Vaaltweg
niet-bestaande naam; zie Beltweg
Valburg
verdwenen naam; zie Achter Valburg
Valckenaerpad
openbare ruimte ID 0268300000000229
wijk 34 - Lankforst | straatcode 24686
Raadsbesluit d.d. 11 mei 2005
pad van van Apelterenweg naar Duckenburgpad, voorheen de zogenaamde 61e straat in Lankforst
"de naam Valckenaerpad is gebaseerd op de ligging van het pad tussen het Uilenbosje en de hoogbouw van het Valckenaercomplex." (raadsvoorstel 126/2005)
zie De Duckenburg, Lankforst, Uilenbosje, Valkenaerplein
Vale Baard
zie Valenbaard
Valenbaard
wijk 07 - Kwakkenberg
De naam De Valenbaert staat vermeld op een kaart van J.H. van Suchtelen en S.J. Hollandt uit 1755.* Op het minuutplan uit 1820 van de kadastrale gemeente Groesbeek, Sectie H: Meerwijk (één Blad), staat de naam Valenbaard bij perceel nr. 206 met huis en erf.
"Vale Baard. Terrein aan den Groesbeekscheweg bij het Mariënbosch." (Teunissen 1933)
"Valenbaart. Vroeger een hofstede even voorbij Groenewoud aan den Groesbeekscheweg o.z. thans naam van een terrein aan den Groesbeekscheweg o.z. bij den Valkenburgscheweg." (Teunissen 1933)
"Valenbaert is een streek- of veldnaam geweest van percelen in Brakkenstein." (N.S.A.N. 1946-1984, rubriek Organisme, inventarisnummer 2648, 26 juni 1952, nr. 22)
De Vaele Baard is de naam van de bewonersvereninging van de Verzetsstrijdersbuurt.
Valenciastraat Lent
openbare ruimte ID 0268300000001647
Lent, woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 33027
Raadsbesluit d.d. 8 juni 2011
Valencia, 1) autonome regio in het oosten van Spanje; – 2) hoofdstad van de gelijknamige regio
zie Lentseveld¹
Valeriusstraat
openbare ruimte ID 0268300000000684
wijk 06 - Hengstdal | straatcode 15180
raadsvoorstel d.d. 14 september 1923: Utrechtschestraat;
Raadsbesluit d.d. 26 september 1923: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 2 oktober 1923: Voornstraat;
Raadsbesluit d.d. 10 oktober 1923: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 26 oktober 1923: Valeriusstraat;
Raadsbesluit d.d. 31 oktober 1923: Valeriusstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Adriaen Valerius (Adrianus Valerius) (Middelburg ca. 1575 – Veere op 27 januari 1625), dichter, componist; zie www.biografischportaal.nl
"Adriaan Valerius (...) is vooral bekend door het liedboek 'Den Nederlandschen Gedencklanck', dat door hem verzameld en bewerkt werd." (Teunissen 1933)
"Nederlands historicus en rederijker. Valerius werd in 1598 controleur van de convooien en licenten te Veere, in 1606 ontvanger van convooi- en licentgelden, tevens notaris en later fortificatiemeester aldaar. Hij was bovendien schepen van Veere van 1616 tot 1625.
Valerius was sinds 1598 lid van de Veerse rederijkerskamer 'Missus Scholieren'. Na zijn dood publiceerde men van hem een populair historisch werk over de geschiedenis van de opstand tot 1625, waarin hij 72 gedichten van eigen hand heeft ingelast, met bijgevoegde zangwijzen. Zij hebben grote bekendheid verworven vooral na de verschijning van het 'Nederlands volksliederenboek' in 1896, waarin de belangrijkste zijn opgenomen zoals: 'Wilt heden nu treden'; 'O Heer, die daer des Hemels tenten spreyt'; 'O Nederland, let op u saeck'; 'Merck toch hoe sterk' enz." (Hendriks 1987)
zie Componistenbuurt, Spoorbuurt, Utrechtschestraat, Voornstraat
Valkenaerhof
openbare ruimte ID 0268300000000466
wijk 41 - De Kamp | straatcode 23590
Raadsbesluit d.d. 16 december 1992
Dit hof in het stadsdeel Lindenholt, tussen station Nijmegen Dukenburg en de Wijchenseweg kreeg deze naam na de verdwijning van het Valkenaerplein in het stadsdeel Dukenburg.
zie De Duckenburg, Valkenaerplein
Valkenaerpad
niet-bestaande naam; zie Valckenaerpad
Valkenaerplein
Raadsbesluit d.d. 12 maart 1969: Valkenaerplein;
raadsvoorstel 300/1988: Steve Bikoplein;
Raadsbesluit d.d. 7 september 1988: Steve Bikoplein;
Besluit B&W d.d. 29 november 1988: inwerkingtreding (per 1 januari 1989)
Hendrik Valckenaer (16e en 17e eeuw)
"Dit plein is bij R. van 12 maart 1969 genoemd naar Hendrik Valckenaer, heer tot Valckenburg Portenge, die omstreeks 1660 het kasteel 'den Duckenburg' bewoonde." (Hendriks 1987)
Hendriks (1987) baseert zich blijkbaar op een beschrijving van 'Het dorp Hatert' waarin Van Schevichaven vermeldt:
"Den 20 Februari 1661 vroeg en verkreeg Hendrik Valckenaer, heer tot Valckenburg, Portenge, den Duckenburg enz., met eenige der notabelste geërfden van Hatert, verlof van den Raad om, ter verbetering zijner landerijen, de Hatertsche wetering op een breedte van 24 voet te brengen, alsmede om 'van 't gemeine broeck' ten bate der wetering af te graven, ter breedte van 2½ roede, voor de geheele lengte van zijn erf, mits Valckenaer het onderhoud dier wetering dan voor altijd tot zijn last nam. (...)" (Het Schependom van Nijmegen in woord en beeld 1912, p. 67)
Elders in Het Schependom van Nijmegen in woord en beeld (1912) is sprake van Hendrik Valckenaer, heer van Portenge, et cetera, die al in 1579 overleed. Hij was getrouwd met Margaretha, de dochter van Willem van Boedtbergen.
verdwenen naam; zie Steve Bikoplein, Valckenaerpad, Van Boetbergweg
Valkenburgseweg
openbare ruimte ID 0268300000000686
Wijk G (1906);
wijk 08 Groenewoud | straatcode 15202
Raadsbesluit d.d. 27 januari 1906: Valkenburgsche weg;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Valkenburgscheweg;
Raadsbesluit d.d. 18 oktober 1973: intrekking (gedeelte)
"De weg is genoemd naar de daaraan gelegen woning Valkenburg.
20 mei 1691 wordt genoemd 'een perceel bouwlant gelegen buyten de Lantweer onder Hatert, an den Valckenburch' en 11 Januari 1734 'op den Valckenburgh, tegenover den Valenbaart'." (Teunissen 1933)
De Valkenburgseweg liep tot 1973 van de Groesbeekseweg over de spoorlijn Nijmegen - Venlo naar de Driehuizerweg. Het gedeelte in de wijk Heijendaal maakt sindsdien deel uit van het Universiteitsterrein
zie Kluckenbuurt, Driehuizerweg
Valkhof
Wijk C (1812);
wijk 00 Benedenstad
Nijmegen 1812: Het Valkhof, Valkhof;
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): Het Valkhof;
Wegenlegger 1858: Valkhof;
Wegenlegger 1859: Valkhof;
Nijmegen 1900: Valkhof;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Valkhof;
Besluit B&W d.d. 18 oktober 1950;
Raadsbesluit d.d. 28 februari 1951: inwerkingtreding;
Raadsbesluit d.d. 13 november 1980: Hoogstraat
"1414: Valckhoff;
18e eeuw ook: Buitenhof.
Het terrein waarop de Burcht stond wordt sinds lang ten onrechte het Valkhof genoemd. Het Valkhof lag neven het Hof, ter plaatse waar nu het gebouw van den R.K. Volksbond staat. Hier stonden de kooien der jachtvalken en de stallen van den Burcht. Het was een gewoonte van vele vorsten in de middeleeuwen om het dier, dat in hun wapenschild stond afgebeeld, levend te bezitten. De hertogen van Gelderland, die een leeuw in hun wapen voerden, hielden er in den regel levende leeuwen op na en in de 16e eeuw waren er op het terrein, dat nu van genoemden Volksbond is, nog gemetselde kooien, waar 'die Geldersche leeuw' huisde. Vanaf 1388 staan in de stadsrekenboeken posten voor onderhoud van die dieren." (Teunissen 1933)
In de Wegenleggers uit 1858 en 1859 komt de naam Valkhof twee maal voor:
- "Van de Burgtpoort tot aan den Voerweg" (Legger A, nr. 23);
- "Van de Burgtpoort tot de Lindenberg" (Legger B, nr. 113).
zie Burgtpoort, Het Hof, Straalmanslaantje
Uit de kaart bij raadsbesluit d.d. 9 juli 1924 blijkt dat de straatnaam Valkhof destijds niet het park betrof dat in de raadsvergadering van 30 mei 1885 werd aangeduid als de wandelplaats 'het Valkhof' (zie Verslag van de Handelingen van de Raad der Gemeente Nijmegen 1885, p. 87).
Het besluit van B&W d.d. 18 oktober 1950 (sub 28 van bijlage B) had alleen betrekking op het plein
(Hoogstraat) aan de westelijke zijde van
Kelfkensbos.
"De burgers van Nijmegen beschouwen als 'Valkhof' het terrein, waarop de voormalige Valkhofburcht was gelegen. Hierdoor is de straatnaam 'Valkhof' uiterst verwarrend." (raadsvoorstel d.d. 16 oktober 1980)
Het eerste beslispunt van het raadsbesluit d.d. 13 november 1980 luidde:
"1. in te trekken zijn besluiten van 9 juli 1924 en van 27 december 1950, voor zoveel betreft de straatnaam 'Valkhof';" (raadsvoorstel d.d. 16 oktober 1980)
De gemeenteraad heeft op 27 december 1950 geen besluit genomen inzake de naam Valkhof. Het plein dat in de volksmond Valkhofplein werd genoemd, kreeg in 1980 de naam Hoogstraat. De bewaard gebleven delen van de burcht, de Valkhofheuvel met beplanting en de in de heuvel nog aanwezige funderingsresten van de burcht, tussen Voerweg, Waalkade en Lindenberg zijn aangewezen als rijksmonument.*
registratie
Een openbare ruimte met de naam Valkhof komt niet voor in de BAG* (situatie op 31 januari 2012).
zie Hoogstraat,
Kelfkensbos,
Valkhofplein,
Valkhoftrappen;
zie www.kasteleninnederland.nl
Valkhofpark
naam niet vastgesteld; zie Valkhof
Valkhofplein
Besluit B&W d.d. 18 oktober 1950: Valkhof;
Raadsbesluit d.d. 28 februari 1951: inwerkingtreding;
Raadsbesluit d.d. 13 november 1980: Hoogstraat
"Bij R. van 18 oktober 1950 werd aan het ten noorden van het meest westelijke gedeelte van het Kelfkensbos gelegen plein de naam Valkhofplein gegeven (...)." (Hendriks 1987)
De informatie van Hendriks (1987) is niet juist. In het besluit van B&W d.d. 18 oktober 1950 staat de naam Valkhof (sub 28 van bijlage B). Dit onderdeel van het besluit van B&W is op 28 februari 1951 in werking getreden (raadsbesluit d.d. 28 februari 1951).
verdwenen naam; zie Hoogstraat, Valkhof
Valkhoftrappen
openbare ruimte ID 0268300000000687
wijk 00 - Benedenstad | straatcode 15229
Raadsbesluit d.d. 12 december 1954
"De trappenpartij die van het Groene Balkon naar het Valkhof voert, kreeg bij R. van 12 december 1954 de naam Valkhoftrappen." (Hendriks 1987)
Bij de aanleg van de ernaast gelegen Veerpoorttrappen zijn de trappen vanaf de Lindenberg naar de Lange Baan afgesloten.
zie Veerpoorttrappen
van Apelterenweg
openbare ruimte ID 0268300000000690
wijken 33 - Meijhorst, 35 - Aldenhof en 36 - Malvert | straatcode 15253
Raadsbesluit d.d. 28 juni 1967
Johan van Apelteren († voor 1379)
"Johan van Apelteren (...) was gehuwd met Johanna v.d. Dukenburg. Johan van Apelteren, Heinrich Valkenaer, Willem van Schuylenburg, Burgemeester van 's-Gravenhage. Heer v. Dukenburg. Johan Boetberg en Leonard Rutgers v. Rosenburg komen voor op de stamtafel der eigenaars van de burcht Duckenburg." (Hendriks 1987)
Volgens Van Schevichaven in Het Schependom van Nijmegen in woord en beeld (1912) is Johanna van de Duckenburg in 1379 getrouwd met ridder Lambert Zebars.
zie De Duckenburg
De van Apelterenweg ligt op de grens van de wijken Tolhuis - Meijhorst - Aldenhof en Lankforst - Malvert.
van Batenborchstraat
openbare ruimte ID 0268300000000691
wijk 23 - Heseveld | straatcode 15261
Besluit B&W d.d. 29 maart 1949: Van Batenborchstraat
"Naar Van Batenborch, Nijmeegs muntmeester ca. 1500. Op de (incomplete) lijst van muntmeesters Sander van Batenburg genoemd." (Hendriks 1987)
zie Muntmeesterbuurt
van Beethovenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000692
wijk 04 - Altrade | straatcode 15288
Besluit B&W d.d. 15 oktober 1935
Ludwig van Beethoven (Bonn 17 december 1770 – Wenen 26 maart 1827), Duitse componist
"Naar Ludwig van Beethoven, Duits componist van Vlaamse afkomst, geboren te Bonn (1770-1827). Zijn veel omvattend en zeer gevarieerd oeuvre bestaat om. uit 32 pianosonates, 17 kwartetten. 9 symfonieën en 5 pianoconcerten. een vioolconcert, de opera Fidelio en enige ouvertures (Egmont, Leonore)." (Hendriks 1987)
"De Archivaris acht de benaming 'Beethovenstraat' voldoende; dezerzijds vermeent men dat de benaming zal moeten zijn 'van Beethovenstraat'." (directeur van Gemeentewerken, 31 augustus 1935)
B&W besloten op 15 oktober 1935 het voorzetsel 'van' aan de naam Beethovenstraat toe te voegen. Volgens het collegebesluit verbindt de van Beethovenstraat de van Heutszstraat met de Daalscheweg; de huisnummering loop in tegenovergestelde richting.
zie Componistenbuurt, Pelsstraat, Truus Mastpark
Van Benthemstraat
Raadsbesluit d.d. 28 oktober 1911: Bronsgeeststraat
Lambertus Hermanus van Benthem (Lobith 18 september 1852 – Nijmegen 1 november 1924), aannemer
"Bronsgeeststraat. (...)
De straat droeg vroeger de naam van Benthemstraat. De aannemer Lambertus Hermanus van Benthem (...) heeft aan deze straat de eerste woningen gebouwd." (Teunissen 1933)
"767 Benthem, L. H. v., Aannemer, Eleonorastr. 78" (telefoongids 1915)
L.H. van Benthem is begraven op de Begraafplaats Daalseweg (vak/rij/graf 21/08/12).
verdwenen naam; zie Bronsgeeststraat, Eleonorastraat
van Berchemstraat
niet-bestaande naam; zie van Berchenstraat
van Berchenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000693
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 15296
raadsvoorstel d.d. 19 april 1881: Regulierstraat;
Raadsbesluit d.d. 23 april 1881: van Berchenstraat;
Nijmegen 1900: Berchemstraat (van), van Berchen straat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Willem van Berchen (Nijmegen ca. 1417 – Nijmegen ca. 1481), kroniekschrijver; zie Nijmeegse biografieën 2004, pp. 17-18, www.biografischportaal.nl
"Willem van Berchen, Nijmeegsch geestelijke (Kanunnik St. Stevenskerk) en pastoor te Niel in den Duffel (15e eeuw), schrijver eener bekende Geldersche kroniek 'De nobili Principatu Gelriae et ejus origine', omstreeks 1465, in 1870 in druk uitgegeven. Het oorspronkelijke handschrift wordt bewaard in het gemeentemuseum. (...)" (Teunissen 1933)
zie Sloetstraat
"Deze straat ontleent haren naam aan Willem van Berchen, een Nijmegenaar van geboorte, rector parochialis van de kerk te Niel, in de Duffel, den eersten Nijmeegschen geschiedschrijver.
Ten jare 1466 toch stelde hij te boek een geschrift, getiteld: 'De nobili principatu Gelriae et cius origine,' d.i. 'over het edele vorstendom Gelderland en zijn oorsprong.' Van dit geschrift, liet oudste, dat over Nijmegen en zijne lotgevallen handelt, hebben Pontanus en Slichtenhorst, Johannes Smetius, vader en zoon, en Arksteê een trouw gebruik gemaakt." (Ter Haar 1892)
In de volksmond wordt de straat ook van Berchemstraat genoemd. Het voorstel van Graadt van Roggen om het verlengde van de Regulierstraat de naam van Berchenstraat te geven, werd in 1881 met 13 tegen 4 stemmen goedgekeurd. Hierbij werd afgeweken van de (ongeschreven) regel dat straten die in elkaars verlengde liggen dezelfde naam krijgen.
