillen, Cariben, eilandengroep in de Caribische Zee
De Nederlandse Antillen bestonden uit Bonaire, Curaçao, Sint Maarten (zuidelijk deel), Sint Eustatius en Saba. Aruba is sinds 1 januari 1986 een zelfstandig land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Curaçao en Sint Maarten hebben dezelfde status sinds 10 oktober 2010. Bonaire, Sint Eustatius en Saba zijn sindsdien bijzondere gemeenten binnen Nederland.
Teunissen (1933) rekent de Antillenweg, Curaçaoweg en Surinameweg tot de 'Indische wijk'.
zie Indische buurt
Antiloopstraat
openbare ruimte ID 0268300000000856
wijk 13 - St. Anna | straatcode 02879
Besluit B&W d.d. 26 juli 1938;
Besluit B&W d.d. 7 november 1940*
antiloop, antilope, hertachtig herkauwend hoefdier uit de familie van de holhoornigen (Bovidae)
zie Dierenbuurt
Antoinette van Pinxterenlaan
openbare ruimte ID 0268300000000109
wijk 12 - Goffert | straatcode 21679
raadsvoorstel 277/1988: Emancipatielaan;
Raadsbesluit d.d. 7 september 1988: aangehouden;
raadsvoorstel 322/1988: Antoinette van Pinxterenlaan;
Raadsbesluit d.d. 5 oktober 1988: Antoinette van Pinxterenlaan
Antonetta Johanna van Pinxteren (zuster Francesco) (Nuland 30 augustus 1916 – Nuland 25 mei 1988), feministisch theologe; zie Nijmeegse biografieën 2006, pp. 111-112, www.biografischportaal.nl
Van 1941 tot 1955 werkte zij als onderwijzeres met moeilijk opvoedbare kinderen op het Paedologisch Instituut in Nijmegen (Ubbergen) en studeerde in de periode 1964-1974 theologie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen.
"Antoinette van Pinxteren (1916-1988) was als religieuze van zeer groot belang voor de emancipatie van de vrouw in de katholieke kerk. Voor haar werk ontving zij in 1986 de Harriët Freezerring (een prijs,die jaarlijks wordt toegekend door het feministisch maandblad OPZIJ aan een vrouw/vrouwen, die belangeloos aan de basis werkt/werken in de vrouwenbeweging. De toekenning vindt plaats op voorstel van de lezeressen van OPZIJ)." (toelichting bij amendement van Marjan Lucas, Radikaal Links, 7 september 1988)
straatnaam in Emancipatiebuurt als voorvechter vrouwenemancipatie
zie Emancipatiebuurt, Emancipatielaan, Harriët Freezerlaan
Antoni van Leeuwenhoeklaan
niet-bestaande naam; zie Anthonie van Leeuwenhoeklaan
Aquamarijnstraat
Raadsbesluit d.d. 28 september 1960: Aquamarijnstraat;
Raadsbesluit d.d. 1 februari 1961: Opaalstraat
aquamarijn, groene beryl variant die als edelsteen wordt gebruikt
In 1961 werd de naam Aquamarijnstraat ingetrokken.
verdwenen naam; zie Edelstenenbuurt, Opaalstraat
Aquilastraat
openbare ruimte ID 0268300000000322
Oosterhout gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2544 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijk 50 - Oosterhout | straatcode 30937 25720
Raadsbesluit d.d. 12 maart 2008
aquila (Lat.), adelaar, 1) kleine bronzen adelaars, vondst uit Bataafs dorpje onder deze wijk (0 – 250 na Chr.); – 2) veldteken van een Romeins legioen; – 3) dispuut van Nijmeegse studentenvereniging
De bodemvondst die ongetwijfeld van Romeinse makelij is, betreft mogelijk een sierattribuut van een wagen. Er zijn overeenkomstige vondsten uit het Romeinse rijk bekend die gebruikt lijken te zijn om leidsels overheen te draperen.
De Aquilastraat ligt in De Elten ten zuidoosten van de Volsellastraat.
zie De Elten
Aragónstraat Lent
openbare ruimte ID 0268300000001650
Lent, woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 33033
Raadsbesluit d.d. 8 juni 2011
Aragón, 1) autonome regio in het noordoosten van Spanje met de hoofdstad Zaragoza; – 2) 195 km lange Spaanse rivier, zijrivier van de Ebro
zie Lentseveld¹
Archimedesstraat
openbare ruimte ID 0268300000000857
wijk 15 - Grootstal | straatcode 02887
Raadsbesluit d.d. 16 oktober 1957: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 27 november 1957: Archimedesstraat;
Raadsbesluit d.d. 14 mei 1958;
Raadsbesluit d.d. 8 april 1959: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 1 juli 1959
Archimedes van Syracuse (Syracuse 287 – Syracuse 212 v. Chr.)