Op het adres van Berchenstraat 13 werd op 18 november 1898 Joris Ivens geboren. Bij de hernummering in of omstreeks 1935 kreeg dit pand huisnummer 17-19. De familie Ivens woonde na 1900 op het adres van Berchenstraat 19. Sinds de hernummering heeft dit pand huisnummer 23.
zie Joris Ivensplein
van Beverwijcklaan
openbare ruimte ID 0268300000000817
wijk 17 - Heijendaal | straatcode 18236
Besluit B&W d.d. 30 januari 1979: van Beverwijcklaan;
Hendriks 1987: Johan van Beverwijcklaan, van Beverwijcklaan
Johan van Beverwijck (Johannes Beverovicius) (Dordrecht 17 november 1594 – Dordrecht 19 januari 1647), arts en schrijver; zie www.biografischportaal.nl
"Deze laan op het universiteitsterrein, dankt zijn naam aan Johan Van Beverwijck, ook wel Beverovicius genoemd, hij leefde van 1594 tot 1647. Befaamd Nederlands geneesheer. Hij werd bekend door twee boeken door hem geschreven, die in zijn tijd naast de bijbel en vader Cats, het meest gelezen werden: 'Schat der Gesontheyt' en 'Schat der Ongesontheyt'." (Hendriks 1987)
van Blitterwijckstraat
niet-bestaande naam; zie Pastoor van Blitterwijckstraat
Van Boetbergweg
openbare ruimte ID 0268300000000694
wijk 37 - Weezenhof | straatcode 15318
Raadsbesluit d.d. 28 juni 1967: van Boetbergweg;
Raadsbesluit d.d. 13 november 1980: Van Boetbergweg;
Verklaring d.d. 21 december 2010: ambtshalve correctie
Johan van Boetberch († 1459)
"Johan van Boetberg, erfmaarschalk van Gelre, overleden in 1459, was gehuwd met Johanna van Apelteren, dochter van Johan van Apelteren. Johan van Boetberg en Johan van Apelteren komen beiden voor op de stamtafel der eigenaren van de burcht Duckenburg." (Hendriks 1987)
In andere bronnen komt de naam Van Boetbergen voor. In zijn beschrijving van 'De Hatertsche Leengoederen' vermeldt Van Schevichaven:
"Willem van Boedtbergen, die in 1576 overleed, liet geen zoon na, doch, aangezien de Dukenburg een leen was ten Zutphensche rechte, ging het toen over op zijn dochter Margaretha, gehuwd met Hendrik Valckenaer, heer van Portenge, enz., welke laatste reeds in 1579 overleed. (...)" (Het Schependom van Nijmegen in woord en beeld 1912, p. 79)
De weg begint aan de westzijde van de Hatertsebrug. Het raadsbesluit d.d. 13 november 1980 houdt verband met de doortrekking tot de A73. In het gemeentelijke Adressenoverzicht* van 30 november 2010 stond nog de naam van Boetbergweg (met kleine letter v) en ontbreekt de vermelding van wijk 39 Staddijk. Op 21 december 2010 is de naam in de BAG* gewijzigd in Van Boetbergweg (met hoofdletter V).
zie De Duckenburg,
Hatertsebrug,
Valkenaerplein;
zie spellingregels
Van Boetbergenweg
niet-bestaande naam; zie Van Boetbergweg
van Boetzelaerstraat
openbare ruimte ID 0268300000000375
Oosterhout Gld, gemeente Valburg (voor 1 januari 1996);
Oosterhout gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2544 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijk 50 - Oosterhout | straatcode 30090 26336
Raadsbesluit Valburg d.d. 16 juni 1930: van Boetzelaer-straat;
Besluit B&W d.d. 8 december 2009: geformaliseerd (van Boetzelaerstraat)
De van Boetzelaerstraat loopt volgens het raadsbesluit uit 1930 van de Groenestraat naar de Griftdijk in nagenoeg O.Z.O.-richting.
Mr. Hendrik Johan Herman baron van Boetzelaer van Oosterhout (Utrecht 3 december 1850 – Oosterhout Gld 12 juli 1924), burgemeester van Leusden en van Stoutenburg
Zijn zoon mr. Carel Godfried Willem Hendrik (Pim) baron van Boetzelaer van Oosterhout (1892-1986)* was diplomaat en minister van Buitenlandse Zaken (1946-1948).
"De familie Van Boetzelaer, de huidige eigenaar van het landgoed, vestigde zich eind negentiende eeuw in Oosterhout.
Een van de beroemdste bewoners van het landhuis was Pim van Boetzelaer van Oosterhout (1892-1986). (...) Baron Pim was vanaf 1923 als diplomaat werkzaam op de Nederlandse ambassades in onder meer Boekarest, Berlijn en Mexico. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij ambassadeur in Washington. Als partijloos politicus werd hij vervolgens in juli 1946 minister van Buitenlandse Zaken in het eerste kabinet-Beel." (Geert Geenen, De Gelderlander, 19 oktober 2006)
"435 Boetzelaer v. Oosterhout, Mr. H. J. H. Baron v., Huize Oosterhout, Oosterhout" (telefoongids 1915)
Het familiegraf bevindt zich op de Begraafplaats Oosterhout aan de Dorpsstraat in Oosterhout, gemeente Overbetuwe. Huis Oosterhout, Waaldijk 49, 6515 JA Nijmegen (voor 1 januari 2010: 6579 JA Oosterhout gemeente Nijmegen) is onderdeel van een rijksmonument.*
zie De Boomgaard, De Elten, Landgoed Oosterhout
van Broeckhuysenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000695
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 15326
raadsvoorstel d.d. 29 november 1895: Van Broekhuizenstraat;
Raadsbesluit d.d. 14 december 1895: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 20 januari 1896: Van Broekhuizenstraat;
Raadsbesluit d.d. 8 februari 1896: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 22 februari 1896: Van Brouckhuijsenstraat;
Nijmegen 1900: Broekhuisenstraat (van), van Broeckhuizen straat;
Raadsbesluit d.d. 5 maart 1904: van Broeckhuijsenstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: van Broeckhuysenstraat
Reyner van Broekhuizen (Reinier van Broukhuysen,) (Broekhuizen [?] ca. 1440 – ca. 1495), verdediger van Nijmegen, burggraaf; zie Nijmeegse biografieën 2004, pp. 27-28, www.biografischportaal.nl
"Reyner van Broekhuizen werd omstreeks 1440 geboren als derde zoon van Gerard van Broekhuizen († 1444), heer van Broekhuizen, Waardenburg en Ammerzoden, en Walraven van Brederode (geb. 1418). Op 30 september 1460 huwde hij met Ermgard van Groesbeek. Uit dit huwelijk zijn drie kinderen bekend, allen dochters. Reyner overleed tussen 5 september en 14 december 1493." (www.biografischwoordenboekgelderland.nl)
Broekhuizen, dorp in Limburg op de linkeroever van de Maas, ca. 14 km ten noorden van Venlo. De gemeente Broekhuizen maakt sinds 1 januari 2001 deel uit van de gemeente Horst aan de Maas. Broekhuizen is een van de tien woonplaatsen in deze gemeente.
"17. Van Broekhuizenstraat.
De heer WALTER wijst er op dat de naam Van Broekhuizen verkeerd gespeld is, men moet dien naam aldus schrijven: Van Brouckhuysen.
De VOORZITTER neemt namens B. en W. de aangegeven wijziging over." (Verslag van de Handelingen van de Raad der Gemeente Nijmegen 1896, p. 110)
"De Gemeenteraad besloot op 5 Maart 1904 'de om te leggen van Broeckhuijsenstraat weer te noemen met denzelfden naam'. Bij R. 4 Mei 1907 werd de oude van Broeckhuijsenstraat aan den openbaren dienst onttrokken. Deze straat was meer Noordelijk gelegen. Het R. van 9 Juli 1924 veranderde den straatnaam; in plaats van de letter ij kwam y. Reinier van Broeckhuyzen, Geldersch edelman en krijgsman, verdedigde de stad bij het beleg van Karel den Stoute 3-20 Juli 1473." (Teunissen 1933)
Van Broekhuizenstraat
niet-bestaande naam; zie van Broeckhuysenstraat
Van Bronckhorstdreef
openbare ruimte ID 0268300000000164
wijk 16 - Hatert | straatcode 23825
Raadsbesluit d.d. 21 december 1994
De Van Bronckhorstdreef is een zijstraat van de Vossenhof en ligt tussen de Vossendijk en het Maas-Waalkanaal. De naam Van Bronckhorst is verbonden met het landgoed Hulzen dat tot 1681 in het bezit van het geslacht Bronckhorst was.
"Er is gekozen voor een naam, die afgeleid is van de naam van de familie Van Bronckhorst, die in 1956 nog het omliggende gebied had aangekocht." (raadsvoorstel 214/1994)
zie Huis Hatert,
Hulzen;
zie spellingregels
Van Callstraat
niet-bestaande naam; zie Jan van Callstraat
Van Cranenborchstraat
openbare ruimte ID 0268300000000696
wijk 08 - Groenewoud | straatcode 15334
raadsvoorstel d.d. 18 maart 1959: Hendrik Centenstraat;
Raadsbesluit d.d. 8 april 1959: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 29 april 1959: Hendrik Centenstraat;
Raadsbesluit d.d. 20 mei 1959: van Cranenborchstraat;
Raadsbesluit d.d. 1 juli 1959: Van Cranenborchstraat;
Stratenlijst 2003: van Cranenborchstraat
"Hendrik van Cranenborch, Nijmeegs zilversmid. Leverde o.a. twee gouden koppen aan de stad Nijmegen om als geschenk te dienen (1570)." (Hendriks 1987)
zie Zilversmedenbuurt,
Hendrik Centenstraat;
zie spellingregels
Van de Capellenstraat
Besluit B&W d.d. 2 april 1946;
Besluit B&W d.d. 3 september 1948;
Raadsbesluit d.d. 15 maart 1979: intrekking;
Hendriks 1987: van der Capellenstraat
Mr. Godert Alexander Gerard Philip baron van der Capellen (Utrecht 15 december 1778 – De Bilt 10 april 1848), minister, gouverneur-generaal van Nederlands-Indië (1816-1826); zie www.biografischportaal.nl
"Godert Alexander Gerard Philip, baron van der Capellen (1778-1848). Nederlands bewindsman, was in het koninkrijk Holland minister van Eredienst en Binnenlandse Zaken. Na de conventie van Londen (13 aug. 1814) werd hij met Elout en Buyskes lid van de commissie-generaal, die het Engelse bestuur over de Aziatische koloniën zou overnemen. Van der Capellen was van 1819 tot 1826 gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Hij bevorderde het onderwijs voor Europeanen en inheemsen en schafte het eeuwenoude Molukse specerijen-monopolie af.
Zijn maatregelen inzake de Vorstenlandse landverhuring leidden mede tot de Java-oorlog.
Het financiële beleid, gebaseerd op de hoge koffieprijzen in 1816, leidde tot een catastrofe toen de wereldmarktprijs inzonk. Toen Van der Capellen daarop bij de Nederlandse Handelsmaatschappij ƒ 8.000.000,- opnam en bovendien een lening sloot bij een Engels bankiershuis onder verband van inkomsten en territoriale bezittingen in Indië, riep de koning hem terug." (Hendriks 1987)
verdwenen naam; zie Gouverneursbuurt
Van den Berghstraat
raadsvoorstel d.d. 13 oktober 1911: Van den Berghstraat;
Raadsbesluit d.d. 28 oktober 1911: Bronsgeeststraat
Mr. Laurens Philippe Charles van den Bergh (Düsseldorf 20 juni 1805 – 's-Gravenhage 17 september 1887), algemeen rijksarchivaris; zie www.biografischportaal.nl
Hij bepleitte de heroprichting in de negentiende eeuw van de Nijmeegse stadsbibliotheek en schonk daartoe zijn bibliotheek aan de stad. Volgens het raadsvoorstel zou mr. L.Ph.C. van den Bergh, schrijver van belangrijke bijdragen omtrent de geschiedenis van de stad, zijn geboren in Nijmegen.
De mogelijke verwarring met de naam Burghardt van den Berghstraat was voor de gemeenteraad reden om niet in te stemmen met de door B&W voorgestelde naam Van den Berghstraat.
niet-bestaande naam; zie Bronsgeeststraat
Van den Boenhoffstraat
openbare ruimte ID 0268300000000697
wijk 08 - Groenewoud | straatcode 15350
Raadsbesluit d.d. 1 juli 1959: Van den Boenhoffstraat;
Stratenlijst 2003: van den Boenhoffstraat
"Sander van den Boenhoff, Nijmeegs zilversmid. Vermeld als provisor (22-4-1518) van de Broederschap van het H. Kruis.
Werk: twee zilveren kannen als geschenk van de stad Nijmegen aan Elisabeth van Brunswijk, hertogin van Gelre en Gulik, gravin van Zutphen, bij haar intocht en huldiging te Nijmegen in 1519." (Hendriks 1987)
Het is onduidelijk waarop Hendriks (1987) baseert dat de straat is genoemd naar Sander van den Boenhoff. In de catalogus, uitgegeven ter gelegenheid van de tentoonstelling 'Nijmeegs Zilver 1400-1900' in het Nijmeegs Museum 'Commanderie van Sint-Jan' van 15 oktober t/m 27 november 1983, staan:
"Boenhoff, Sander van den
Gestorven tussen 1525 en 1529.
Zoon van Gertruijt, broer van Henrick van den Boenhoff. Deze beiden traden in 1529 op voor Sanders zoon Claes, toen deze leerjongen in het goudsmedenambt te Keulen wilde worden. In 1518 wordt Sander genoemd als provisor van het Broederschap van het H. Kruis." (Nijmeegs Zilver 1983, p. 37)
"Boenhoff, Henrick van den
Genoemd als meester van de Broederschap van St. Barbara in 1503; als provisor van die van St. Michiel 1505-1506 en van het H. Kruis 1513-1535. Rekenmeester van de stad 1511-1543. Eigenaar van een huis in de Hezelstraat." (Nijmeegs Zilver 1983, p. 37)
"Boenhoff (Boenen), Claes van den
Zoon van de zilversmid Sander van den Boenhoff. In 1529 gaf de magistraat van Nijmegen een attestatie aan 'Clais vanden Boenhoeff' opdat hij als leerjongen kon worden toegelaten tot het Keulse goudsmedenambt. Als aanvragers van deze verklaring traden, omdat beide ouders overleden waren, zijn grootmoeder Gertruijt en zijn oom Henrick op (...)." (Nijmeegs Zilver 1983, p. 37)
"Boenhoff (Boennen), Derick van den
In 1595 kocht Derick van den Boenhoff, 'Goltsmyt', zeven verguld zilveren kelken uit de St. Stevenskerk en uit de kerken van Winssen en Emmerik, die de katholieken aan de inbeslagneming hadden weten te onttrekken." (Nijmeegs Zilver 1983, p. 37)
Dietrich Bonhoeffer
De Duitse theoloog Dietrich Bonhoeffer (Breslau 4 februari 1906 – Flossenbürg 9 april 1945) is een nazaat van Caspar van den Boenhoff die in 1513 vanuit
Nijmegen naar Schwäbisch Hall emigreerde.*
zie Zilversmedenbuurt;
zie spellingregels
van den Havestraat
openbare ruimte ID 0268300000000698
wijk 04 - Altrade | straatcode 15369
Nijmegen 1900: naamloos;
Raadsbesluit d.d. 12 oktober 1901;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Johan van den Have (ca. 1520 – Nijmegen voor 15 november 1589), stadssecretaris; zie Nijmeegse biografieën 2004, pp. 58-59
"Mr. Johan van den Have, stadssecretaris van 1558 tot 1581 en van 1585 tot zijn dood in 1589, een der afgevaardigden die, in het legerkamp te Beveren bij Antwerpen het tractaat met Parma sloten, waarbij Nijmegen weder aan de Spanjaarden overging (1583)." (Teunissen 1933)
zie Vondelstraat
raadsvoorstel d.d. 29 november 1895: Van den Havestraat;
Raadsbesluit d.d. 14 december 1895: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 20 januari 1896: Van den Havestraat;
Raadsbesluit d.d. 8 februari 1896: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 22 februari 1896: Vondelstraat
De naam Vondelstraat uit het wijzigingsvoorstel Berends c.s. werd in 1896 door B&W overgenomen.*
van der Brugghenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000699
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 15377
Raadsbesluit d.d. 11 september 1886;
Nijmegen 1900: Brugghenstraat (van der);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Justinus Jacob Leonard van der Brugghen (Nijmegen 6 augustus 1804 – Ubbergen 2 oktober 1863), advocaat, rechter, minister; zie Nijmeegse biografieën 2006, pp. 37-38, www.biografischportaal.nl
"Mr. Justinus Jacobus Leonard van der Brugghen (...) was President der toen te Nijmegen gevestigde Arrondissementsrechtbank en van 1856-1858 Minister van Justitie. Hij was een groot voorstander van de opheffing der vesting (1874) en schreef de bekende 'Troostrede aan het oude Nijmegen' (1861). (Zie ook 'Noviomagum. Herinneringen aan Nijmegens geschiedenis', verzameld door H.B. van Lummel. Nijmegen. P.J. Milborn. ± 1883. Blz. 134 e.v.). Aan zijn onvermoeid streven is voor een groot deel te danken de totstandkoming van de Christelijke Normaalschool op den Klokkenberg (6 Mei 1846 [lees: 6 mei 1844 / RE]).
De straat is ingevolge R. 2 December 1905 verlegd." (Teunissen 1933)
Hij was een schoonzoon van jhr. Johan Matthias Singendonck (1769-1819) en zwager van jhr. mr. Johan Anne Singendonck (1809-1893).
zie Hertogplein, Klokkenberg, Singendonckstraat
"In het jaar 1860 was door de Regeering eene spoorwegwet ontworpen, waarbij het Noorden met het Zuiden des lands door eene lijn over Wamel zou verbonden worden en waarbij aan Nijmegen het uitzicht werd geopend op eene verbinding met Wamel ten Westen en Cleve ten Oosten.
Tengevolge van een amendement (...) werd die verbinding evenwel over Culemborg en Bommel gelegd, en het oude, vroeger zoo roemruchtige Nijmegen, in tegenstelling met een tal van veel kleinere steden, van het Nederlandsche spoorwegnet uitgesloten. De teleurstelling, hierdoor bij van der Brugghen gewekt, in verband met de vruchtelooze pogingen, door hem en anderen aangewend, om onze stad van het prangend keurslijf harer grootendeels nuttelooze vestingwerken te bevrijden, gaf hem in 1861 zijne aan velen wèlbekende 'Troostrede aan het oude Nijmegen' in de pen." (Ter Haar 1892)
Van der Capellenstraat
niet-bestaande naam; zie Van de Capellenstraat
van der Duyn van Maasdamstraat
openbare ruimte ID 0268300000000700
wijk 16 - Hatert | straatcode 15385
raadsvoorstel d.d. 29 juli 1959: van den Duyn van Maasdam;
Raadsbesluit d.d. 2 september 1959: van der Duyn van Maasdamstraat;
Besluit B&W d.d. 13 juli 1960;
Besluit B&W d.d. 20 september 1967
Mr. Adam François Jules Armand (Frans-Adam) graaf van der Duyn van Maasdam (Van der Duyn van Benthorn en Maasdam) (Deventer 13 april 1771 – 's-Gravenhage 19 december 1848), staatsman; zie www.biografischportaal.nl
"Adam François Jules Armand graaf van der Duyn, heer van Maasdam en 's-Gravenmoer, Nederlands staatsman (...) studeerde te Leiden, waar hij in 1791 in de beide rechten promoveerde.
Daarna kwam hij aan het hof van de erfprins (later Willem I); in 1793 werd hij lid van de ridderschap van Holland, zocht in 1811 contact met oranjegezinden en oud-regenten die ontevreden waren over de inlijving, in het bijzonder met van Hogendorp. Met deze en van Limburg Stirum aanvaardde hij 21 november 1813 het voorlopig algemeen bestuur in naam van Oranje en tot de komst van de prins.