"Archimedes van Syracuse (287-212 v. Chr.). Grieks wis- en natuurkundige uit Syracuse (bij welks verovering door de Romeinen hij werd gedood) heeft talrijke ingenieuze uitvindingen op zijn naam staan: waterschroef, hydraulisch orgel, planetarium, oorlogswerktuigen.
Als wiskundige hield hij zich vooral bezig met het bepalen van lengten, oppervlakten en inhouden.
Van hem is de uitroep: Eurêka! (= ik heb het gevonden!)" (Hendriks 1987)
Archipelhof
openbare ruimte ID 0268300000000063
wijk 03 - Galgenveld | straatcode 20923
Raadsbesluit d.d. 31 augustus 1983
Het besluit in 1983 houdt verband met de bouw van een complex van 77 HAT-woningen aan de Archipelstraat. Een amendement van Hans van Hooft (SP) om de naam te wijzigen in Multatulihof werd met 20 tegen 17 stemmen verworpen.
zie Archipelstraat, Multatuliplaats
Archipelstraat
openbare ruimte ID 0268300000000858
wijk 03 - Galgenveld | straatcode 02895
Raadsbesluit d.d. 4 maart 1905: St. Annadwarsstraat;
Raadsbesluit d.d. 29 november 1922: Archipelstraat
Raadsbesluit d.d. 7 juli 1920: Archipelstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Raadsbesluit d.d. 29 december 1926: Verlengde Archipelstraat;
Besluit B&W d.d. 6 augustus 1937: Archipelstraat
"Bij R. 29 November 1922 werd de St. Annadwarsstraat herdoopt in Archipelstraat. De St. Annadwarsstraat (aldus genoemd ingevolge R. 4 Maart 1905) is een deel van de Archipelstraat tusschen de St. Annastraat en de Javastraat.
zie ook Verlengde Archipelstraat." (Teunissen 1933)
archipel, eilandengroep
zie Indische buurt, St. Annadwarsstraat, Verlengde Archipelstraat
Architectenbuurt
wijk 02 - Bottendaal
"gelegen tussen de St. Annastraat, spoorlijn Nijmegen-Venlo en Dr. Jan Berendsstraat" (Hendriks 1987)
Architectenbuurt, Semmelinkbuurt (vanaf 1947), buurt in de wijk Bottendaal met de volgende straten: Ir. Wevestraat, Semmelinkstraat, Van der Kempstraat
buurtnaam niet vastgesteld; zie buurten
Andere straten vernoemd naar architecten zijn de Charles Estourgiestraat en Nicolaas Molenaarstraat in de wijk Hunnerberg en een aantal straten in de Bouwmeesterbuurt in de wijk Heseveld.
Arend Noorduijnstraat
openbare ruimte ID 0268300000000859
wijk 02 - Bottendaal | straatcode 02909
Raadsbesluit d.d. 8 februari 1896: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 22 februari 1896: Arend Noorduijnstraat;
Nijmegen 1900: Arend Noorduynstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Arend Noorduijnstraat
Arend Noorduijn (Nijmegen 6 mei 1803 – Nijmegen 12 september 1896), een jongere broer van dr. Jan Matthijs Noorduijn (1795-1863) en een oom van dr. Claas Noorduijn (1823-1916)
"Arend Noorduijn Jr., geboren te Nijmegen, 6 Mei 1803 en aldaar overleden 12 September 1896, was voorzitter der Nijmeegsche spoorwegcommissie 1860." (Teunissen 1933)
"Arend Noorduijn jr. (...) voorzitter der Nijm. Spoorwegcommissie, mr. W. Francken vice-voorziter, verder de leden J.P. Dobbelmann, R.G. Graadt van Roggen, N.D. van Heuckelom, jhr. F.A.J. Dommer van Poldersvelt , mr. W.J. Triebels, mr. M.A. van Roggen en A. Noorduijn Azn.