Na de restauratie werd Van der Duyn lid van de grondwetcommissie. De koning nam hem in de adelstand op, met overgang van de titel 'graaf' bij recht van eerstgeboorte. In 1817 werd hij gouverneur van Zuid-Holland. Hij gaf blijk van liberale denkbeelden, grote beginselvastheid en verdraagzaamheid. Als lid van de Eerste Kamer werkte hij mee aan de grondwetherziening." (Hendriks 1987)
Van der Kempstraat
openbare ruimte ID 0268300000000701
wijk 02 - Bottendaal | straatcode 15393
Besluit B&W d.d. 5 september 1947;
Besluit B&W d.d. 3 september 1948
Pieter van der Kemp (Delft 28 september 1809 – Nijmegen 1 juni 1881), stadsarchitect; zie Nijmeegse biografieën 2006, pp. 84-85, www.biografischportaal.nl
"P. van der Kemp, geb. 1809 te Delft, overl. 1881 te Nijmegen, stadsarchitect van 1837 tot 1880.
Hij was de ontwerper van om, het Oud-Burgeren Gasthuis in de Molenstraat dat in 1969 ten behoeve van de winkelgalerij 'Molenpoort' werd gesloopt, Joodse school Nonnenstraat, schouwburg aan de Burchtstraat (gesloopt), sociëteit Burgerlust (later Unitas), door oorlogshandelingen zwaar beschadigd en gesloopt." (Hendriks 1987)
zie Architectenbuurt;
zie spellingregels
Van der Leemptstraat
niet bestaande naam; zie Leemptstraat
van der Pauwstraat
niet bestaande naam; zie kroniek 1935
van der Waalspad
openbare ruimte ID 0268300000000702
wijk 15 - Grootstal | straatcode 15407
Raadsbesluit d.d. 8 april 1959: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 1 juli 1959: van der Waalspad;
Raadsbesluit d.d. 11 juli 1990
Johannes Diderik van der Waals sr. (Leiden 23 november 1837 – Amsterdam 8 maart 1923), natuurkundige; zie www.biografischportaal.nl
"Johannes D. van der Waals (1837-1923), Nederlands natuurkundige, bekend o.a. door de in zijn proefschrift afgeleide toestandsvergelijking gebaseerd op de continuïteit van de gas- en vloeistoftoestand (1873). Hij kreeg in 1910 de Nobelprijs." (Hendriks 1987)
In 1990 is de naam opnieuw vastgesteld voor het pad dat gelegen is ten zuiden van de Einthovenstraat en loopt van de Jacobus van 't Hoffstraat in oostelijke richting tot de St. Annastraat.
Van der Waardenstraat
Raadsbesluit d.d. 19 oktober 1912: Beijensstraat
Wijnandus Johannes Hermanus van der Waarden (Nijmegen 5 november 1860 – Nijmegen 25 september 1930), architect en aannemer, wethouder
"Beijensstraat. (...)
De straat werd vroeger genoemd van der Waardenstraat. Wijnandus Johannes Hermanus van der Waarden (...) aannemer en later wethouder, bouwde aan deze straat de eerste woningen. De straat is ingevolge R. 7 September 1912 door de gemeente overgenomen." (Teunissen 1933)
"1018 Waarden, W. J. H. v.d., Bouwk., kant., Ziekenstr. 59, (gesloten 12–1½ uur)
742 Idem, Bouwk., woonh. Oranjesingel 68" (telefoongids 1915)
W.J.H. van der Waarden is begraven op de Begraafplaats Daalseweg (vak/rij/graf 14/kk/04).
verdwenen naam; zie Beijensstraat, van Heutszstraat
Van Diemenstraat
Besluit B&W d.d. 2 april 1946;
Besluit B&W d.d. 3 september 1948;
Raadsbesluit d.d. 24 april 1968: intrekking;
Besluit B&W d.d. 30 mei 1968: intrekking (per 1 juli 1968);
Antonio van Diemen (Culemborg 1593 – Batavia 19 april 1645), gouverneur-generaal van Nederlands-Indië (1636-1645); zie www.biografischportaal.nl, www.vocsite.nl
"Onder zijn bestuur werd in 1638 een begin gemaakt met de verovering van Ceylon en werd in 1641 de stad Malakka op de Portugezen veroverd. Voerde het wetboek 'De Bataviasche Statuten' in." (Hendriks 1987)
verdwenen naam; zie Gouverneursbuurt
van Diemerbroeckstraat
openbare ruimte ID 0268300000000703
wijken 01 - Stadscentrum en 02 - Bottendaal | straatcode 15415
Raadsbesluit d.d. 17 juni 1882;
Nijmegen 1900: Diemerbroeckstraat (van);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924;
Raadsbesluit d.d. 29 november 2006: Campusbaan (gedeelte)
IJsbrand van Diemerbroeck (Montfoort 13 december 1609 – Utrecht 17 november 1674), arts en hoogleraar; zie Nijmeegse biografieën 2004, pp. 37-38, www.biografischportaal.nl
"Ysbrand van Diemerbroeck, geboren te Montfoort 13 December 1609, vestigde zich als geneesheer te Nijmegen en maakte zich aldaar tijdens de pestepidemie van 1636 zeer verdienstelijk. Hij schreef een herhaaldelijk uitgegeven werk over deze epidemie ('Tractatus de peste'), dat in de meeste talen van Europa is overgezet, werd in 1649 hoogleeraar in de geneeskunde te Utrecht, en stierf op 17 November 1674." (Teunissen 1933)
"De jaren 1635-1637 waren voor een groot deel van Europa hoogst noodlottig. (...) Ook Nijmegen moest zijn tol aan die epidemie betalen. Op een zwoel en vochtig voorjaar volgde een heete en droge zomer.
Den 11den Augustus werden in de buitenwerken der stad 10.000 man huurtroepen, grootendeels Franschen en Italianen, gelegerd, onder welke zich vele zieken bevonden. Nadat een tijdlang kwaadaardige koortsen, buikloop, pokken, enz. onder hen hadden gewoed, deed zich in November het eerste geval van pest binnen Nijmegen voor in een huis aan de Paulstraat. (...) Gedurende den ganschen tijd, waarin de ziekte woedde, [werden] ongeveer tienduizend menschen door de pest weggerukt. In éene week stierven – het hoogste getal, maar het is ook hoog genoeg! – 270 menschen. Dikwijls werden uit één huis drie of vier lijken tegelijk ter begrafenis weggehaald.
Te midden van al die ellende vertoont ons Ysbrand van Diemerbroek het beeld van een kundig, wijs en onvermoeid geneesheer. [Hij was] in 1635 een jonkman van 26 jaar! (...) Zonder hem ware ongetwijfeld het aantal slachtoffers nog grooter geweest. Doch niet alleen aan Nijmegen, aan geheel de menschheid bewees hij een grooten dienst door de uitgave van zijn Latijnsche werk: 'over de pest, in vier boeken, in het licht stellende de geschiedenis dier afschuwelijke ziekte, door de rede en de ervaring geschaafd.' Het verscheen te Arnhem in 1646." (Ter Haar 1892)
Bij de pestepidemie die van november 1635 tot tot maart 1637 duurde, kwam volgens Hendriks (1987) twee derde van de Nijmeegse bevolking om.
Op grond van beslispunt 3 van het raadsbesluit d.d. 25 oktober 2006 ligt het adres van Diemerbroeckstraat 2, 6512 BA Nijmegen (Campusbaan 2, 6512 BT Nijmegen), in de wijk Stadscentrum.
zie Campusbaan, Pauwelstraat
Van Drielstraat
Raadsbesluit d.d. 27 maart 1909: Evertsenstraat
Theodorus Johannes van Driel (Herwen en Aerdt 30 juni 1855 – Nijmegen 4 augustus 1915), timmerman en aannemer
"Evertsenstraat. (...)
De straat werd vroeger van Drielstraat genoemd. Theodorus Johannes van Driel (...) bouwde de eerste woningen aan deze straat. (Zie Gemeenteverslag van 1909, bladz. 63.)" (Teunissen 1933)
"1006 Driel, Th. J. v., Timmerman en Aannemer, St. Annastr. 96" (telefoongids 1915)
Th.J. van Driel is begraven op de Begraafplaats Daalseweg (vak/rij/graf 26/01/05).
verdwenen naam; zie Evertsenstraat
van Dulckenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000704
wijk 02 - Bottendaal | straatcode 15423
raadsvoorstel d.d. 29 november 1895: Johannes Vijghstraat;
Raadsbesluit d.d. 14 december 1895: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 20 januari 1896: Johannes Vijghstraat;
Raadsbesluit d.d. 8 februari 1896: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 22 februari 1896: van Dulckenstraat;
Nijmegen 1900: Dulckenstraat (van);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Gaert Kuytenbrouwer (van Dulcken) (Dülken [Duitsland] eind 15e eeuw – Nijmegen 1560), stadskistenmaker; zie Nijmeegse biografieën 2006, pp. 89-90
"Gaert Koitenbrouwer van Dulcken, kistemaecker, werd in 1543 Nijmeegsch burger en is bekend van zijn kunstwerken op het Stadhuis (schepenbank, voordeur, schouw op de afdeling Algemene Zaken der gemeente-secretarie en blok)." (Teunissen 1933)
"Het stadhuis werd een prooi der vlammen, toen het tijdens de bevrijding van de stad in de septemberdagen van 1944, door de terugtrekkende Duitse bezetters in brand werd gestoken, waarbij dit alles verloren ging." (Hendriks 1987)
Van Galenstraat
niet-bestaande naam; zie Jan van Galenstraat
van Gentstraat
openbare ruimte ID 0268300000000705
wijk 04 - Altrade | straatcode 15431
Raadsbesluit d.d. 9 september 1899: Van Gentstraat;
Nijmegen 1900: van Gentstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: van Gentstraat;
Raadsbesluit d.d. 1 februari 1928: Van Gentstraat;
Raadsbesluit d.d. 22 juli 1964: intrekking (gedeelte)
"Kolonel Willem [Otto / RE] van Gent, sneuvelde op 25 Juni 1672 bij een gewaagde uitval (vanuit het ravelijn bij de Hezelpoort) tegen de Franschen, die onder Maarschalk Turenne de stad belegerden. Nijmegen moest zich overgeven en bleef tot 1674 in handen van de Franschen. Waarschijnlijk was kolonel van Gent een broeder van den vermaarden zeeheld Willem Josef van Gendt, die eenige dagen vroeger de dood vond in den slag bij Solebay tegen de Engelschen.
Het tweede gedeelte der straat, in 1927 aangelegd tussen de Fort Kijk in de Potstraat en de Coehoornstraat, werd 1 Februari 1928 van Gentstraat genoemd." (Teunissen 1933)
De intrekking in 1964 betreft het verdwenen gedeelte van de straat tussen de Fort Kijk in de Potstraat en de Coehoornstraat.
zie Turennesingel
In Penschetsen uit Nijmegen's verleden (1898) staat de tekst van het geschriftje van een ooggetuige uit 1672 dat door Van Schevichaven in het British Museum in Londen letterlijk en woordelijk werd afgeschreven:
"(...) dien nacht stormden sy sterck op die twee wercken (Nassau- en Pesthuis Bolwerken), hadden al eenige palissaden so afgekapt als uyt de grond gearbeyt; waren al by na in het Pesthuys-bolwerk geraekt, doch de Borgery ontsetten het noch door het geduyrich schieten van de Wal, ende den Manhaften Heer Col. van Gent quam met eenige Musquettiers uyt syn werck [het ravelijn] by de Heselpoort, ende dreef de France voort te rugh, wordende selfs in syn arm, ende in syn buyck gequetst, so dat hy als een braef soldaet syn leven, tot groote droef heyt van syn geheel Regiment, voor het Vaderlant heeft verloren, ende dien dapperen Zee-helt, zijn broeder de Heer Adm. van Gent heeft gevolgt: (...)" (Van Schevichaven 1898, deel 1, p. 123)
Otto van Gent (Otto baron van Gendt) (Oijen 1636 – Nijmegen 3 juli 1672), heer van Oyen, zoon van Walraven baron van Gendt en zijn tweede echtgenote Geertruid van Padevoirt, was kolonel van het Infanterie Regiment 671i. Het regiment werd opgericht in 1671 als Regiment van Gent van Oyen en in 1672 opgeheven.*
"GENDT (Walraven baron van) (2), geb. omstr. 1580, overl. in 1644; oudste zoon van Johan (1) (zie kol. 562) en van W. van Wachtendonk.
(...) uit het tweede huwelijk sproot Otto baron v. G., in 1652 in de ridderschap van Nijmegen geadmitteerd, 13 Juni 1667 majoor in het geldersche regiment en 19 Maart 1671 kolonel van een een nieuw opgericht regiment. Zijn regiment infanterie was in Juni 1672 met de cavalerie van Kingma bij het Tolhuis; drie compagnieën ervan lagen op Schenkenschans. Hij, Otto, den 14en Jan. 1672 tot commandeur van Grol benoemd, sneuvelde 3 Juli 1672 in het beleg van Nijmegen en overleed ongehuwd." (NNBW 6 1924, kol. 567-568; zie
www.dbnl.org/tekst)
Teunissen (1933) vermeldt dat kolonel Van Gent op 25 juni 1672 sneuvelde. Volgens Van 't Hooft (1964), die de belegering van Nijmegen in 1672 uitvoerig heeft beschreven, overleed hij op 5 juli 1672 aan zijn verwondingen:
"In de nacht van 4 op 5 juli moesten het Nassau- en Pesthuis-bolwerk zich weer tegen een onstuimige aanval te weer te stellen, waarbij vooral aan Franse zijde veel doden te betreuren waren. (...) Ook deze nacht werden de stellingen ononderbroken bestormd en tegen de morgen was de vijand vlak bij de borstwering van het Nassau-bolwerk gekomen. Kolonel Otto van Gent, die met zijn mannen bij de Hezelpoort in stelling lag, zag het gevaar, waarin het Nassau-bolwerk zich bevond en deed met zijn soldaten een uitval, waarbij hij de Fransen wist te verdrijven. Hij zelf echter werd door een kogel getroffen en stierf de volgende dag. (...)" (Van 't Hooft 1964, pp. 72-73)
Kolonel Otto van Gent, heer van Oyen, was een neef van kolonel Otto van Gent, heer van Dieden (Otto van Gendt) (ca. 1578 – Wezel 1640)*, was commandant van Emmerik en gouverneur van Wezel. Deze jongere broer van Walraven is een verre voorouder van prins Hendrik (1876-1934) die op 7 februari 1901 trouwde met koningin Wilhelmina (1880-1962). Het Julianapark dat op 19 mei 1926 genoemd is naar hun dochter prinses Juliana (1909-2004) grenst aan de van Gentstraat.
zie Julianapark
Willem Joseph baron van Ghent (Gendt, Gent), (Slot Gendt 16 mei 1626 – Slag bij Solebay 7 juni 1672), zoon van Claes van Gendt tot Winssen en Johanna barones van Gendt, was de eerste kolonel van het in 1665 opgerichte Regiment Mariniers van Ghent en luitenant-admiraal van Holland en West-Friesland (vanaf 1666).* *
"Omtrent kolonel Van Gent, naar wien de Van-Gentstraat genoemd is, merken wij nog op dat deze de broer is van den vermaarden zeeheld. Hij sneuvelde bij de verdediging onzer stad tegen de Franschen, die ze belegerden." (De Gelderlander, 12 september 1899)
"Want Knodsenburg speelt ook een rol in de belegering van 1672. Vuurpotten worden vanuit Lent op de stad geworpen. Johan van Welderen en Otto van Gent, militaire gezagsdragers in Nijmegen, staan voor een onbegonnen taak. Hun moedig optreden levert hen desalniettemin posthuum straatnaambordjes op. Al is het bij Otto niet echt duidelijk of de Van Gentstraat naar hem of zijn broer, zeeheld Willem, is genoemd." (Maarten-Jan Dongelmans, De Gelderlander, 13 oktober 2008)
Uit verschillende bronnen blijkt dat de straat op 9 september 1899 is genoemd naar kolonel Otto van Gent. De misvatting dat hij een broer zou zijn van de zeeheld Willem Joseph baron van Ghent, stamt uit het geschriftje van een ooggetuige uit 1672 dat Van Schevichaven in de 19e eeuw in het British Museum in Londen aantrof.
van Goghstraat
openbare ruimte ID 0268300000000034
wijk 04 - Altrade | straatcode 19690
Raadsbesluit d.d. 15 januari 1981: Van Goghstraat
Vincent Willem van Gogh (Vincent van Gogh) (Zundert 30 maart 1853 – Auvers-sur-Oise 29 juli 1890), schilder; zie www.biografischportaal.nl
"Vincent Willem van Gogh (1853-1890),Nederlands schilder, tekenaar en graficus, was de oudste zoon van een dominee. In 1869 kwam hij als leerling in de kunsthandel Goupil, later in Parijs en Londen. Hij verliet de kunsthandel, en werkte enkele maanden als hulpprediker in Engeland en werd vervolgens evangelisatie-prediker in de Borinage (België).
Van september 1882 tot september 1883 studeerde hij bij zijn neef Mauve in Den Haag. Van december 1883 tot november 1885 woonde hij weer bij zijn ouders in Nuenen. Deze Nuenense periode is de belangrijkste van zijn verblijf in Nederland. Hier ontstond het meesterwerk 'De aardappeleters'.
Tijdens een verblijf in Parijs ontdekte hij het werk der impressionisten en volgde hij tijdelijk het pointillisme. In 1888 vertrok hij naar Arles. Hier wilde Van Gogh met Gauguin een kunstenaarscentrum stichten, maar de samenwerking eindigde in een dramatische breuk.
Zijn geestelijk evenwicht, toch reeds uitermate labiel, werd er door verstoord. Ten slotte zocht hij een toevlucht in de zenuwinrichting in Saint Rémy. Hier ontstonden werken die behoren tot de beste van zijn oeuvre. Van Gogh bracht de laatste twee maanden van zijn leven door in Auvers, waar een groot aantal werken ontstond met als laatste 'Korenveld met raven'." (Hendriks 1987)
zie Schildersbuurt
van Goorstraat
openbare ruimte ID 0268300000000706
wijk 02 - Bottendaal | straatcode 15458
Raadsbesluit d.d. 6 juni 1891;
Nijmegen 1900: Goorstraat (van);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
"De straat is genoemd naar de Nijmeegsche boekdrukkers en uitgevers van Goor 1707-1821, thans firma Thieme. De familie van Goor had een drukkerij en boekhandel aan de Groote Markt, hoek Grootestraat (thans boekhandel van Th.C.P .Biessels). De drukkerij der firma Thieme is aan de van Goorstraat gelegen." (Teunissen 1933)
Swerus van Goor (Duisburg [?] ca. 1675 – Nijmegen 25 oktober 1732 [begraven]), drukker, uitgever; zie Nijmeegse biografieën 2004, pp. 49-50
Swerus van Goor (1698-1731), Willem van Goor (Uitgaven 1730-1731), erfgenamen van Swerus van Goor (Uitgave 1741), Ahasueros van Goor (Uitgaven 1753-1790, vermeld tot 1810), A. van Goor en Zoon (Uitgaven 1790-1794, vermeld tot 1811), C.J. van Goor (1810-1818) en C.J. van Goor en Zoon (1814-1823) staan in de lijst van Boekverkopers, drukkers en uitgevers in Nijmegen (1479-1900) (Leseman 2004).