Deze commissie liet een volledig plan ontwerpen voor een spoorweg Arnhem-Nijmegen. De door haar aangevraagde concessie, onder genot van een rijkssubsidie van vier miljoen werd echter geweigerd. Meer succes boekte de commissie in haar streven naar verlenging van de lijn van Kleef naar Nijmegen die in 1865 gereed kwam." (Hendriks 1987)
Commissielid A. Noorduijn Azn. (1825-1905) was de zoon van Arnoldus Noorduijn (1791-1870), een oudere broer van voorzitter Arend Noorduijn (1803-1896). R.G. Graadt van Roggen (1849-1903), de jongste broer van J.H. Graadt van Roggen (1831-1902), was een achterneef van de voorzitter. Mr. M.A. van Roggen (1826-1886), was eveneens een achterneef en bovendien getrouwd met Catharina Noorduijn (1832-1919), een dochter van de voorzitter.
zie Dr. Claas Noorduijnstraat, Noorduijnsplaats
Ariënsstraat
openbare ruimte ID 0268300000000860
wijk 12 - Goffert | straatcode 02917
Besluit B&W d.d. 13 december 1950
Dr. Alphonse Marie Auguste Joseph (Phons) Ariëns (Utrecht 26 april 1860 – Amersfoort 7 augustus 1928), priester en grondlegger van de katholieke arbeidersbeweging in Nederland; zie www.biografischportaal.nl
"Alphons M.A.J. Ariëns (1860-1928). Nederl. r.-k. priester, pionier en leider der kath. arbeidersbeweging, geestdriftig drankbestrijder. Van 1886-1901 kapelaan te Enschede; genoot onder de kath. arbeiders-bevolking aldaar wegens zijn ijver voor sociale hervormingen grote populariteit. In Enschede een standbeeld." (Hendriks 1987)
"De familie Ariëns was afkomstig uit Nijmegen waar enige van haar leden tot tegen het eind van de negentiende eeuw een logement en een stalhouderij exploiteerden. De tak echter, waaruit mr. A.W.K. Ariëns [de vader van Phons / RE] geboren werd, had zich tegen 1800 in Venlo gevestigd; haar leden volgden meest ambtenarenloopbanen." (www.historici.nl)
Het aartsbisdom Utrecht is in 2005 begonnen met het proces dat moet leiden tot de zaligverklaring van Alfons Ariëns.
zie Kolpingbuurt, Dr. Ariënsstraat
Ark van Oost
wijk 06 - Hengstdal
Raadsbesluit d.d. 6 juli 2005
Ark van Oost, Cipresstraat 154, 6523 HR Nijmegen, sporthal annex wijkcentrum
In de naam is het samengaan van de voormalige sporthal Hengstdal aan de Cipresstraat en van het voormalige Wijkcentrum de Ark aan de Elzenstraat tot uitdrukking gebracht.
Arksteestraat
openbare ruimte ID 0268300000000861
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 02925
Raadsbesluit d.d. 23 april 1881;
Nijmegen 1900: Arksteestraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Hans Kaspar Arkstee (ca. 1700 – Amsterdam 1776), uitgever-boekverkoper, publicist; zie Nijmeegse biografieën 2006, pp. 22-23, www.biografischportaal.nl
"De lezer wordt zeer beleefd gewaarschuwd, dezen naam niet met de aloude arke Noach's in verband te brengen. Zij vereeuwigt den naam van een man, die in de 18e eeuw leefde en een berijmde kroniek van Nijmegen, met aanteekeningen en prentverbeeldingen voorzien, uitgegeven heeft." (Ter Haar 1892)
"Hans Casper Arkstee schrijver van 'Nijmegen, de oude Hoofdstad der Batavieren', voor het eerst verschenen te Amsterdam in 1733.
Over zijn persoon is weinig bekend. Hij woonde te Nijmegen van 1703 tot 1722 en was daarna deelgenoot in den boekhandel der firma 'Arkstee en Merkus' te Amsterdam." (Teunissen 1933)
Arminiaanseplaats
openbare ruimte ID 0268300000000862
wijk 00 - Benedenstad | straatcode 02933
Raadsbesluit d.d. 4 april 1984
Kennelijk is er in 1984 een fout in het raadsbesluit geslopen en zijn de namen van de Arminiaanseplaats en de Spinthuisplaats onbedoeld verwisseld. In de toelichting bij raadsvoorstel 89/1984 staat:
"4. Arminiaanseplaats, welke is genoemd naar het in 1944 verwoeste, aldaar gelegen pleintje met dezelfde naam en daar eerder gelegen schuilkerk van de Arminianen;
5. Spinthuisplaats, welke is genoemd naar de Spinthuisstraat zijnde de meest westelijk straat, welke de Platenmakersstraat met de Muchterstraat verbond." (B&W, 13 maart 1984)
Op de bijbehorende tekening no. M.D. 18765 en in beslispunt 6 van het raadsbesluit, waarin verwezen wordt naar de Spinthuisstraat (onder 7), staat de verkeerde locatie:
"6. aan het parkeerterrein, dat vanuit de onder 7 te noemen straat toegankelijk is en gelegen is tussen deze straat, de Muchterstraat en de Snijderstraat, de naam 'Arminiaanseplaats' te geven;" (raadsbesluit d.d. 4 april 1984)
zie Spinthuisplaats
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): de Arminiaansche plaats;
Wegenlegger 1859: Arminiaansche plaats;
Nijmegen 1900: Armeniaansche Plaats;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Arminiaanscheplaats
De naam Arminiaanscheplaats is in de loop van 1947 stilzwijgend gewijzigd in Arminiaanseplaats.*
"In de oudste bescheiden wordt deze plaats genoemd 'Plaats van de Ster' naar een herberg, die reeds in 1399 bestond. Het huisteeken (de ster) is nog aanwezig in den gevel van het hoekhuis Platenmakersstraat - Grootestraat N.Z.
1639: Gasthuisplaets;
1790: Arminiaanscheplaats, naar de Arminianen, volgelingen van de kerkleer van den Leidschen hoogleraar Jac. Arminius (1560-1609), die in de 17e eeuw de Kerkelijk-Staatkundige partij der Remonstranten vormden In 1610 overhandigden zij aan de Staten van Holland, ter uiteenzetting van hun leer, een uitvoerig vertoog 'Remonstrantie', vandaar hun naam Remonstranten. In de tweede helft van de 17e eeuw en in het begin der 18e eeuw hadden de Arminianen aan deze plaats hun kerkgebouw. Dit gebouw behoort sedert 1727 toe aan de Doopsgezinden of Menisten (Mennonieten), aanhangers van de leer van Menno Simonez (1496-1561, die tot 1536 pastoor was van het Friesche dorp Witmarsum. De plaats werd daarom ook wel (bijv. 1850-1860) Mennonietenplaats genoemd." (Teunissen 1933)
1859: "Arminiaansche plaats
Open plaats zonder uitgang" (Legger B, nr. 129)
Jacobus Arminius (Jakob Hermans) (Oudewater 10 oktober 1560 – Leiden 19 oktober 1609), predikant en theoloog; zie www.biografischportaal.nl
"Jac. Arminius (...) Geboren in 1560 en overleden in 1609, eigenlijk Jacob Harmensz, Nederl. Godgeleerde, studeerde te Leiden, Genève en Bazel; 1588-1603 predikant te Amsterdam, daarna hoogleraar te Leiden; geraakte in strijd met ambtgenoot Gomarus, vnl. over leerstuk der uitverkiezing, dat Arminius minder streng interpreteerde. De strijd verbreidde zich over het hele land en deed de partijen der Arminianen of remonstranten en der contra-remonstranten ontstaan, die elkaar tijdens het 12-jarig bestand (1609-1621) fel bestookten." (Hendriks 1987)
"De Arminiaanseplaats was een doodlopend zijstraatje van de Platenmakersstraat. (...)
Bij de herbouw van de benedenstad veranderde er het een en ander. De Spinthuisstraat werd als geheel nieuwe straat aangelegd en een nieuw, doodlopend zijstraatje kreeg de naam Arminiaanseplaats. De oude Arminiaanseplaats kreeg de naam Spinthuisplaats." (Roodenburg z.j.)