"Christiaan Johan van Goor, gedoopt te Nijmegen 7 Nov. 1759 en gehuwd te Zutphen in Juni 1795 met Arnoldina Boon. Hij zette eerst met zijn vader, later alleen onder de firma A. van Goor en zoon den boekhandel voort, tot het jaar 1821. Toen verkocht hij het huis op de markt, met de daarin gevestigde boekwinkel en drukkerij aan den heer Jan Frederik Thieme te Zutphen. Van deze ging de zaak over op zijn zoon Herman Carel Anton Thieme en bij diens overlijden 18 Nov. 1881 weder aan diens zoon Frederik Carl David Thieme. Deze verkocht 1 Juli 1887 het huis met den boekwinkel (...)
De heer Thieme stichtte in 1887 op een terrein tusschen de St. Anna- en Graafsche straat, eene nieuwe groote boekdrukkerij en stereotypie in een ruim doelmatig ingericht gebouw en op zijn verzoek werd door den gemeenteraad van Nijmegen aan den weg, langs die drukkerij loopende en nu ook reeds veel bebouwd, de naam 'Van Goorstraat' gegeven." (Van der Meer van Kuffeler, De Gelderlander, 14 december 1894)
Bij de liquidatie van de Commanditaire Vennootschap H.C.A. Thieme in 1898 kwam de nieuwe drukkerij uit 1887 in handen van de N.V. Boek-, Courant- en Steendrukkerij v/h G.J. Thieme, opgericht op 31 mei 1898.
zie Leemptstraat, Thiemepark, van Herveltplaats
Van Goyenstraat
niet-bestaande naam; zie Jan van Goyenstraat
Van Haapsstraat
openbare ruimte ID 0268300000000707
wijk 08 - Groenewoud | straatcode 15466
raadsvoorstel d.d. 18 maart 1959: Bernardus van Haapsstraat;
Raadsbesluit d.d. 8 april 1959: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 20 mei 1959: van Haapsstraat;
Raadsbesluit d.d. 1 juli 1959: Van Haapsstraat;
Stratenlijst 2003: van Haapsstraat
"Bernardus van Haaps, Nijmeegs zilversmid. Geboren te Neerbosch ca. 1775, ondertrouwd te Nijmegen 6-4-1794 met Anna Maria Hermsen [Maria Anna Hermsen / RE], overleden 6-2-1848. Provisor van het Burgerkinderweeshuis aldaar van 1796 tot 1811.
Werk: een zilveren knipkoker in opdracht van de stad Nijmegen 1798; zonnemonstrans voor de parochie Ooy en Persingen, en vele andere kunstwerken waaronder een zilveren waterkan met veelhoekige ebbehouten oor, gewelfde deksel bezet met parels. Deze kan bevindt zich in het gemeentemuseum van Arnhem.
Meesterteken: BVH." (Hendriks 1987)
Hendriks (1987) vermeldt bij de katholieke zilversmid Bernardus van Haaps enkele gegevens van een in Nijmegen woonachtige naamgenoot van protestantse huize. In de catalogus, uitgegeven ter gelegenheid van de tentoonstelling 'Nijmeegs Zilver 1400-1900' in het Nijmeegs Museum 'Commanderie van Sint-Jan' van 15 oktober t/m 27 november 1983, staat:
"Haaps (Haeps), Bernardus van
Geboren Nijmegen 24.12.1753.
Overleden Nijmegen 31.10.1815.
Zoon van Franciscus Bernardus van Haeps en Gertrudis Bresser, gedoopt in de Jesuïetenstatie aan de Lage Markt. Hij huwde in 1787 (6.5) in de schuilkerk te Neerbosch met Jacomina van Veerssen. Het echtpaar bewoonde een huis bovenaan de Hezelstraat. Van 1796 tot 1811 was Van Haaps een der vier katholieke provisoren van het Weeshuis." (Nijmeegs Zilver 1983, p. 43)
zie Zilversmedenbuurt;
zie spellingregels
van Heemskerckstraat
openbare ruimte ID 0268300000000708
wijk 02 - Bottendaal | straatcode 15474
Raadsbesluit d.d. 19 oktober 1912;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Jacob van Heemskerck (Amsterdam 13 maart 1567 – bij Gibraltar 25 april 1607), zeeheld; zie www.biografischportaal.nl
"Jacob van Heemskerck, geboren te Amsterdam in 1567, gesneuveld in 1607.
De straat werd vroeger Seegersstraat genoemd. (...)" (Teunissen 1933)
"Jacob van Heemskerck (...), Nederlands zeevaarder. Trachtte in 1596 met Willem Barendsz. en C. de Rijp om het Noorden naar Indië te varen; moest op Nova Zembla overwinteren en gaf de poging op. In 1607 bevelhebber over een vloot van 25 oorlogsschepen. die naar de Spaanse kust werd gezonden. Hij versloeg de Spaanse vloot onder d'Avila in de baai van Gibraltar, doch sneuvelde zelf. Hij werd bijgezet in de Oude Kerk te Amsterdam." (Hendriks 1987)
Vier marineschepen werden naar deze admiraal genoemd. Op 10 mei 1940 werd de flottieljeleider (synoniem voor kruiser) vanuit Vlissingen naar Engeland gesleept om daar verder te worden afgebouwd. Hr. Ms. Jacob van Heemskerck deed als luchtverdedigingskruiser hoofdzakelijk dienst in de Indische en Stille oceaan. Het laatste schip (1986-2005) was een van de L-fregatten (luchtverdedigingsfregatten) uit de Jacob van Heemskerckklasse.
zie Zeeheldenbuurt, Seegersstraat, Willem Barentszstraat
van Heemstrabaan
verdwenen naam; zie van Heemstraweg
van Heemstraweg
openbare ruimte ID 0268300000000023
wijk 25 - Haven- en industrieterrein | straatcode 19534
Raadsbesluit Beuningen d.d. 27 februari 1953: van Heemstrabaan;
Raadsbesluit Beuningen d.d. 1 september 1953: van Heemstraweg
Mr. Schelto baron van Heemstra (Hillegom 5 december 1879 – Arnhem 26 maart 1960), Commissaris van de Koningin; zie www.biografischportaal.nl
"Met de aanleg van deze weg, in de volksmond vaak de Van Heemstrabaan genoemd, werd in 1927 begonnen en zij werd voltooid in 1959. Het tracé, althans voor wat betreft de gemeente Beuningen, volgt vanaf Weurt tot Beuningen globaal de oude Koningstraat en vanaf Beuningen de oude stoomtramroute via Ewijk en Winssen in de richting van Afferden.
De naam voor deze 'nije weg', ooit de snelste verbindingsweg tussen Duitsland en het Westland, is ontleend aan mr. Schelto, Baron van Heemstra (...) en Commissaris van de Koningin in Gelderland van 1925 tot 1946.
Van Heemstra maakte aanvankelijk carrière in het Nederlands-Indische bedrijfsleven. In 1924 keerde hij terug naar Europa en in 1925 werd hij, na een kort verblijf in Zwitserland, benoemd tot Commissaris van de Koningin als opvolger van Van Citters. Van Heemstra heeft zijn ietwat verrassende benoeming, hij beschikte niet over politiek-bestuurlijke ervaring, te danken gehad aan zijn zakelijke instelling. Ook zijn politieke kleur speelde een rol. Met het vertrek van Van Citters zouden de anti-revolutionairen hun enige Commissaris van de Koningin kwijtraken; bovendien wilde men geen katholiek in het overwegend protestantse Gelderland.
In februari 1945 werd Van Heemstra, op advies van het College van Vertrouwens-mannen, 'gestaakt' in de uitoefening van zijn functie. Dit was een gevolg van de kritiek vanuit de voormalige illegaliteit op zijn aanblijven tijdens de bezettingsjaren. Een onderzoek van een speciale commissie naar zijn beleid in deze jaren leidde er echter toe dat Van Heemstra in juli 1945 zijn functie kon hervatten. Op 1 januari 1946 werd hem, wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd, eervol ontslag verleend. (...)
Als één van de verdiensten van Van Heemstra wordt aangemerkt zijn werk op het gebied van de (natuur)monumentenzorg. In dit verband kan worden genoemd de oprichting, in 1929, van 'Het Geldersch Landschap' en van de 'Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen', in 1940." (Werkgroep Beuningse straatnamen 1998, pp. 154-155)
De zogenaamde van Heemstrabaan van Nijmegen naar Druten werd in 1935 officieel geopend. De weg ligt in het verlengde van de Industrieweg. Door een wijziging van de gemeentegrens per 1 januari 1981 (Wet van 13 februari 1980, Stb. 39) ligt een klein gedeelte van de van Heemstraweg in Nijmegen. Dit heeft niet geleid tot een straatnaamwijziging.
zie Weurtseweg
van Heemstraweg Weurt
openbare ruimte ID 0209300000000174
Weurt, gemeente Beuningen, woonplaats ID 2750
Raadsbesluit Beuningen d.d. 27 februari 1953: van Heemstrabaan;
Raadsbesluit Beuningen d.d. 1 september 1953: van Heemstraweg;
Raadsbesluit Beuningen d.d. 11 januari 1994
zie van Heemstraweg
van Herveltplaats
openbare ruimte ID 0268300000000129
wijk 02 - Bottendaal | straatcode 23221
Raadsbesluit d.d. 15 mei 1991 (per 15 juli 1991)
Nicolaes van Hervelt (Nijmegen [?] ... – Nijmegen 1673), boekdrukker, uitgever, boekverkoper; zie Nijmeegse biografieën 2006, pp. 74-75
Nicolaes van Hervelt (Uitgaven 1630-1672) en Isaac van Hervelt (Uitgaven 1674-1691) staan in de lijst van Boekverkopers, drukkers en uitgevers in Nijmegen (1479-1900) (Leseman 2004). De straatnaam is afgeleid van Nicolaes van Hervelt, de belangrijkste boekhandelaar en uitgever van Nijmegen in de 17e eeuw. Hij bewoonde een pand naast het stadhuis. Zijn bedrijf werd na zijn dood voortgezet door zijn zoon Isaac.
De van Herveltplaats is het binnenterrein tussen van Dulckenstraat / Schoolstraat en de St. Annastraat dat vanaf de van Goorstraat in zuidelijke richting doodloopt.
zie Leemptstraat, Thiemepark, van Goorstraat
van Heutszstraat
openbare ruimte ID 0268300000000709
wijk 04 - Altrade | straatcode 15482
Raadsbesluit d.d. 4 mei 1932: van 't Santstraat;
Raadsbesluit d.d. 25 juli 1934: van Heutzstraat;
Besluit B&W d.d. 15 oktober 1935: van Heutszstraat
Joannes Benedictus van Heutsz (Coevorden 3 februari 1851 – Montreux 11 juli 1924), militair bevelhebber, gouverneur-generaal van Nederlands-Indië; zie www.biografischportaal.nl, www.dodenakkers.nl
"Joannes Benedictus van Heutsz (...) was civiel en militair gouverneur van Atjeh (1897-1903) en later (1905-1909) gouverneur-generaal van Nederlandsch-Indië." (Teunissen 1933)
"Johannes B. van Heutsz (1851-1924), Nederlands generaal. Trad in 1873 in dienst van het Ned.-Indisch leger, werd in 1889 chef van de staf in Atjeh, 1896 commandant van Sumatra's Oostkust, 1898-1903 gouverneur van Atjeh. Maakte een einde aan de slepende Atjeh-oorlog. Van Heutsz was van 1904 tot 1909 gouverneur-generaal van Ned.-Indië, breidde het Nederlands gezag in de buitenbezittingen zeer uit." (Hendriks 1987)
"Vanwege zijn bestuur in Atjeh werd hij jarenlang gezien als volksheld. Vanwege het feit dat 70.000 inwoners van Atjeh omkwamen tijdens zijn bewind, werd hij later ook het symbool van koloniaal bestuur." (nl.wikipedia.org)
"Deze straat, was bij R. van 4 Mei 1932 van 't Santstraat genoemd. Zij was toen echter nog niet aangelegd. Dit geschiedde eerst in 1934." (Teunissen 1933)
"In plaats van v.d. Waarden wordt genomen van Heutz. Overigens den Raad een voorstel doen." (Besluit B&W d.d. 29 juni 1934)
zie Van der Waardenstraat, Van 't Santstraat
Van het Santstraat
niet-bestaande naam; zie Van 't Santstraat
Van Hezewijkstraat
niet-bestaande naam; zie Derde van Hezewijkstraat, Oude Azaleastraat, Palmstraat
van Hogendorpstraat
openbare ruimte ID 0268300000000710
wijk 16 - Hatert | straatcode 15490
Raadsbesluit d.d. 2 september 1959;
Besluit B&W d.d. 13 juli 1960;
Besluit B&W d.d. 20 september 1967
Mr. Gijsbert Karel graaf van Hogendorp (Rotterdam 27 oktober 1762 – 's-Gravenhage 5 augustus 1834), staatsman; zie www.biografischportaal.nl
"Gijsbert Karel van Hogendorp, (sinds 1815 graaf), geboren in 1762 en overleden in 1834. Nederlands staatsman, studeerde rechten te Leiden. In de politieke troebelen van 1786-1787 koos hij partij voor de stadhouder. Als loon werd hij in 1787 pensionaris van Rotterdam. In 1795 als zodanig ontslagen, ontwikkelde hij zich tot een staathuishoudkundig theoreticus en een voorstander van een constitutionele monarchie; daarvoor ontwierp hij zelfs een 'schets eener Grondwet' die in 1813 tot leidraad strekte bij het ontwerpen van de nieuwe constitutie.
Na Napoleons nederlaag bij Leipzig nam Van Hogendorp in samenwerking met Van der Duyn van Maasdam en Van Limburg Stirum het initiatief tot een nationale bevrijdingsactie, waaruit de overkomst uit Engeland van de erfprins Willem, later koning Willem I, resulteerde. Tussen de nieuwe monarch en de man aan wie hij zijn kroon dankte, ontstonden herhaaldelijk spanningen." (Hendriks 1987)
Van Hooffstraat
niet-bestaande naam; zie Pater van Hooffstraat
Van Houtenstraat
niet-bestaande naam; zie Mr. van Houtenstraat
van Houweningeweg
raadsvoorstel 16 oktober 1980: van Houweningenweg;
Raadsbesluit d.d. 4 december 1980: Luciaweg
Joachimus van Houweninge (Moordrecht 24 maart 1859 – Nijmegen 22 februari 1936), makelaar in bouwgrond, vader van Sophia, Adriana en Johanna. Hij is begraven op de begraafplaats Rustoord (graf A-0197).
zie Berglust, Adrianaweg, Johannaweg, Sophiaweg
Het voorstel om het verlengde van de Luciaweg te vernoemen naar Joachimus van Houweninge had niet de steun had van de Commissie voor de straatnaamgeving en werd in de raadsvergadering van 13 november 1980 door B&W teruggenomen.
niet-bestaande naam; zie Luciaweg
van IJpenbroekweg
niet-bestaande naam; zie IJpenbroekweg
Van Kempenstraat
Raadsbesluit d.d. 5 maart 1904: Postdwarsweg
"Postdwarsweg. (...)
Deze weg werd vroeger van Kempenstraat genoemd. Gerardus van Kempen, geboren te Nijmegen, 24 November 1852 en aldaar overleden 26 Februari 1930, had hier eigendommen." (Teunissen 1933)
G. van Kempen is begraven op de Begraafplaats Daalseweg (vak/rij/graf 12/05/07).
verdwenen naam; zie Postdwarsweg
van Langeveldstraat
openbare ruimte ID 0268300000000711
wijk 04 - Altrade | straatcode 15504
Raadsbesluit d.d. 19 oktober 1927
Rutger van Langevelt (Nijmegen 15 februari 1635 – Berlijn 15 maart 1695), schilder en bouwkundige; zie Nijmeegse biografieën 2006, p. 91, www.biografischportaal.nl
"De gemeente is in het bezit van een door hem vervaardigd schilderij, vermoedelijk het eenige stuk van hem in Nederland. Het stelt voor hoe door het huwelijk van Graaf Gerard van Gelre met Ermgard, Gravin of Vrouwe van Zutfen, in 1078 dat gewest met Gelderland werd vereenigd. Zie 'Penschetsen uit Nijmegen's verleden' door H.D.J. van Schevichaven 1898, deel I, blz. 91 e.v." (Teunissen 1933)
"Verder bezit het Gemeente-Museum nog van hem een portret in zwart en rood krijt van de oude Smetius, en twee dergelijke portretten van de jongere Smetius. De beide laatste zijn gedateerd 1669.