Arnhemmer Grindweg Lent
verdwenen naam; zie Griftdijk Zuid
Arnhemsche Straatweg Lent
verdwenen naam; zie Griftdijk Zuid
Arnhemseweg
Besluit B&W d.d. 31 maart 1936: Arnhemscheweg;
Raadsbesluit d.d. 18 oktober 1973: Arnhemseweg;
Besluit B&W d.d. 24 september 1974: inwerkingtreding;
Raadsbesluit d.d. 12 september 1990: General James Gavinweg
De naam Arnhemscheweg is in de loop van 1947 stilzwijgend gewijzigd in Arnhemseweg.*
verdwenen naam; zie General James Gavinweg
Arnhemshof
raadsvoorstel d.d. 30 maart 1955
Arnhemshof was de door B&W voorgestelde naam voor de groenstook in het kwartier Arnhem aan de oostzijde van de huidige Hommelstraat.
niet-bestaande naam; zie Vierkwartierenbuurt
Arnhemstraat
raadsvoorstel d.d. 30 maart 1955: Arnhemstraat;
raadsvoorstel d.d. 27 juli 1955: Hommelstraat;
Raadsbesluit d.d. 31 augustus 1955: Hommelstraat
niet-bestaande naam; zie Vierkwartierenbuurt, Hommelstraat
Arnold van Akenplein
openbare ruimte ID 0268300000000264
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 25089
raadsvoorstel 40/2008: Klein Bethlehem;
Raadsbesluit d.d. 7 mei 2008: Arnold van Akenplein
Arnold van Limburg (Arnold van Aken) (14e eeuw), Nijmeegs houtsnijder, vader van Paul, Herman en Jan van Limburg (gebroeders Van Limburg)
"een zekere Arnold van Limburg, Nijmeegs burger en houtsnijder van beroep, trouwde rond 1380 met de zus van Jan Maelwael, Mechteld of Metta genaamd. Hij werd ook wel Arnold van Aken genoemd. Zijn familie kwam waarschijnlijk uit het hertogdom Limburg via het nabij gelegen Aken naar Nijmegen." (www.noviomagus.nl)
plein op de Hessenberg tussen Kroonstraat en Op het Spinhuis
De commissie straatnaamgeving adviseerde op 22 april 2008 om Klein Bethlehem uit raadsvoorstel 40/2008 de naam Arnold van Akenplein te geven. De gemeenteraad stemde op 7 mei 2008 unaniem in met het amendement Historische straatnaam, historische plek (1e indiener: Noël Vergunst, GroenLinks).
zie Hessenberg¹, Gebroeders Van Limburgplein
Arnold van Akenstraat
raadsvoorstel 40/2008: Arnold van Akenstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 april 2008: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 7 mei 2008: Groot Bethlehem
niet-bestaande naam; zie Arnold van Akenplein
Arnoldstraat
openbare ruimte ID 0268300000000863
wijk 05 - Hunnerberg | straatcode 02968
Raadsbesluit d.d. 22 augustus 1951
Arnold van Egmond (Aarnout van Egmond) (Egmond-Binnen 14 juli 1410 – Grave 23 februari 1473); zie www.biografischportaal.nl
"Naar Arnold van Egmond (1410-1473), hertog van Gelre en graaf van Zutphen (1423-1473); voerde om het bezit van Gelre langdurige oorlogen met Adolf van Berg en Gulik. Maakte Philips van Bourgondië tot zijn tegenstander; deze trachtte Arnold's zoon Adolf tot ruwaard te doen erkennen. Adolf nam in 1465 zijn vader gevangen en dwong hem tot afstand. Karel de Stoute herstelde Arnold in zijn heerschappij tegen verpanding van zijn hertogdom." (Hendriks 1987)
De Arnoldstraat ligt in het verlengde van Museum Kamstraat (richting Batavierenweg).
Arsenaal
wijk 01 - Stadscentrum
"Na opheffing van het ter plaatse aanwezige klooster in 1591 is het kloostergedeelte omgebouwd tot woonruimten. In 1778 verkocht de staat het gebouw aan particulieren ter bewoning. In 1818 kocht de staat dit weer terug met het doel het gedeeltelijk te amoveren en ter plekke een artillerie- of tuighuis te bouwen, dat in 1824 gereed kwam.
Tot 1908 maakte het deel uit van het kazernecomplex Mariënburg, het werd op 10 maart van dat jaar gemeente-eigendom en later ingericht als stadswerkplaats. In 1938 verhuisde deze naar de Dominicanenstraat, terwijl het Arsenaal werd ontruimd. Als nieuwe bestemming werd ondermeer gedacht aan de huisvesting van het gemeente-archief. Deze plannen konden niet worden gerealiseerd in verband met het uitbreken van de tweede wereldoorlog. Pas op 23 maart 1978 was het gebouw, na een grondige verbouwing, gereed om als huisvesting voor het gemeente-archief te dienen." (Hendriks 1987)
Het Arsenaal, Arsenaalpoort 1 t/m 18, 6511 PN Nijmegen, heeft sinds 2005 een gemengde commerciële en culturele bestemming. In dit rijksmonument* is onder meer Het Vlaams Cultureel Kwartier gevestigd.