Langeveld stierf te Berlijn in 1695 en werd in de naar zijn ontwerp gebouwde Dorotheënstädtische Kerk begraven." (Hendriks 1987)
Deze kerk is de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd en in 1965 afgebroken om plaats te maken voor een parkeerplaats.
zie Schildersbuurt, Esdoornstraat, Hugo de Grootstraat
Raadsbesluit d.d. 11 september 1915, Van Langeveldstraat;
Raadsbesluit d.d. 20 december 1922, Esdoornstraat
"Van 11 September 1915 tot 20 December 1922 droeg de Eschdoornstraat den naam van Langeveldstraat." (Teunissen 1933)
van Leeuwenhoekstraat
Raadsbesluit d.d. 21 oktober 1953;
Raadsbesluit d.d. 13 maart 1957: intrekking
Antoni van Leeuwenhoek (Anthony van Leeuwenhoek) (Delft 24 oktober 1632 – Delft 26 augustus 1723), koopman, natuuronderzoeker en microscoopbouwer; zie www.biografischportaal.nl, www.dodenakkers.nl
Bij de aanleg van de Planetenbuurt (1957) is de naam van Leeuwenhoekstraat vervangen door Saturnusstraat.
verdwenen naam; zie Anthonie van Leeuwenhoeklaan, Saturnusstraat
van Limburg Stirumstraat
openbare ruimte ID 0268300000000712
wijk 16 - Hatert | straatcode 15512
Raadsbesluit d.d. 2 september 1959;
Besluit B&W d.d. 13 juli 1960;
Besluit B&W d.d. 11 maart 1964
Leopold graaf van Limburg Stirum (Hoogeveen 12 maart 1758 – 's-Gravenhage 25 juni 1840), generaal, gouverneur, Eerste Kamerlid; zie www.biografischportaal.nl
"Leopold graaf van Limburg Stirum (1758-1840), Nederlands officier, nam in november 1813 met Van Hogendorp en Van der Duyn van Maasdam het 'Voorlopig Bewind' op zich." (Hendriks 1987)
van Lyndenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000713
wijk 04 - Altrade | straatcode 15520
Raadsbesluit d.d. 9 september 1899: Volksbelang II
Nijmegen 1900: Volksbelang II;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Volksbelang I-II-III;
Besluit B&W d.d. 15 oktober 1935: handhaving;
Besluit B&W d.d. 27 maart 1936: Tweede Volksbelang;
Besluit B&W d.d. 15 december 1936: handhaving;
Besluit Burgemeester d.d. 21 juli 1943: Blanjestraat;
Besluit B&W d.d. 19 september 1944: Tweede Volksbelang;
Raadsbesluit d.d. 10 juni 1953: van Lyndenstraat
"Volksbelang II. (...) Deze straat werd door de gemeente overgenomen van de in 1897 opgerichte stichting 'Volksbelang', die de aan deze straat gelegen woningen bouwde." (Teunissen 1933)
"Van Lynden en Singendonckstraat houden de herinnering levend aan Nijmeegse magistraatsgeslachten van het anciën regiem." (Hendriks 1987)
Willem Carel Hendrik van Lynden van Blitterswijk (Nijmegen 2 september 1736 – Arnhem 13 februari 1816); zie www.biografischportaal.nl
"Jhr. Willem Carel Hendrik van Lynden-Blitterswijk (...) zoon van Jacob Dirk van Lynden en Justina Geertruida van Borsele van der Hooge. Hij bekleedde verschillende belangrijke posities." (Hendriks 1987)
Dirk Reinhard Johan van Lijnden ('s-Gravenhage 17 februari 1779 – Nijmegen 11 april 1837), burgemeester van Nijmegen; zie www.biografischportaal.nl
"Jhr. mr. Dirk Reinhard Johan van Lijnden, geb. 's-Gravenhage 17.2.1779, president-burgemeester 1820, 1823-1824, burgemeester 1830-1837, overl. Nijmegen 11.4.1837." (Leseman 2001)
Hij was de jongste broer van mr. Frans Godard baron van Lynden van Hemmen (1761-1845)*. Jhr. Willem Carel Hendrik van Lynden van Blitterswijk (1736-1816) was hun oom.
"De van Lyndenstraat maakte voor 1953 deel uit van de Eerste-, Tweede- en Derde Volksbelang welke straten door de gemeente werden overgenomen van de in 1897 opgerichte stichting 'Volksbelang', die aan deze straten huizen bouwde. (...)" (Hendriks 1987)
De wijziging van de naam Daalschedwarsweg in Van Lyndenstraat ging in 1944 niet door.* In 1953 werd een amendement van het raadslid Smids om de voorgestelde naam te wijzigen in Prins Mauritsstraat met 11 tegen 21 stemmen verworpen. Onder het raadsbesluit d.d. 10 juni 1953 staat de volgende toevoeging:
"ERRATA
In het voorstel, alsmede in het concept-besluit:
van Lijndenstraat = van Lyndenstraat"
Van Maerlantstraat
niet-bestaande naam; zie Maerlantstraat
Van Meursstraat
niet-bestaande naam; zie Pater van Meursstraat
Van Mulicomstraat
niet-bestaande naam; zie Kanunnik van Mulicomstraat
Van Munster van Heuvenweg
Raadsbesluit d.d. 1 april 1916: Van Munster van Heuvenweg;
Raadsbesluit d.d. 15 april 1916: Eversweg
"Eversweg. (...)
De weg werd ingevolge R. 29 Januari 1916 door de gemeente overgenomen en droeg toen nog geen naam. Bij R. 1 April 1916 ontving hij den naam van Munster van Heuvenweg.
Mr. Dirk Abraham van Munster van Heuven, geboren te Nijmegen, 20 Maart 1853 en aldaar overleden 24 Augustus 1915 was tot zijn dood gemeente-secretaris van Nijmegen. Zijn weduwe verzocht den Gemeenteraad het besluit van 1 April 1916 in te trekken, daar het niet strookte met een door haar echtgenoot uitgesproken wensch. Aan dit verzoek werd 15 April 1916 gevolg gegeven." (Teunissen 1933)
Mr. D.A. van Munster van Heuven is begraven op de Algemene Begraafplaats, Graafseweg 419, 6532 ZR Nijmegen.
verdwenen naam; zie Eversweg
Van Musschenbroeckstraat
niet-bestaande naam; zie van Musschenbroekstraat
van Musschenbroekstraat
openbare ruimte ID 0268300000000714
wijk 15 - Grootstal | straatcode 15539
Raadsbesluit d.d. 14 mei 1958: Van Musschenbroekstraat
Petrus (Pieter) van Musschenbroeck (Leiden 14 maart 1692 – Leiden 19 september 1761), medicus, wis- en natuurkundige en astronoom; zie www.biografischportaal.nl
"Pieter van Musschenbroek (1692-1761), Nederlands natuurkundige, studeerde te Leiden. Hij volgde in Londen de lessen van Newton. Hij werd in 1732 hoogleraar te Utrecht en in 1740 te Leiden (wiskunde en wijsbegeerte). Hij deed verschillende onderzoekingen, vnl. op het gebied van de elektriciteit. Bekend is de gezamenlijk met Cunaeus gedane uitvinding van de Leidse fles (1746). Dit was de eerste bruikbare elektrische condensator." (Hendriks 1987)
van Nispenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000715
wijk 04 - Altrade | straatcode 15547
Raadsbesluit d.d. 9 september 1899: Van Nispenstraat;
Nijmegen 1900: Nispenstraat (Van);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: van Nispenstraat
Carel Jan Christiaan Hendrik van Nispen tot Sevenaer (Zevenaar 28 augustus 1824 – Arnhem 3 april 1884), advocaat, Tweede Kamerlid; zie www.biografischportaal.nl
"Jhr. Mr. Carel J.C.H. van Nispen tot Sevenaer (...) was Raadsheer bij het gerechtshof te Arnhem.
In 1871 begon hij zijn politieke loopbaan als lid der Tweede Kamer voor het district Nijmegen gekozen. Dit laatste district vertegenwoordigde hij tot zijn dood. In die hoedanigheid nam hij deel aan de onderhandelingen over den verkoop van vestinggronden door het rijk aan de gemeente Nijmegen.
Hij bevorderde den aanleg van den spoorweg Nijmegen-Amersfoort." (Teunissen 1933)
Van Nispen werd in 1875 ook in het district Breda gekozen, maar opteerde voor Nijmegen. Hij versloeg hier mr. W. Francken.
van Oldenbarneveltstraat
openbare ruimte ID 0268300000000716
wijk 02 - Bottendaal | straatcode 15555
Raadsbesluit d.d. 17 juni 1882: Bottendaal;
Nijmegen 1900: Bottendaal;
Raadsbesluit d.d. 8 mei 1909: van Oldenbarneveldtstraat (per 1 januari 1910);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: van Oldenbarneveltstraat
Johan van Oldenbarnevelt (Amersfoort 14 september 1547 – 's-Gravenhage 13 mei 1619), raadpensionaris vanaf 1585; zie www.biografischportaal.nl
"Johan van Oldenbarnevelt (...) raadpensionaris en advocaat van Holland, groot Nederlandsch Staatsman, werd 13 Mei 1619 door zijn tegenstanders om politieke redenen te 's Gravenhage ter dood gebracht.
De straat, die bij het R. van 17 Juni 1882 den naam Bottendaal ontving, werd met ingang van 1 Januari 1910 bij het R. van 8 Mei 1909 van Oldenbarneveltstraat genoemd. De oude naam was gegeven naar een ter plaatse in de 17e eeuw gebouwde lunette. (...)" (Teunissen 1933)
zie Bottendaal²
"Bij R. van 8 mei 1909 werd het veranderd in v. Oldenbarneveltstraat naar Johan van Oldenbarnevelt (1547-1619), Nederlands staatsman.
In 1576 was hij pensionaris van Rotterdam, 1586 advocaat 'van den Lande van Holland', waardoor hij de leider werd van de binnen- en buitenlandse politiek der Nederlandse Republiek. Hij gaf in 1602 de stoot tot de oprichting der Oost Indische Compagnie. Hij werkte tot aan het Twaalfjarig Bestand (1609-1621) trouw met Maurits samen, maar raakte echter over het sluiten daarvan met deze in conflict. Hij liet in 1617 de Staten van Holland de 'Scherpe Resolutie' aannemen, die het militair gezag van Maurits aantastte. Hij werd gevangen genomen en na een partijdig proces veroordeeld en onthoofd." (Hendriks 1987)
zie Oldenbarneveldstraat, Vondelstraat
Van Oosterumskamp
Van Oosterumskamp, van Oosterums Kamp, oude benaming gebied aan de noordwestzijde van De Goffert (ter hoogte van de Kolpingbuurt). In september 1915 werden drie percelen, kadastrale gemeente Hatert, sectie C, nrs. 953, 954 en 955, voor f 9.000,- verkocht:
"Twee perceelen BOUWLAND en een hoekje HAKHOUT, genaamd 'Van Oosterumskamp', onder Hatert a/d Muntweg en den weg naar Heidepark nabij den Graafschen weg, aan weerszijden van den spoorweg naar 's Bosch (...)" (De Gelderlander, 29 augustus 1915)
verdwenen naam; zie Hatertseveldweg, Konijnenpad, Muntweg
van Peltlaan
openbare ruimte ID 0268300000000717
Wijk G (1906);
wijken 13 - St. Anna, 14 - Hatertse Hei, 15 - Grootstal | straatcode 15563
kadastrale gemeente Hatert, Sectie C (1822): Lage Weg van van Nijmegen naar Malden;
Wegenlegger 1859: Veldweg;
Raadsbesluit d.d. 27 januari 1906: van Pelt-laan;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: van Peltlaan;
Raadsbesluit d.d. 16 oktober 1957: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 27 november 1957;
Raadsbesluit d.d. 14 mei 1958
1859: "Veldweg
Loopende van den Grootenweg op Venlo, tot aan Sint Jacob onder Malden" (Legger B, nr. 50)
Abraham van Pelt (Schiedam 20 februari 1815 – Nijmegen 1 september 1895), kunstschilder en projectontwikkelaar; zie www.biografischportaal.nl
"Abraham van Pelt, geboren te Schiedam, 20 Februari 1815, kunstschilder en lithograaf, woonde te St. Anna onder Nijmegen en is aldaar overleden op 1 September 1895. Na verschillende kunstreizen door Europa ondernomen te hebben, vestigde hij zich te Ubbergen, daarna te Brussel en op 10 September 1862 te St. Anna. Hij kocht in zijn buurt veel gronden met het oog op de te verwachten opheffing van Nijmegen als vestingstad en de uitbreiding der stad, die daarop moest volgen, maakte plannen tot oprichting eener Nijmeegsche Bouwmaatschappij en heeft de bebouwing van St. Anna voorbereid en zich hierdoor voor de stad verdienstelijk gemaakt. (Zie hiervoor de toelichting bij het R. van 27 Januari 1906).
De van Peltlaan, die vroeger St. Jacobslaan genoemd werd, was vóór den aanleg van de Mookschebaan (gedeelte van de tegenwoordige St. Annastraat) de weg van Nijmegen naar Malden." (Teunissen 1933)
A. van Pelt is begraven op de begraafplaats bij het Witte Kerkje in Ubbergen (graf nr. 38).
zie Knollenbuurt, Mookscheweg, St. Jacobslaan
"ENKHUIZEN - Het schilderij 'Visser Klaas Bording met zijn twee zoons op een ijsschots' van Abraham van Pelt (1815-1895), in bezit van het Zuiderzeemuseum, inspireerde kunstenaar Frank Koolen voor het maken van een film.
Koolen maakte een korte film – getiteld 'De wonderbaarlijke reis van Klaas Bording en zijn zoon' – over dit waargebeurde verhaal waarbij de drie mannen bij het ijsvissen door de dooi werden overvallen. Ze dreven twee weken op een schots over de Zuiderzee voordat ze werden gered." (Enkhuizer Courant, 30 januari 2009)
Van Randwijckstraat
Otto baron van Randwijck (Arnhem 21 maart 1763 – Nijmegen 23 september 1833), Nijmeegs magistraat, maire (1812-1813), president-burgemeester (1814-1815); zie www.biografischportaal.nl
De wijziging van de naam Groesbeekschedwarsweg in Van Randwijckstraat ging in 1944 niet door.*
niet-bestaande naam
Van Riebeeckstraat
Besluit B&W d.d. 2 april 1946;
Besluit B&W d.d. 3 september 1948;
Raadsbesluit d.d. 24 maart 1965: van Riebeeckstraat;
Besluit B&W d.d. 27 oktober 1965: inwerkingtreding;
Raadsbesluit d.d. 15 maart 1979: intrekking
Abraham van Riebeeck (Kaapkolonie 18 oktober 1653 – Batavia 17 november 1713), zoon van Jan van Riebeeck (de stichter van de Kaap de Goede Hoop), gouverneur-generaal van Nederlands-Indië (1708-1713); zie www.biografischportaal.nl, www.vocsite.nl
verdwenen naam; zie Gouverneursbuurt
van Rosenburgweg
openbare ruimte ID 0268300000000718
wijken 31 - Tolhuis en 39 - Staddijk | straatcode 15598
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Graafscheweg;
Raadsbesluit d.d. 16 augustus 1973: van Rosenburgweg;
Besluit B&W d.d. 18 december 1973: inwerkingtreding
De van Rosenburgweg is onderdeel van de N324. In de toelichting bij het raadsvoorstel d.d. 28 juni 1973 schreven B&W aan de gemeenteraad:
"In een eerder genoemd pre-advies hebben wij ter kennis gegeven, dat het langs de wijk Tolhuis gelegen deel van de huidige Graafseweg eveneens van naam zal moeten veranderen en dat wij U zouden voorstellen daaraan de naam van Rosenburgweg (Rutger van Rosenburg, bewoner van de Dukenburg), te geven."
Rutgers van Rozenburg
In de brief d.d. 14 juni 1972 aan B&W van Wijchen heette deze bewoner nog Rutgers van Rosenburg. De juiste schrijfwijze van de familienaam is Rutgers van Rozenburg (met z).
"Leonard Rutgers van Rosenburg komt voor op de stamtafel van bewoners van de burcht Duckenburg (1798)." (Hendriks 1987)
"Xa. Jhr. Leonard Rutgers van Rozenburg, heer van Duckenburg 1798-1817 (door koop) (naamsverbetering Rutgers in Rutgers van Rozenburg bij autorisatie rechtbank van eerste aanleg te Amsterdam 10 maart 1824), geb. Amsterdam 16 febr. 1760, vroedschap van Amsterdam 1787, commissaris 100e penning 1787, lid Prov. Staten van Gelderland 1814-1817, † Ubbergen 6 augustus 1831 (...)." (Nederland's Adelsboek 92, p. 4)
Bij Koninklijk Besluit d.d. 24 november 1816, nr. 39, zijn Leonard en zijn broer Louis Rutgers van Rozenburg ingelijfd in de Nederlandse adel. Een verre nazaat van deze Louis (Lodewijk) is de vader van de tweeling Agnes en Reiniera:
"XIIIb. Jhr. Anne Eliza Willem Rutgers van Rozenburg, geb. Haarlem 22 juni 1861, † h. Duckenburg, Hatert 4 maart 1929 (...); tr. 2e 's-Gravenhage 25 mei 1916 Agatha Margaretha Schlingemann, geb. Deventer 10 aug. 1885, † Utrecht 5 nov. 1950 (...).
Uit het tweede huwelijk:
2. Jkvr. Agnes Margaretha Rutgers van Rozenburg, geb. h. Duckenburg, Hatert 13 jan. 1918, † Harderwijk 29 juli 1987 (...)
3. Jkvr. Reiniera Rutgers van Rozenburg (tweeling met voorgaande), geb. h. Duckenburg, Hatert 13 jan. 1918, † Epe 24 maart 1976 (...)." (Nederland's Adelsboek 92, pp. 11-13)
Uit dankbaarheid voor de geboorte van Agnes en Reiniera schonk hij geld voor de bouw van een goede 'Christelijke school'. De voormalige Agnes Reiniera Fröbelschool (1920), Groenestraat 210, 6531 HX Nijmegen, is een rijksmonument.*
zie Bedrijfsterrein Van Rosenburgweg, De Duckenburg
van Rosendaelstraat
Raadsbesluit d.d. 20 oktober 1900: van Rosendaelstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: van Rosendaelstraat;
Raadsbesluit d.d. 31 augustus 1955: Hugo de Grootstraat
Bartholomeus Hermanus Franciscus van Rosendael ('s-Hertogenbosch 15 april 1829 – Nijmegen 24 september 1907), koopman
"Bartholomeus Hermanus Franciscus van Rosendael (...) heeft deze straat aangelegd. Hij droeg haar (zie R. 20 October 1900) aan de gemeente over o.m. onder voorwaarde, dat zij ten minste 25 jaren na de overdracht zijn naam officieel zal behouden." (Teunissen 1933)
B.H.F. van Rosendael is begraven op de Begraafplaats Daalseweg (vak/rij/graf 30/04/09). Het monumentale graf (vak/rij/graf 19/01/02) van zijn zoon Carel Adrianus Josephus van Rosendael (Nijmegen 9 juni 1857 – Nijmegen 2 december 1905) elders op deze begraafplaats is een beschermd complexonderdeel (rijksmonument).*
De 'zoogenaamde van Rosendaelstraat' staat al vermeld in het OFFICIEEL VERSLAG van de Vergadering van den Raad der Gemeente Nijmegen, DINSDAG 5 Sept. 1893. Op 17 april 1896 werd een van de bewoners zijn huis uitgezet:
"Toen de helpers van den deurwaarder namelijk den boedel op straat hadden neergezet en aan den geëxecuteerde de verdere zorg wilden overlaten, werd daartegen protest aangeteekend door een heer die de meubelen niet op zijn bezitting duldde.
De man had gelijk: de straat is zijn eigendom, en.... wat hij er niet op wil hebben blijft er af. Daar kan zelfs de sterke arm niets aan doen en daarom werd het uitgedragene verder geëxpedieerd, waarheen hebben wij niet gevraagd.