Arsenaalgas
openbare ruimte ID 0268300000000221
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 02976 24597
Raadsbesluit d.d. 6 april 1978;
Raadsbesluit d.d. 17 maart 2004
"Deze gas loopt via een trappartij langs de achterzijde van het Arsenaal, en heeft via de Passage Mariënburg aansluiting met de Ziekerstraat." (Hendriks 1987)
De Arsenaalgas kreeg deze naam in 1978 na de verbouwing van het Arsenaal tot gemeentearchief. Na de aanleg van de Moenenstraat heeft de plaats achter het Arsenaal in 2004 de naam Arsenaalplaats gekregen; de Arsenaalgas ligt sindsdien op de plaats van de verdwenen ingang van Passage Mariënburg aan de kant van Mariënburg.
Arsenaalplaats
openbare ruimte ID 0268300000000220
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 24589
Raadsbesluit d.d. 6 april 1978: Arsenaalgas;
Raadsbesluit d.d. 17 maart 2004: Arsenaalplaats
zie Arsenaalgas
Arsenaalpoort
openbare ruimte ID 0268300000000219
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 24570
Raadsbesluit d.d. 15 december 1999: Mariënburg;
Raadsbesluit d.d. 17 maart 2004: Arsenaalpoort
onderdoorgang Arsenaal, verbinding tussen Marikenstraat en Arsenaalplaats, richting Moenenstraat
zie Arsenaalgas
Asdonksestraat
openbare ruimte ID 0268300000000323
Oosterhout gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2544 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijk 50 - Oosterhout | straatcode 30325 25739
Raadsbesluit d.d. 7 juli 1999
Asdonkse, kers
zie De Boomgaard
Assumburgstraat
openbare ruimte ID 0268300000000864
wijk 16 - Hatert | straatcode 02984
Raadsbesluit d.d. 27 juni 1962
"Genoemd naar de waterburcht bij Heemskerk in N. Holland, gebouwd tussen 1530 en 1538." (Hendriks 1987)
zie www.kasteleninnederland.nl;
zie Kastelenbuurt
Asterstraat
openbare ruimte ID 0268300000000865
wijk 21 - Wolfskuil | straatcode 02992
Raadsbesluit d.d. 14 november 1928
"Het oudste deel van deze straat werd vroeger in den volksmond Mariastraat genoemd. Zie o.m. P. 1908." (Teunissen 1933)
aster, sterbloem, plantengeslacht (Asteriflorae)
zie Bloemen- en plantenbuurt, Rozenbuurt
De Asterstraat ligt in het gedeelte van de wijk Wolfskuil tussen Graafseweg en de spoorlijn Tilburg - 's-Hertogenbosch - Nijmegen.
Asturiëstraat Lent
openbare ruimte ID 0268300000001658
Lent, woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 33049
Raadsbesluit d.d. 8 juni 2011
Prinsdom Asturië (Principado de Asturias), autonome regio in het noordwesten van Spanje met de hoofdstad Oviedo
zie Lentseveld¹
Athlonepad
openbare ruimte ID 0268300000000866
wijk 04 - Altrade | straatcode 03018
Raadsbesluit d.d. 31 augustus 1955
fiets- en voetpad op de plaats waar vroeger de Julianastraat lag
zie Athlonestraat, Julianastraat
Athlonestraat
openbare ruimte ID 0268300000000867
wijk 04 - Altrade | straatcode 03026
Raadsbesluit d.d. 14 december 1895: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 8 februari 1896: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 22 februari 1896: Athlonestraat;
Raadsbesluit d.d. 9 september 1899;
Nijmegen 1900: Athlonestraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924;
Besluit B&W d.d. 13 februari 1942;
Besluit B&W d.d. 19 september 1944: Julianastraat (gedeelte)