Men vertelde ons, dat er weinig publiek was opgekomen om het standje te zien. Toch niet omdat het daags te voren geregend en de straat dus veel van een modderpoel had?
Die straat ligt aan den Berg-en-Dalschen weg en heet Van Rosendaelstraat." (De Gelderlander, 18 april 1896)
De van Rosendaelstraat is een van de straten die in september 1944 geheel of gedeeltelijk in vlammen op gingen.*
"Aangezien de betekenis van de figuur van Rosendael verre in de schaduw staat bij die van Hugo de Groot en daar aan de door wijlen de Heer van Rosendael gestelde voorwaarde is voldaan, geven wij U in overweging de benaming Hugo de Grootstraat eveneens te doen geven aan de thans genoemde van Rosendaelstraat." (B&W, 27 juli 1955)
verdwenen naam; zie Hugo de Grootstraat
van Rozenburgweg
niet-bestaande naam; zie van Rosenburgweg
van Sasse van Ysseltstraat
openbare ruimte ID 0268300000000719
wijk 16 - Hatert | straatcode 15601
Raadsbesluit d.d. 2 september 1959;
Besluit B&W d.d. 13 juli 1960;
Besluit B&W d.d. 11 maart 1964: intrekking;
Besluit B&W d.d. 20 september 1967;
Stratenlijst 2003: van Sasse van IJsseltstraat
Leopold Frans Jan Jacob Joseph (Leopold) van Sasse van IJsselt (Boxmeer 2 september 1778 – 's-Gravenhage 21 maart 1844), vanaf 1814 jonkheer; zie www.biografischportaal.nl
"Leopold Frans Jan Jacob Joseph jhr. van Sasse van Ysselt (...) Nederlands politicus. Hij was lid van de Tweede Kamer voor N.-Brabant: 1815-'18, 1823-'32, 1842-'44. Hij streed voor de vrijheid van onderwijs en was tegen de afscheiding van de Zuidelijke gewesten uit het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1830)." (Hendriks 1987)
Ter voorkoming van hernummering kreeg het verlengde van de Dr. Kuyperstraat in 1967 de naam van Sasse van Ysseltstraat. In 2004 zijn op de plaats van deze straat 34 apartementen gebouwd: van Hogendorpstraat 58 t/m 124. Het besluit van B&W uit 1967 is nog niet ingetrokken.
verdwenen naam; zie Staatsliedenbuurt
van Schaijk Mathonsingel
niet-bestaande naam; zie van Schaeck Mathonsingel
van Schaeck Mathonsingel
openbare ruimte ID 0268300000000720
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 15628
Raadsbesluit d.d. 3 januari 1880: Stationsweg;
Nijmegen 1900: Stationsweg;
Raadsbesluit d.d. 15 december 1923: Burgemeester Van Schaeck Mathon Singel;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Burgemeester van Schaeck Mathonsingel;
Besluit B&W d.d. 2 november 1950: van Schaeck Mathonsingel
Franciscus Maria Amandus Mathon (Hulst 22 juli 1853 – Nijmegen 21 september 1931), burgemeester van Bergen op Zoom (1882-1898), trouwde op 30 januari 1894 in 's-Hertogenbosch met Pauline Jeanne Aimée Marie van Schaeck (1860-1929).
"Bij Koninklijk besluit van den dertigsten April achtien honderd acht en negentig nommer twee en tachtig is toestemming verleend dat Franciscus Maria Amandus Mathon (...) bij zijn geslachtsnaam den naam van Schaeck voege, met dien gevolge dat hij met zijne wettige nakomelingen voortaan den geslachtsnaam van Schaeck Mathon zal dragen." (aantekening d.d. 3 juni 1898 in Geboorteregister 1896, Bergen op Zoom, aktenummer 205)
Burgemeester Mathon naar wie in Bergen op Zoom de Burgemeester Mathonstraat is vernoemd, werd in 1898 als F.M.A. van Schaeck Mathon benoemd tot burgemeester van Nijmegen.
"Franciscus Maria Amandus van Schaeck Mathon, geboren te Hulst, 22 Juli 1853 burgemeester van Nijmegen van 15 December 1898 tot 1 September 1929, overleden te Nijmegen op 21 September 1931. Op den dag van zijn 25 jarig ambtsfeest besloot de Gemeenteraad den Stationsweg (aldus genoemd ingevolge R. 3 Januari 1880) naar hem te noemen. Hij stichtte als burgemeester (zie Gemeenteblad van Nijmegen B no. 35 van 1923) het 'van Schaeck-Mathon-Fonds', uit welk fonds aan behoeftige personen, die den leeftijd van zestig jaren hebben bereikt en zich door een uitstekend levensgedrag hebben onderscheiden, uitkeringen worden verstrekt. Het vermogen der Stichting wordt beheerd door B. en W.
Hij verwierf tevens het ridderkruis van de Militaire Willemsorde in 1875 door zich als adelborst 1e klasse commandant van een gewapende sloep, na een hevig gevecht, meester te maken van twee groote vijandelijke prauwen op een rivier aan de Oostkust van Atjeh.
Als burgemeester én als eerste President-Curator van de op 17 October 1923 geopende R.K. Universiteit, heeft hij zich zeer verdienstelijk gemaakt." (Teunissen 1933)
"644 Mathon, F. M. A. v. Schaeck, Burgemeester, St. Annastr. 15" (telefoongids 1915)
Schaeck dient te worden uitgesproken als Schaak (de e is een verlenging van de a). In de volksmond wordt de straatnaam nogal eens verbasterd tot van Schaijk Mathonsingel, Schaijk Mathonsingel, Schaijk van Mathonsingel et cetera.
De Burgemeester van Schaeck Mathonsingel is een van de straten die zowel bij het bombardement op 22 februari 1944 als in september 1944 door oorlogshandelingen zwaar beschadigd werden.* Op 2 november 1950 wijzigden B&W de naam in van Schaeck Mathonsingel.
zie kroniek 1950, lange namen
van Schevichavenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000721
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 15636
Raadsbesluit d.d. 23 april 1881: Ziekenstraat;
Raadsbesluit d.d. 24 november 1906: van Schevichavenstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924;
Besluit B&W d.d. 19 februari 1937: Prins Bernhardstraat (gedeelte; per 29 juni 1937);
Besluit B&W d.d. 13 februari 1942;
Besluit B&W d.d. 19 september 1944: Prins Bernhardstraat (gedeelte)
Herman Diederik Joan van Schevichaven (Nijmegen 14 oktober 1827 – Nijmegen 13 oktober 1918), reiziger, publicist, gemeentearchivaris; zie Nijmeegse biografieën 2004, pp. 110-111, www.biografischportaal.nl
"Herman Diederik Joan van Schevichaven (...) bezocht het gymnasium te Nijmegen en daarna de Hoogeschool te Leiden, die hij bij zijn meerderjarigheid verliet om te gaan reizen. Hij bracht het grootste deel van zijn leven in het buitenland door (Spanje, de Levant, Egypte, Palestina en Engeland).
In 1858 vestigde hij zich te Londen, om zich aan de South Kensington School of Art in het teekenen te bekwamen. Hij voelde zich ook tot de letterkunde aangetrokken, en bracht voel tijd in het Britsch Museum door. In 1864 werden zijn eerste werken onder het pseudoniem Jacob Larwood, dat herhaaldelijk opnieuw werd uitgegeven. Nog verschenen verschilldende andere werken onder het genoemde pseudoniem.
In 1870 ging hij opnieuw reizen. Hij bezocht achtereenvolgens Zwitserland, Algiers, Italië, Sicilië, Tunis, Spanje, Marocco, Duitsland, Oostenrijk, Hongarije, Servië, Roemenië, en Dalmatië.
In 1893, 28 April keerde hij voorgoed in zijn geboorteplaats terug. Hij legde zich bijzonder toe op de studie der geschiedenis van Nijmegen en werd op 70-jarigen leeftijd in 1897 tot gemeentearchivaris aangesteld. Dat ambt bekleedde hij nog ruim twintig jaren met grooten werklust. Hij schreef vele belangrijke grootere en kleine werken betreffende de geschiedenis van de stad.
Tot 24 November 1906 maakte het gedeelte der straat tusschen de van Welderenstraat en den Oranjesingel deel uit van de Ziekerstraat." (Teunissen 1933)
"Herman Diederik Johan van Schevichaven. Als zoon van Derk Hendrik Jan en Jacqueline van Noort werd hij op 14 oktober 1827 te Nijmegen geboren. Niet lang daarna stierf zijn vader. In 1833 hertrouwde zijn moeder met P.C.G. Guyot.
Herman bezocht het gymnasium om daarna zijn studies voort te zetten aan de universiteit van Leiden. Zijn letterkundige studie heeft hij niet afgemaakt maar trok al reizend de wereld in. Hij doorkruiste Spanje en Italië en vestigde zich voorlopig in Parijs.
Toen in maart 1854 Frankrijk en Engeland de zijde van Turkije kozen in de strijd tegen Rusland (de Krimoorlog), besloot Van Schevichaven als vrijwilliger dienst te nemen bij de cavallerie en wel bij het corps Chasseurs d'Afrique. Aan drie grote veldslagen nam hij deel, ook bevocht hij de Russen bij de beroemde slag van Sebastopol.
Na het vredesverdrag van maart 1856 ging Van Schevichaven weer op reis, zwierf door de Levant en verbleef enige tijd in Egypte en Israël en belandde uiteindelijk in Londen. Hij nam zich voor de beeldende kunst te gaan beoefenen en liet zich inschrijven aan de South Kensington School of Art. Hoewel hij een natuurlijk tekentalent had, (zijn reisboek met prachtige schetsen is in het bezit van het gemeente-archief), kon hij niet wennen aan de collegebanken en begon te schrijven. Een geschiedenis van de Engelse uithangborden was het eerste grote boek van zijn hand onder het pseudoniem Jacob Larwood, en verscheen in 1864. Onder die zelfde naam schreef hij nog 'The history of the parks of London', 'Forensic Anecdotes', 'Clerical Anecdotes' en 'Theatrical Anecdotes'. Daarnaast verschenen er talrijke tijdschriftartikelen van zijn hand in Charles Dickens' weekblad 'All the Year round', en in de 'Once a week'.
Ook aan zijn Londense tijd kwam een einde en de reislust beving hem weer. In gezelschap van zijn halfzuster, Jacqueline Guyot, doolde hij door Zwitserland, Italië, Marokko, Tunesië, Oostenrijk, Zuid-Slavië en Roemenië. 's Zomers waren ze op reis om zich tegen de winter in een grote stad te vestigen waar Van Schevichaven zich aan de historische studies wijdde en het verzamelde materiaal ordende.
Ten langen leste keerde hij naar zijn vaderstad Nijmegen terug. In 1893, op zesenzestig jarige leeftijd, koos hij er blijvend domicilie. Op 27 september 1897 werd Van Schevichaven tot archivaris van Nijmegen benoemd als opvolger van Mr. W. van de Poll. Van de beginne af aan publiceerde hij opstellen in de Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant en andere periodiek verschijnende organen, steeds over historische onderwerpen speciaal over de geschiedenis van Nijmegen. In verschillende grote werken, gewijd aan de topografie van zijn stad, aan haar oude gebouwen en aan veel andere wetenschapswaardigs en tot dan toe onbekends stelde hij de vruchten van zijn nasporingen te boek.
Op 13 oktober 1918, één dag voor zijn negentigste verjaardag, overleed hij, volkomen onverwacht. De stad Nijmegen had hem nog tijdens zijn leven, in 1906. geëerd door een straat naar hem te noemen. (P. Sliepenbeek's voorwoord 'Uit Nijmegens Verleden' door H.D. van Schevichaven.)" (Hendriks 1987)
H.D.J. van Schevichaven overleed op 12 oktober 1918, twee dagen voor zijn 91ste verjaardag. Hij is begraven op de begraafplaats Rustoord (graf A-0202).
" 86 Postkantoor, v. Schevichavenstr. 3
1121 Postkantoor, Directeur v.h., H. Hermans, (woning), v. Schevichavenstr. 5" (telefoongids 1915)
Het nieuwe gedeelte van de Ziekenstraat vanaf Tweede Walstraat tot aan Oranjesingel werd aanvankelijk in de volksmond Verlengde Ziekenstraat genoemd. Van Schevichavenstraat (rood) was de tijdelijke benaming van de Prins Bernhardstraat in de periode 1942-1944*. Door de toevoeging rood of zwart aan de bestaande huisnummers kon hernummering achterwege blijven.
zie Prins Bernhardstraat, Ziekerstraat
Van Schuylenburgweg
openbare ruimte ID 0268300000000722
wijken 31 - Tolhuis, 32 - Zwanenveld, 41 - De Kamp en 43 - Kerkenbos | straatcode 15644
Raadsbesluit d.d. 12 maart 1969: van Schuylenburgweg;
Raadsbesluit d.d. 16 december 1992: Van Schuylenburgweg;
Raadsbesluit d.d. 24 januari 2007: Spijkerhofplein (gedeelte);
Stratenlijst 2003: van Schuylenburgweg
Willem van Schuylenburch (Willem van Schuijlenburg) ('s-Gravenhage 9 april 1646 – Loosduinen 1 september 1707), heer van Duckenburg, heer van Kalslagen, schepen en burgemeester van 's-Gravenhage, secretaris en griffier van stadhouder Willem III
Adriaan van Schuylenburch (Adriaan van Schuijlenburg) ('s-Gravenhage 11 juni 1674 – Nijmegen 8 december 1741), heer van Duckenburg, heer van Kalslagen, oudste zoon van Willem
"De namen (Willem) van Schuylenburg (overleden 1707) en (Heinrich) Valkenaer zijn ontleend aan de stamtafel der eigenaars van de burcht Dukenburg." (B&W, 25 februari 1969)
"Adrian van Schuylenburg (1674-1741) Heer van Dukenburg, Commandeur in de orde van Buren. Adrian van Schuylenburg komt voor op de stamtafel (geslachtslijst) van de bewoners van de burcht Duckenburg." (Hendriks 1987)
In zijn beschrijving van 'De Hatertsche Leengoederen' vermeldt Van Schevichaven:
"In 1688 kwam de Dukenburg – hoe is mij niet gebleken – in het bezit van Willem van Schuylenburg, na hem van zijn zoon Adriaan. Deze verkocht, in 1736, het landgoed voor f 50.000 aan zijn stiefzoon Willem Arend de Quay. (...)" (Het Schependom van Nijmegen in woord en beeld 1912, p. 79)
Willem kocht in 1678 een pand aan de Lange Vijverberg in 's-Gravenhage. Zijn zoon Cornelis liet in 1715 op de plek van zijn ouderlijk huis en dat van zijn rechterburen Huis Schuijlenburg (Huis Schuylenburch) bouwen. Lange Vijverberg 8, 2513 AC 's-Gravenhage is een rijksmonument.
zie De Duckenburg, Grand Canal, Spijkerhofplein
De Van Schuylenburgweg loopt sinds 1992 van het Steve Bikoplein in noordwestelijke richting tot het Takenhofplein. Een klein gedeelte ten noorden van het politiebureau maakt sinds 2007 deel uit van het Spijkerhofplein. Met ingang van 26 april 2007 is de naam van Schuylenburgweg in het gemeentelijke Adressenoverzicht* gewijzigd in Van Schuylenburgweg (met hoofdletter V). Volgens PostNL is de schrijfwijze van de straatnaam: van Schuijlenburgweg (situatie op 31 januari 2012).
zie spellingregels
Van Singendonckstraat
niet-bestaande naam; zie Singendonckstraat
van Slichtenhorststraat
openbare ruimte ID 0268300000000723
wijk 03 - Galgenveld | straatcode 15652
Raadsbesluit d.d. 4 juni 1887: Slichtenhorststraat;
Nijmegen 1900: Slichtenhorststraat;
Raadsbesluit d.d. 19 oktober 1912: Slichtenhorststraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: van Slichtenhorststraat
Arend van Slichtenhorst (Arnhem ca. 1615 – Nijkerk 8 april 1657), rechtsgeleerde, geschiedschrijver van Gelderland; zie www.biografischportaal.nl
"Arend van Slichtenhorst (...) rechtsgeleerde, gaf in 1654 een Hollandsche bewerking van Pontanus (zie Pontanusstraat) in 't licht.
Het R. van 9 Juli 1924 voegde aan den straatnaam het voorzetsel 'van' toe." (Teunissen 1933)
Een eerder voorstel van B&W om een straat de naam Slichtenhorststraat te geven werd in 1886 met 9 tegen 8 stemmen verworpen.
zie Pontanusstraat, Stijn Buysstraat
Van Soevershemstraat
niet-bestaande naam; zie Pastoor van Soevershemstraat
van Somerenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000724
wijk 04 - Altrade | straatcode 15660
Raadsbesluit d.d. 28 oktober 1911;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Johannes van Someren (Dordrecht 3 juli 1622 – Dordrecht 22 december 1676), stadsadvocaat; zie www.biografischportaal.nl
"Mr. Johan van Someren (...) promoveerde te Leiden in de rechten in 1643, was advocaat te Dordrecht en later te 's-Gravenhage. In 1655 werd hij benoemd tot pensionaris van Nijmegen. Hij had naam als rechtsgeleerde, talenkenner en dichter en schreef eenige op de stad betrekking hebbende boeken." (Teunissen 1933)
van Sonstraat
Raadsbesluit d.d. 2 september 1959
Mr. Jan Baptist van Son ('s-Hertogenbosch 8 juni 1804 – 's-Hertogenbosch 6 november 1875), minister voor Zaken der Rooms-Katholieke Eredienst (1844-1848), staatsraad in buitengewone dienst; zie www.biografischportaal.nl
verdwenen naam; zie Staatsliedenbuurt
van Spaenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000725
wijk 03 - Galgenveld | straatcode 15679
Raadsbesluit d.d. 14 december 1895: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 8 februari 1896: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 22 februari 1896: van Spaenstraat;
Nijmegen 1900: Spaenstraat (van);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Willem Anne Baron van Spaen la Lecq (Arnhem 26 december 1750 – 's-Gravenhage 29 april 1817), vanaf 1814 baron; zie www.biografischportaal.nl
"Mr. Willem Anne Baron van Spaen la Lecq (...) legde zich bijzonder toe op het verzamelen van oude documenten over de geschiedenis van Gelderland. Hij begon met het schrijven van een groot werk 'Historie van Gelderland' waarvan slechts één deel bij zijn dood was voltooid." (Teunissen 1933)
Van Speykstraat
niet-bestaande naam; zie Jan van Speykstraat, St. Stephanusstraat
van 't Hoffplantsoen
openbare ruimte ID 0268300000000688
wijk 15 - Grootstal | straatcode 15237
Raadsbesluit d.d. 8 april 1959: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 1 juli 1959: van 't Hoffplantsoen;
Raadsbesluit d.d. 11 juli 1990
In 1990 is de naam opnieuw vastgesteld voor het pad dat gelegen is ten zuiden van het van der Waalspad en loopt van de Jacobus van 't Hoffstraat in zuidelijke richting tot de Grootstalselaan.
Van 't Santstraat
openbare ruimte ID 0268300000000689
wijk 06 - Hengstdal | straatcode 15245
Raadsbesluit d.d. 5 maart 1904: van 't Santstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: van 't Santstraat;
Raadsbesluit d.d. 4 mei 1932: van 't Santstraat;
Raadsbesluit d.d. 25 juli 1934: van Heutzstraat (gedeelte);
raadsvoorstel 119/1995: van 't Santstraat (per 1 september 1995);
Raadsbesluit d.d. 5 juli 1995: Van 't Santstraat (per 1 september 1995);
Verklaring d.d. 21 december 2010: ambtshalve correctie
Henri van 't Sant (Gorinchem 12 juni 1846 – 's-Gravenhage 3 februari 1932), luitenant-generaal (hoogste rang), was o.a. eerstaanwezend ingenieur in Grave en Willemstad, later in Nijmegen (tot 1893) en Utrecht, commandant van het korps genietroepen in Utrecht (1897-1898), daarna geniecommandant en later inspecteur der genie (1904-1907). Hij werd op 6 februari 1932 begraven op de begraafplaats Oud Eik en Duinen in 's-Gravenhage.
"H. van 't Sant, destijds Kolonel-Commandant van het eerste Geniecommandement te Utrecht, heeft bij de onderhandelingen in verband met den bouw van de infanteriekazarnes aan den Groesbeekscheweg en de Gelderschelaan aan de gemeente assistentie verleend. (Zie het R.V. van 5 en 19 Maart 1904)." (Teunissen 1933)
Bij het overlijden van Luit.-generaal H. van 't Sant gaf Het Vaderland op de voorpagina een andere verklaring die meer recht doet aan het feit dat met de bouw van eerste infanteriekazerne in 1904 nog maar pas begonnen was:
"In 1879 werd hij vervolgens benoemd tot eerst aanwezend ingenieur te Nijmegen, welke betrekking hij vervulde [tot] 1893. Als blijk van erkenning voor de medewerking en den steun zijnerzijds door die Gemeente van hem ondervonden bij den uitleg der stad is in 1904 aan een der straten den naam van 't Santstraat gegeven." (Het Vaderland, 4 februari 1932)
zie De Limos
"De heer VAN DER SLUIJS LEHR vraagt, naar wien de Van 't Santstraat benoemd is? Naar een Noordpoolreiziger?
De VOORZITTER antwoordt, naar den commandant der Genie van 't Sant, die bij de onderhandelingen met het Departement van Oorlog aan de Gemeente assistentie heeft verleend, en nog onlangs bij het tot stand komen der laatste overeenkomst met het Rijk der Gemeente weder de behulpzame hand heeft geboden." (Verslag van de Handelingen van de Raad der Gemeente Nijmegen 1904, p. 87)
De Koolemans Beynenstraat is vernoemd naar een broer van de Noordpoolreiziger L.R. Koolemans Beijnen (1852-1879).
"De nieuwe straat tusschen de Groesbeekscheweg en de Koolemans Beyenstraat ontving bij het R. van 4 Mei 1932 denzelfden naam. De straat was toen echter nog niet aangelegd. Bij R. van 25 Juli 1934 werd de naam veranderd in 'van Heutszstraat'. In 1934 werd deze straat aangelegd toen hier de eerste huizen (tusschen de Groesbeekscheweg en den Groesbeekschedwarsweg) zijn gebouwd. Zie ook Koolemans Beynentraat." (Teunissen 1933)
zie Koolemans Beynenstraat, van Heutszstraat
In 1923-1924 werden de eerste 85 woningen aan de van 't Santstraat en omgeving gebouwd; op 20 maart 1923 verleenden B&W de gevraagde vergunning hiervoor aan de Woningbouwvereeniging 'De Gemeenschap'. Het raadsbesluit d.d. 5 juli 1995 houdt verband met de bouw van 38 woningen en 2 winkels aan de Hengstdalseweg (Van 't Santstraat) op de hoek van de Dommer van Poldersveldtweg.
hoofdletter
In de door de burgemeester en de gemeentesecretaris ondertekende besluitenlijst (brondocument) uit 1995 staat de naam Van 't Santstraat (met hoofdletter V). In het gemeentelijke Adressenoverzicht* van 15 juni 2010 is deze schrijfwijze overgenomen. Op 21 december 2010 is de naam van 't Santstraat ook in de BAG* gewijzigd in Van 't Santstraat.
zie Hengstdal¹,
Componistenbuurt,
Spoorbuurt;
zie spellingregels
van Triestgesken
verdwenen naam; zie Beynumsgas, Gaert van Tryestgesken
van Trieststraat
openbare ruimte ID 0268300000000726
wijk 02 - Bottendaal | straatcode 15687
Raadsbesluit d.d. 11 september 1886;
Nijmegen 1900: Trieststraat (van);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Thomas van Triest (16e eeuw)
"Thomas van Triest, burgemeester, handhaafde de privilegiën der stad tegenover Keizer Karel V bij diens bezoek aan Nijmegen in 1564." (Teunissen 1933)
Het jaartal 1564 is kennelijk een typfout. Thomas van Triest, volgens Hendriks (1987) van beroep wijnwaard, was burgemeester van Nijmegen ten tijde van het bezoek van keizer Karel V aan Nijmegen in februari 1545. Een Nijmeegse familie deed bij hem aangifte van diefstal, en wees de bij hen ingekwartierde soldaat van 's keizers lijfwacht aan als de vermoedelijke dader. De soldaat bekende dat hij het goud en zilver had gestolen.
"Thomas van Triest was met die aanklacht allesbehalve ingenomen. De keizer – dit wist men – koesterde een groote liefde voor zijne lijfwacht (...) en de soldaten die daarin dienden konden alleen op zijn bevel gevangen genomen en gestraft worden. [De Burgemeester laat de soldaat desondanks gevangen nemen.] Reeds enkele oogenblikken later liet Karel V der stedelijke regeering aanzeggen: 'dat Zijne Keizerlijke Majesteit den gevangene in Zijner Majesteits hand begeerde.'
Maar van Triest en zijne ambtgenooten kropen zoo gauw niet in hun schelp. Den burggraaf droegen zij de taak op, Z.M. voor te houden, dat de door Hem bezworen privilegiën der stad Nijmegen aan Burgemeesters alleen het recht van 'den aangreep' toekenden, d.i. het recht om elken misdadiger binnen de muren en de jurisdictie der stad gevangen te nemen.
De keizer antwoordde hierop, dat het volstrekt niet in zijne bedoeling lag, de stad Nijmegen in hare rechten te verkorten en dat men dus tegen den gevangen soldaat der lijfwacht naar recht kon voortprocederen. Nooit had Karel V een woord kunnen spreken of eene daad kunnen verrichten, waardoor hij in hooger mate de liefde der Nijmegenaars, zoo tuk op hunne vrijheden, gewonnen had. (...) Inmiddels besloot de raad den dief tot den dag van 's keizers vertrek gevangen te houden op water en brood en hem dan gratie te ver1eenen." (Ter Haar 1892)
Van Welderen's goed
"De van Welderen's, een oud adellijk (later grafelijk geslacht, worden reeds in de 15e eeuw als inwoners van Nijmegen aangetroffen. Meermalen was een van Welderen burgemeester. In het rekenboek van 1556 treft men het 'van Welderen's goed' aan.
Te oordeelen naar de kaart van het Kwartier van Nijmegen in Pontanus (1649) moet het een aanzienlijk goed geweest zijn; het is daar aangeduid met het teeken van een kasteel of 'edelhuyss'. De juiste ligging is niet bekend. Wel kan deze bij benadering worden opgegeven als 'aan een weg van Hees naar Bijsterhuizen op het punt, waar deze weg door een wetering wordt gesneden'." (Teunissen 1933)
verdwenen naam; zie Duvensteinstraat, Spijkerhof
van Welderenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000727
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 15695
raadsvoorstel d.d. 19 april 1881: Canisiusstraat;
Raadsbesluit d.d. 23 april 1881: van Welderenstraat;
Nijmegen 1900: Welderenstraat (van);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
"De naam van Welderen behoort aan een adelljk geslacht, dat in de 17de eeuw binnen Nijmegen in hoog aanzien stond. Op de naamlijsten der burggraven en richters van Nijmegen toch treffen wij op de jaren 1616, 1652 en 1678 de namen van Bernard, Diederik en Johan van Welderen aan. Naar den laatste die (...) ook herhaaldelijk het burgemeestersambt alhier bekleed heeft, is deze straat genoemd." (Ter Haar 1892)
Johan baron van Welderen (17e eeuw), luitenant-generaal, gouverneur van Nijmegen
"Op 9 Juli 1672 moest Nijmegen, na heldhaftige verdediging onder gouverneur Johan van Welderen, die cavallier-generaal was, zich aan de Franschen, die de stad onder maarschalk Turenne belegerden, overgeven." (Teunissen 1933)
"Johan baron van Welderen, gouverneur van Nijmegen, voerde het bevel over de vesting, toen koning Lodewijk XIV in 1672 de oorlog tegen de republiek begon. Van Welderen was toen cavallerie-officier en had weinig verstand van een vestingoorlog, bovendien was hij nog maar pas met het commando belast en de versterking van de vesting was deerlijk verwaarloosd.(...)" (Hendriks 1987)
zie Waaijenstein, Turennesingel
Het voorstel van Graadt van Roggen om de straat de naam van Welderenstraat te geven werd in 1881 met algemene stemmen aangenomen. In de volksmond wordt de straat ook wel van Welderingstraat genoemd.
van Welderingstraat
Vanenburgstraat
openbare ruimte ID 0268300000000728
wijk 16 - Hatert | straatcode 15709
Raadsbesluit d.d. 20 december 1960
"Vanenburg, voormalig adellijk huis op de Veluwe, gemeente Putten, in 1664 door bouwmeester Filips Vingbooms gebouwd. Een fraaie laan gaf via een stenen brug over de gracht, toegang tot dit deftig bouwwerk. In de 19e eeuw herbouwd." (Hendriks 1987)
zie Kastelenbuurt
Vanillestraat
openbare ruimte ID 0268300000000376
Oosterhout gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2544 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijk 50 - Oosterhout | straatcode 30791 26344
Falk 21e druk (ca. 2003);
Raadsbesluit d.d. 9 november 2005
vanille, smaakstof afkomstig uit de zaden van orchideeën (Vanilla planifolia)
zie Het Nijland
Vareniuslaan
openbare ruimte ID 0268300000000011
wijk 17 - Heijendaal | straatcode 19313
Besluit B&W d.d. 3 januari 1980: Vareniuspad Vareniuslaan
Bernhard Varenius (Bernhard Varen) (Hitzacker 1622 – Amsterdam of Leiden 1650), geograaf; zie www.biografischportaal.nl
"Bernardus Varenius (1622-1650), uit Duitsland afkomstige, maar in Nederland werkende geograaf. Een van de grondleggers van de natuurkundige aardrijkskunde." (Hendriks 1987)
Varenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000729
wijk 21 - Wolfskuil | straatcode 15717
Raadsbesluit d.d. 19 oktober 1927;
Besluit B&W d.d. 6 augustus 1937;
Besluit B&W d.d. 6 februari 1940;
Besluit B&W d.d. 3 september 1948
varen, sporenplant uit de stam van varenachtigen (Pteridophyta)
De Varenstraat loopt van de Nieuwe Nonnendaalseweg naar de Wolfskuilseweg. De straat begon tot 1937 bij de Distelstraat.
Varkensdam
"Weg op het landgoed Dukenburg." (Teunissen 1933)
verdwenen naam
Varkensmarkt
Wegenlegger 1859: Varkensmarkt
"Volgens het P. 1839 werd een gedeelte van de Ziekerstraat bij de Molenstraat Varkensmarkt genoemd." (Teunissen 1933)
1859: "Varkensmarkt
Van de Molenstraat tot de Ziekenstraat" (Legger B, nr. 79)
verdwenen naam; zie Houtmarkt, Oude Varkensmarkt, Ziekerstraat
Vechtstraat
Vecht, naam van twee rivieren: Overijsselse Vecht en Utrechtse Vecht
De wijziging van de naam Biezendwarsstraat in Vechtstraat ging in 1944 niet door.*
niet-bestaande naam
Vedelpad
openbare ruimte ID 0268300000000730
wijk 24 - Neerbosch-Oost | straatcode 15725
Raadsbesluit d.d. 22 juli 1964;
Besluit B&W d.d. 7 oktober 1964
vedel, middeleeuws peervormig strijkinstrument, voorloper viool
zie Muziekbuurt
Veemarkt
openbare ruimte ID 0268300000000048
wijk 00 - Benedenstad | straatcode 20648
Nijmegen 1900: Veemarkt;
Raadsbesluit d.d. 25 februari 1982: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 18 maart 1982: Veemarkt
"Deze straat is gesitueerd in de omgeving van de voormalige veehallen." (Hendriks 1987)
De straat die nu Veemarkt heet, was vroeger het westelijke deel van de Nieuwe Markt. De Veemarkt lag toen tussen het oostelijke en het westelijke deel van de Nieuwe Markt (achter Terminus).
zie Nieuwe Markt, Terminus
Veerdam Lent
openbare ruimte ID 0268300000000469
Lent, gemeente Elst (voor 1 januari 1998);
Lent gemeente Nijmegen (1998-2009);
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 32506
Raadsbesluit Elst d.d. 8 november 1935: De Veerdam;
Besluit B&W Elst d.d. 4 april 1973: Veerdam;
Besluit B&W d.d. 16 maart 2010: geformaliseerd
"Passagiers uit Nijmegen werden met de gierpont overgezet en liepen vanaf de Veerdam over de dijk naar de trekschuit in de Grift. De goederen zoals molbier, vis, vee en truf, werden op karren overgeladen en verder getransporteerd." (Jansen 2003)
B&W van Elst waren in 1973 kennelijk niet op de hoogte van de in 1935 vastgestelde straatnaam.
Veerpoort
Wijk D (1812)
Nijmegen 1812: Buiten de Veerpoort, Buiten de Vheerpoort;
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): De Veerpoort
De Veerpoort lag onderaan de Lindenberg (Veerpoorttrappen) in Wijk C. Het laatste overblijfsel is in 1864 afgebroken.
verdwenen poort; zie www.noviomagus.nl
Veerpoorttrappen
openbare ruimte ID 0268300000000116
wijk 00 - Benedenstad | straatcode 21938
Raadsbesluit d.d. 4 oktober 1989
De nieuwe trappenpartij van de Lindenberg tot de Vleeshouwerstraat en de Lange Baan kreeg in 1989 de naam Veerpoorttrappen.
zie Veerpoort
Veerstraat
Wegenlegger 1859: De Veerstraat
"Veerstraat. Vervallen naam (17e eeuw) en 18e eeuw van een straat bij de voormalige Veerpoort, waarschijnlijk de Lindenberg." (Teunissen 1933)
1859: "De Veerstraat
Van Steenstraat en van de Vleeschhouwerstraat tot aan den Lindenberg" (Legger B, nr. 117)
Uit de omschrijving in de Wegenlegger uit 1859 blijkt dat met De Veerstraat het deel van de Vleeshouwerstraat wordt bedoeld tussen de Steenstraat en de Lindenberg.
verdwenen naam; zie Lindenberg, Vleeshouwerstraat
Veld de Goffert
verdwenen naam; zie Goffertscheweg
Veldpad
Wegenlegger 1859: Veldpad
1859: "Veldpad
Loopende van - en naar de Biezenstraat" (Legger B, nr. 6)
verdwenen naam; zie Veldweg
Veldstraat
openbare ruimte ID 0268300000000731
wijk 13 - St. Anna | straatcode 15733
Besluit B&W d.d. 26 juli 1938
Veldstraat was in de periode 1925-1938 de naam van de straat die de van Peltlaan met de St. Annastraat verbond. In 1938 kreeg de geprojecteerde straat van de Akkerlaan naar Oude Molenweg deze naam. Sindsdien maakt de oorspronkelijke Veldstraat deel uit van de Slotemaker de Bruïneweg.
zie Bouwlandbuurt, het Veld, Polderstraat
Raadsbesluit d.d. 5 augustus 1925;
Besluit B&W d.d. 26 juli 1938: intrekking
"De straat, in 1925 aangelegd, is genoemd naar de in de omgeving gelegen landerijen, die volgens het kadaster worden aangeduid onder den naam 'Het Veld'." (Teunissen 1933)
Veldweg
Wegenlegger 1859: Veldweg (31 maal)
In de Wegenlegger uit 1859 worden de volgende wegen aangeduid met de naam Veldweg, in veel gevallen zonder toevoeging:
a.