Godard van Reede (Amerongen 4 juni 1644 – Utrecht 11 februari 1703), heer van Ginkel, eerste graaf van Athlone, veldmaarschalk in dienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en generaal in dienst van het Koninkrijk Engeland; zie www.biografischportaal.nl
"Godard Baron van Reede van Ginckel, Graaf van Athlone, 1640-1702, was hoofd van het Staatsche leger bij den mislukten aanslag der Franschen op Nijmegen 11 Juni 1702. ('Zie Franschestraat')." (Teunissen 1933)
"Godard Adriaan van Rheede-Ginckel, graaf van Athlone, baron van Agrim, vrijheer van Amerongen, *1644, †1703, zoon van Godard, heer van Amerongen. Maakte een militaire carrière; begeleidde Willem III 1688 als luitenant-generaal naar Engeland; streed 1690 aan de Boyne; werd 1691 belast met het opperbevel over de Engels-Hollandse strijdkrachten in Ierland; nam 1691 de stad Athlone; 1693 graaf van Athlone; onderscheidde zich in de Negenjarige Oorlog als generaal o.a. bij Neerwinden, Namen en Givet; streed in de Spaanse Successieoorlog en verhinderde Boufflers Nijmegen te verrassen; 1703 [lees: 19 oktober 1702 / RE] veldmaarschalk van het Staatse leger." (Nijhoffs Geschiedenislexicon 1981, p. 479)
Athlone, stad 110 km ten westen van Dublin aan de rivier de Shannon (langste rivier van Ierland), gedeeltelijk in Roscommon en gedeeltelijk in County Westmeath, meest centraal gelegen stad in Ierland
Athlonestraat was de tijdelijke benaming van de Julianastraat in de periode 1942-1944.*
zie Athlonepad, Fransestraat, Julianastraat
Atjehstraat
openbare ruimte ID 0268300000000868
wijk 03 - Galgenveld | straatcode 03034
Besluit B&W d.d. 6 augustus 1937
Atjeh (Aceh), noordelijke deel van het eiland Sumatra
In 1873 verklaarde Nederland aan Atjeh de oorlog. In 1904 lukte het generaal Van Heutsz om Atjeh volledig te bezetten. Atjeh werd in 1949 als onderdeel van Nederlands-Indië overgedragen aan de Republiek Indonesië.
zie Indische buurt, van Heutszstraat
Aubadestraat
openbare ruimte ID 0268300000000869
wijk 24 - Neerbosch-Oost | straatcode 03042
Raadsbesluit d.d. 22 juli 1964;
Besluit B&W d.d. 7 oktober 1964
aubade, ochtendhulde met muziek en/of zang (muziekterm)
De Aubadestraat ligt aan de oostzijde van de Muziekbuurt.
zie Muziekbuurt, Nocturnestraat
Augustijnenbos
zie Augustinuspark
Augustijnenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000870
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 03050
raadsvoorstel 7 september 1886: Kerkstraat;
Raadsbesluit d.d. 11 september 1886: Augustijnenstraat;
Nijmegen 1900: Augustijnenstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924;
Besluit B&W d.d. 18 oktober 1950;
Raadsbesluit d.d. 24 oktober 1951: inwerkingtreding
"Jaar 1883 (...)
10 November. Besloten een straat te maken, van de Boven- (Stikke-) Hezelstraat naar de Houtstraat en Bloemerstraat. Van het bestuur der R.K. Augustijnenkerk werden daartoe voor f 71.000 drie perceelen aangekocht, n.l. een huis aan de Hezelstraat, een aan de Houtstraat en de bestaande Augustijnenkerk met pastorie. Een nieuwe kerk zou aan de W. zijde dier aan te leggen straat verrijzen." (Van Schevichaven 1901, p. 69)
"De straat is genoemd naar de Augustijnenkerk. De Paters Augustijnen werkten hier vanaf 1637 tot 1818 en hadden sedert 1674 hun kerkgebouw aan het gasje, dat door den bouw der bestaande St.Augustinuskerk en den aanleg der Augustijnenstraat is vervallen. (Zie G.A. Meijer O.P. Katholiek Nijmegen, 2e deel, 1905, bladz. 28 en 73.)
Het gasje, in de 17e eeuw als Kerkengasje beschreven, was een smal hoekig steegje tusschen de kerk O.Z. en de pastorie daartegenover. Zie ook Bloemengeske en Woesicksgas. Bij: Jodengas." (Teunissen 1933)
zie Beylarplaats, Bloemengeske, Jodengas, Kerkengasje
"De St. Augustinuskerk, schepping van de bouwmeester Petrus J. Cuypers, werd in de tweede wereldoorlog totaal vernield." (Hendriks 1987)
"de belforttoren van de Augustinuskerk, die de Stevenstoren in hoogte overtrof, werd met de kerk vanaf 1884 tot 1886 gebouwd. Dit indrukwekkende neogotische bouwwerk gold als een der beste scheppingen van Pierre Cuypers. Toch werd een herstel van de zwaar getroffen kerk niet overwogen, want in het stedebouwkundig plan was voor dit bedehuis geen plaats." (Brinkhoff z.j., p. 10)
De naam Kerkstraat werd in 1886 met 11 tegen 6 stemmen verworpen; de gemeenteraad ging vervolgens met 10 tegen 7 stemmen akkoord met de naam Augustijnenstraat. De nieuwe straat uit 1886 was een zijstraat van de Stikke Hezelstraat ongeveer op de plaats waar nu de oostzijde van de Houthof ligt. Het is een van de straten die zwaar getroffen werden bij het bombardement op 22 februari 1944. Bij de wederbopbouw is de straat iets in oostelijke richting verlegd waardoor deze nu op de Grote Markt aansluit.
Augustinuspark
wijk 23 - Heseveld
Augustinuspark, Augustijnenbos, Patersbosje, openbaar groen tussen Graafseweg en Oude Graafseweg, overblijfsel kloostertuin Paters Augustijnen, Graafseweg 274, 6532 ZV Nijmegen
parknaam niet vastgesteld; zie Dennendaal
Aventurijnpad
openbare ruimte ID 0268300000000169
wijk 16 - Hatert | straatcode 23930
Raadsbesluit d.d. 6 september 1995
aventurijn, avanturijn, kwarts die als edelsteen wordt gebruikt; met veel kleine insluitsels van gekleurde mineralen
zie Edelstenenbuurt. Steegherpark
Ávilastraat Lent
openbare ruimte ID 0268300000001660
Lent, woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 33053
Raadsbesluit d.d. 8 juni 2011
Ávila, 1) provincie in de autonome Spaanse regio Castilië en León; – 2) hoofdstad van de gelijknamige provincie
zie Lentseveld¹, Pastoor van Laakstraat
Avondroodvlinderstraat
openbare ruimte ID 0268300000000871
wijk 14 - Hatertse Hei | straatcode 03069
raadsvoorstel d.d. 30 maart 1955: Stralenstraat;
raadsvoorstel d.d. 27 juli 1955: Avondroodvlinderstraat;
Raadsbesluit d.d. 31 augustus 1955: Avondroodvlinderstraat
avondroodvlinder, avondrood (Deilephila elpenor), vlinder, olifantsvlinder
zie Hatertse Hei, Vlinderbuurt, Stralenstraat
Azaleastraat
wijk 21 - Wolfskuil | straatcode 03077
Teunissen 1933: Tweede van Hezewijkstraat;
Besluit B&W d.d. 15 oktober 1935: Azaleastraat;
Raadsbesluit d.d. 16 september 2009: Oude Azaleastraat (per 1 januari 2010)
azalea, plantengeslacht (Azalea)
De naam Azaleastraat is per 1 januari 2010 gewijzigd in Oude Azaleastraat.
verdwenen naam; zie Azaleastraat Lent, Oude Azaleastraat
Azaleastraat Lent
openbare ruimte ID 0268300000000395
Lent, gemeente Elst (voor 1 januari 1998);
Lent gemeente Nijmegen (1998-2009);
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 32026
Raadsbesluit Elst d.d. 7 maart 1962;
Besluit B&W Elst d.d. 3 juli 1968;
Besluit B&W Elst d.d. 6 oktober 1971;
Besluit B&W Elst d.d. 27 juni 1973
azalea, plantengeslacht (Azalea)
B&W van Elst hebben in 1973 besloten dat het pad in Lent tussen de Azaleastraat en de Cyclamenstraat geen aparte naam krijgt, maar onderdeel is van de Azaleastraat.
zie Dorp Lent, Azaleastraat, Bloemenstraat
Azurietstraat
openbare ruimte ID 0268300000000872
wijk 16 - Hatert | straatcode 03085
Raadsbesluit d.d. 28 september 1960
azuriet, blauw mineraal dat als edelsteen wordt gebruikt
De naam azuriet is afgeleid van het Perzische lazhward, dat 'blauw' betekent.
zie Edelstenenbuurt