Beukenlaan,
Broerdijk,
Broerweg,
Daalseweg,
Driehuizerweg,
Fortweg,
Gelderselaan,
Goffertscheweg,
Groesbeeksedwarsweg,
Hazenkampseweg,
Heideparkseweg,
Heiweg,
Heuvelweg,
Hatertseveldweg,
Heyendaalseweg,
Houtlaan,
Kerkpad,
Konijnenpad,
Kruisweg,
Laarsedam,
Lange Pad,
Lingestraat,
Tooropstraat,
Molenweg,
Mollenhutseweg (gedeelte),
Oude Daalscheweg,
Pieperslaantje,
St. Jacobslaan,
van Peltlaan,
Weg door Jonkerbos,
Wezenlaan.
b. verdwenen of niet gelokaliseerde veldwegen:
-
"Loopende van de Weurtsche weg door het Waayscheveld tot aan de grenzen van Weurt, ook de Biezenstraat genaamd" (Legger B, nr. 5);
-
"Loopende van de Nijmeegsche laan tot aan de Voortstadslaan" (Legger B, nr. 13);
-
"Loopende van den Grootenweg op Grave naar de Vuilniskuilschenweg onder No. 15 hiervoren aangeduid." (Legger B, nr. 16);
-
"Loopende van de Groesbeekschebaan naar de Driehuizensche weg" (Legger B, nr. 39);
-
"Loopende als laatst Voormelden" (Legger B, nr. 40);
-
"Loopende van den Graafschenweg naar de Weg komende van het Stadsbosch naar de Sint Antonius molen" (Legger B, nr. 59).
verdwenen naam; zie Voetpad
Veldweg en Voetpad
Wegenlegger 1859: Veldweg en Voetpad
1859: "Veldweg en Voetpad
Loopende van de Dennenstraat langs den Hertenkamp op Weurt" (Legger B, nr. 11)
verdwenen naam; zie Hertenkamp
Veldzigt
Veld Zigt staat op het minuutplan uit 1822 van de kadastrale gemeente Hatert, Sectie A: de Hunnerberg (Een Blad), bij perceel nr. 215 met huis en erf tussen de Postweg en de latere Postdwarsweg aan de rand van het Molenveld.
verdwenen naam; zie Schraaljammer, Stadzigt
Velhuuskes
verdwenen naam; zie Waalkade
Venboetstraat
niet-bestaande naam; zie Kanunnik Venboetstraat
Venboetssteegje
verdwenen naam; zie Jacob Venboetssteegje
Venetië
verdwenen naam; zie Klein Venetië, Groot Venetië
Venkelstraat
openbare ruimte ID 0268300000000377
Oosterhout gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2544 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijk 50 - Oosterhout | straatcode 30724 26352
Falk 21e druk (ca. 2003);
Raadsbesluit d.d. 9 november 2005
venkel, keukenkruid bestaande uit het zaad van de venkelplant (Foeniculum vulgare)
zie Het Nijland
Venusstraat
openbare ruimte ID 0268300000000732
wijk 23 - Heseveld | straatcode 15741
Raadsbesluit d.d. 13 maart 1957;
Raadsbesluit d.d. 27 september 1961
Venus, vanaf de Zon gezien de tweede planeet van ons zonnestelsel, genoemd naar de Romeinse godin van de liefde
zie Planetenbuurt
Verax
openbare ruimte ID 0268300000000197
wijk 20 - Biezen | straatcode 24309
Raadsbesluit d.d. 19 november 1997
"Verax (de waarachtige, betrouwbare). Wordt door de Romeinse geschiedschrijver Tacitus genoemd in zijn 'Historiae', boek 5, 20-1 en 21-2. Neef van Julius Civilis (= leider van de Bataafse opstand) en zoon van (een van) diens zuster(s) (...). Bekend uit de tijd van de opstand der Bataven in september van het jaar 70 na Christus." (raadsvoorstel 173/1997, bijlage)
zie Flavus, Victor, Veraxstraat
Veraxstraat
Besluit B&W d.d. 2 april 1946;
Besluit B&W d.d. 3 september 1948;
Raadsbesluit d.d. 25 februari 1982: intrekking
De Veraxstraat liep evenwijdig aan de Ubbergseveldweg van de Cerialisstraat naar de Claudius Civilisstraat in de richting van de Traianusstraat en maakte deel uit van de Romeinse Veldherenbuurt.
verdwenen naam; zie Kopsehof, Romeinse Veldherenbuurt, Verax
Verbindingsweg¹
openbare ruimte ID 0268300000000733
wijk 23 - Heseveld | straatcode 15776
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
"De weg verbindt den Graafscheweg met den Oude Graafscheweg." (Teunissen 1933)
zie Verbindingsweg²
Verbindingsweg²
Oosterhout Gld, gemeente Valburg (voor 1 januari 1996);
Oosterhout gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2544 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijk 50 - Oosterhout | straatcode 30074
Raadsbesluit Valburg d.d. 7 mei 1991: Verbindingsweg;
Raadsbesluit d.d. 16 september 2009: Halve Weg (per 1 januari 2010);
Besluit B&W d.d. 8 december 2009: geformaliseerd (Verbindingsweg)
De namen van drie straten op particulier terrein werden in 1991 op voorstel van de eigenaar B. Minnen vastgesteld. De naam Verbindingsweg is per 1 januari 2010 gewijzigd in Halve Weg.
verdwenen naam; zie Halve Weg, Verbindingsweg¹
Verbrande Broek
"Terrein onder Hatert bij den Graafscheweg en den Staddijk." (Teunissen 1933)
verdwenen naam
Verbrande Molen
verdwenen naam; zie Fortstraat, Kwakkenberg, Molenveld
Verburgtskolk
Oosterhout Gld, gemeente Valburg (voor 1 januari 1996);
Oosterhout gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2544 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijk 50 - Oosterhout
Evert Verburgt (Huissen 1766 – Waardenburg 30 december 1838), landeigenaar
De kolk langs de Waal is ontstaan bij de dijkdoorbraak van 23 januari 1820. Het noordelijk deel van deze kolk ligt in de gemeente Overbetuwe. In de Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel (OAT 1832) van de kadastrale gemeente Slijk-Ewijk, Sectie A: Oosterholt, staat Verburgt, Evert vermeld als eigenaar van een aan de kolk grenzend weiland (perceel nr. 235).
zie Kolk van Braam, Waaiensteinkolk, Wolfsgat
Verburgtskolk Oosterhout
Oosterhout Gld, gemeente Valburg (voor 1 januari 2001);
Oosterhout, gemeente Overbetuwe, woonplaats ID 1869
zie Verburgtskolk
Verdistraat
openbare ruimte ID 0268300000000734
wijk 06 - Hengstdal | straatcode 15784
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Giuseppe Fortunino Francesco Verdi (Le Roncole 10 oktober 1813 – Milaan 27 januari 1901), Italiaanse componist
"Giuseppe Verdi, beroemd Italiaansch opera-componist, geboren te Roncole, 10 October 1813, en overleden te Milaan 27 Januari 1901." (Teunissen 1933)
"Italiaans grootmeester der opera. Verdi werkte in Milaan, Parijs, Florence en Genua. Verdi had met zijn vroege opera's, op nationale thema's, grote invloed op de geestdrift der Italiaanse vrijheidsstrijders (I Lombardi, 1843; Battaglia di Legnano, 1849) doch bereikte grote roem als kunstenaar eerst met 'Rigoletto' in 1851, 'Il Trovatore' in 1853 en 'La Traviata' in 1853, om met 'Aïda' in 1871 en het 'Requiem' voor Manzoni (Italië's grootste romanschrijver) in 1874, een ware wereldvermaardheid te verwerven. Andere hoofdwerken van Verdi; 'Nabucco' 1842, 'Macbeth' 1847, 'I Vespri' 1855, 'Un ballo in maschera' 1859, 'Othello' 1887; voorts koor- en kamermuziek." (Hendriks 1987)
zie Componistenbuurt
Vergulde Wagen
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): De Vergulde Wagen;
Teunissen 1933: Goudenwagen
"Goudenwagen. Naam van een vervallen plaatsje aan de Bottelstraat." (Teunissen 1933)
De Vergulde Wagen lag aan de oostkant van Bottelstraat tussen Lange Hezelstraat en Kloosterhof (Kloosterstraat).
verdwenen naam; zie Gulden Wagengas
Verhulststraat
openbare ruimte ID 0268300000000735
wijk 06 - Hengstdal | straatcode 15792
raadsvoorstel d.d. 14 september 1923: Brabantschestraat;
Raadsbesluit d.d. 26 september 1923: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 2 oktober 1923: Palingstraat;
Raadsbesluit d.d. 10 oktober 1923: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 26 oktober 1923: Verhulststraat;
Raadsbesluit d.d. 31 oktober 1923: Verhulststraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Johannes Josephus Herman Verhulst ('s-Gravenhage 19 maart 1816 – 's-Gravenhage 17 januari 1891), componist en dirigent; zie www.biografischportaal.nl
"Johannes Josephus Herman Verhulst (1816-1891), Nederlands componist en dirigent, studeerde enkele jaren te Leipzig bij Mendelssohn.
Hij dirigeerde in Nederland o.a. het Rotterdamse Toonkunstkoor, het Haagse Diligentia-Orkest, te Amsterdam het Toonkunstkoor en het orkest van Felix Meritis. Hij schreef een symfonie, vier ouvertures, koor-, kerk- en kamermuziek. Hij schreef ook liederen, vaak op teksten van J.P. Hee." (Hendriks 1987)
zie Componistenbuurt, Spoorbuurt, Brabantschestraat, Palingstraat
Verlengde Archipelstraat
Raadsbesluit d.d. 29 december 1926: Verlengde Archipelstraat;
Besluit B&W d.d. 6 augustus 1937: Archipelstraat
"Op het plan van uitbreiding der stad is een straat geprojecteerd, die in ongeveer rechte lijn de Archipelstraat met den Groesbeekscheweg zal verbinden. Het is de bedoeling, zoo schreven B. en W. op 14 December 1926 aan den Gemeenteraad, eerstgenoemden naam te zijner tijd ook te geven aan dan nu alleen in schets bestaanden verbindingsweg. Een gedeelte van dien toekomstigen weg, n.l. het vak tusschen den Driehuizerweg en den Groesbeekscheweg, dat thans wordt gerioleerd en binnen kort – nu het aangrenzend terrein voor den bouw van huizen is verkocht als straat dient te worden aangelegd, zal om die reden niet langer naamloos kunnen blijven. Daar dit gedeelte op te grooten afstand van de bestaande Archipelstraat ligt, zou gelijkvormigheid van naam tot verwarring leiden. Daarom stelden B. en W. den Gemeenteraad voor bedoeld gedeelte van den nieuwen weg voorlopig verlengde Archipelstraat te noemen." (Teunissen 1933)
verdwenen naam; zie Archipelstraat
De Verlengde Archipelstraat was het gedeelte van de Archipelstraat tussen de Driehuizerweg (Heyendaalseweg) en de Groesbeekseweg.
Verlengde Energieweg
openbare ruimte ID 0268300000000305
wijk 25 - Haven- en industrieterrein | straatcode 25542
Raadsbesluit d.d. 10 juni 2009
geplande weg, inclusief eventuele ventwegen, die loopt vanaf het Industrieplein in noordoostelijke richting tot aan de rotonde (Nymaplein)
zie Energieweg, Industrieplein, Nymaplein
Verlengde Groenestraat
openbare ruimte ID 0268300000000736
Wijk G (1906);
wijk 17 Heijendaal | straatcode 15806
Raadsbesluit d.d. 27 januari 1906;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924;
Raadsbesluit d.d. 24 maart 1965;
Raadsbesluit d.d. 24 april 1968;
Besluit B&W d.d. 30 mei 1968: inwerkingtreding (per 1 juli 1968);
Raadsbesluit d.d. 29 november 1979: Groenewoudseweg (gedeelte; per 2 januari 1980);
Besluit B&W d.d. 24 augustus 1982: handhaving
"Vroeger: Zwarte weg. Volgens de toelichting tot het R. van 27 Januari 1906 is de weg genoemd 'naar de tegenwoordige benaming van het oudste gedeelte' (bedoeld is het gedeelte tusschen de St. Annastraat en den spoorweg)." (Teunissen 1933)
"Bij het vrijgeven voor het verkeer van de nieuwe brug over deze spoorlijn, in juni 1979, ging de brug zelf deel uitmaken van de Groenewoudseweg, ook de doorsteek van de nieuwe brug naar de St. Annastraat moest de naam Verlengde Groenestraat inruilen voor Groenewoudseweg. De naam Verlengde Groenestraat blijft overigens bestaan voor het gedeelte tussen de brug en de Heyendaalseweg. Deze wijziging van namen werd bekrachtigd bij R. van 29 november 1979." (Hendriks 1987)
zie St. Anna, Driehuizerweg, Groenewoudseweg, Pagodestraat
Verlengde Hersteeg
gedeelte van Hertogstraat ten zuiden van Hertogplein
verdwenen naam; zie Hertogstraat
Verlengde Hezelstraat
verdwenen naam; zie Lange Hezelstraat
Verlengde Molenstraat
verdwenen naam; zie Bisschop Hamerstraat, Molenstraat
Verlengde Mollenhutseweg
Teunissen 1933: Verlengde Mollenhutscheweg
verdwenen naam; zie Mollenhutseweg
Verlengde Muntweg
aanduiding voor het gedeelte van de Hatertseveldweg dat sinds 1955 deel uitmaakt van de Muntweg
verdwenen naam; zie Muntweg
Verlengde St. Jorisstraat
verdwenen naam; zie St. Jorisstraat
Verlengde Witsenburgselaan
Het Voetpad dat ook Verlengde Witsenburgselaan werd genoemd, liep van de Groenewoudseweg naar de d'Almarasweg. Dit pad lag op de plaats waar in de periode 1865-1883 de spoorlijn Nijmegen - Kleve liep en verdween bij de aanleg van de Zilversmedenbuurt in 1959.
verdwenen naam; zie Voetpad, Witsenburgselaan
Verlengde Ziekenstraat
verdwenen naam; zie van Schevichavenstraat, Ziekerstraat
Verloren Kerkhof
Wegenlegger 1859: Verlooren Kerkhof;
"Vervallen naam van een deel van het voormalig Kerkhof Mariënburg. Gedurende de pestepidemie in 1636 werden hier de aan die ziekte overleden personen begraven." (Teunissen 1933)
1859: "Verlooren Kerkhof
Van Marienburg tot aan de Lange Koningstraat" (Legger B, nr. 69)
'Verloren' duidt in dit verband op het staken van het onderhoud. Volgens Van Schevichaven (1896, p. 307) is het na de reductie (1591) aan verwaarlozing prijsgegeven.
verdwenen naam; zie Lange Koningstraat, Mariënburg
Verloren Zeeg
Oosterhout Gld, gemeente Valburg (voor 1 januari 1996);
Oosterhout gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2544 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
Ressen gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2543 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijken 50 - Oosterhout en 60 - Ressen
kadastrale gemeente Elst, Sectie E en F (1819), kadastrale gemeente Slijk-Ewijk, Sectie A, B en C (1819) en kadastrale gemeente Ressen, Sectie A (1830): De Verloren Zeeg
zeeg, watergang gegraven ten behoeve van de afwatering van een gebied
De Verloren Zeeg was bepalend voor de grenzen van de kadastrale gemeente Slijk-Ewijk (1819). Deze zeeg vormde de noordgrens met de kadastrale gemeente Elst, Sectie E en F (1819) en een belangrijk deel van de oostgrens met de kadastrale gemeente Ressen, Sectie A (1830). Van de oorsponkelijke zeeg zijn nog enkele restanten overgebleven.
"Op oude historische kaarten staat de Verloren Zeeg als belangrijk en kenmerkend topografisch element aangegeven vanaf Ressen, en zich buigend ten zuiden van Valburg, naar en uitkomend in de Linge. Het was de hoofdzeeg of hulpwetering bij de definitieve begrenzing van de kerspels of dorpspolders in de 12e en 13e eeuw (een zevental inmiddels opgeheven dorpspolders). De noodzaak van een ongestoorde afwatering was zodanig dat dit de enige zeeg was onder direkt toezicht van de Dijkstoel van het Polderdistrict Overbetuwe. Verloren of verlaten betekent dat er niet direkt een aantal dorpspolders verantwoordelijk of aanspreekbaar waren voor het onderhoud van deze zeeg." (Floris Hol, 23 februari 2007)
Vermeerstraat
openbare ruimte ID 0268300000000737
wijk 04 - Altrade | straatcode 15814
raadsvoorstel d.d. 14 september 1923: Dr. Daamesstraat;
Raadsbesluit d.d. 26 september 1923: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 10 oktober 1923: Vermeerstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Johannes Vermeer (Delft 31 oktober 1632 – Delft 15 december 1675), schilder; zie www.biografischportaal.nl
"Joannes Vermeer (...) behoorde tot de groote Hollandsche schilders." (Teunissen 1933)
"Jan Vermeer, bijgenaamd 'van Delft' (1632-1675), Nederlands schilder, een der grootmeesters uit de Gouden Eeuw. Hoofdwerken: 'Gezicht op Delft', 'Meisje met brief, 'Melkmeisje', 'Briefschrijfster', 'Kantwerkster', enz. Zijn werk is opnieuw sterk besproken door lang op zijn naam gestelde vervalsingen van Van Meegeren, ontdekt in 1945." (Hendriks 1987)
zie Schildersbuurt, Dr. Daamesstraat
verzet
Verzetsheldenbuurt
buurtnaam niet vastgesteld; zie Verzetsstrijdersbuurt
Verzetsstrijdersbuurt
wijk 07 - Kwakkenberg
Verzetsstrijdersbuurt, Verzetsheldenbuurt, Robinsonbuurt, Valenbaard (vanaf 1986), buurt in de wijk Kwakkenberg met de volgende straten: Albert Marcussestraat, Bart Hendriksstraat, Cees de Jongstraat, Herman Oolbekkinkstraat, Wim Beermanstraat
buurtnaam niet vastgesteld; zie buurten, Tweede Wereldoorlog
In 1946 werd in het hoofdbureau van politie een gedenksteen van Pieter d'Hont (1917-1997) onthuld die de herinnering aan de gefusilieerden levend houdt.*
Bij de bouw van deze buurt in 1986 zijn de straten vernoemd naar vier Nijmeegse politiemensen die in 1944 ter dood zijn veroordeeld. Hoofdcommissaris Prick had er al in 1957-1959 op aangedrongen dat straten naar hen werden genoemd (Rosendaal 2009, p. 247).
De 20 jaar later aangelegde vijfde straat is vernoemd naar Cees de Jong die als burger deel uitmaakte van dezelfde verzetsgroep. Op 9 september 2006 is – tegelijk met het straatnaambord Cees de Jongstraat – in de Herman Oolbekkinkstraat tegen de zijmuur van Wim Beermanstraat 20 een herinneringsplaquette onthuld met de tekst:
"Gefusilleerd in de duinen bij Overveen 6 juni 1944
Onder de schuilnaam 'Ederveen' infiltreert de NSB-er Van der Burch in de politieverzetsgroep van Nijmegen. De latere hoofdcommissaris van Nijmegen, politie-inspecteur Mr. Frans Perrick, krijgt achterdocht en laat hem schaduwen. Ederveen blijkt contact te hebben met de Sichterheits Dienst in Den Haag. Besloten wordt deze infiltrant te elimineren omdat anders de gevolgen voor veel leden van de verzetsgroep fataal kunnen zijn. Hij wordt op 24 september 1943 door de verzetsgroep naar de drogist Dolf Poelen op de Daalseweg gelokt.
Door een samenloop van omstandigheden krijgt Ederveen achterdocht en vlucht door de openstaande tuindeuren. Men schiet op hem en laat hem voor dood achter in de tuin van de woning. Ederveen blijkt niet dood te zijn en klimt over de tuinmuur. Kort daarna worden de politiemensen Wim Beerman, Bart Hendriks, Albert Marcusse, Herman Oolbekkink en de handelsreiziger Cees de Jong gearresteerd.
Deze vijf mannen worden naar het Huis van Bewaring in Arnhem gebracht waar de SD hen op hardhandige wijze verhoort. Daarna worden zij geïnterneerd in concentratiekamp Vught. Op 4 juni [19 mei 1944 / RE] worden zij ter dood veroordeeld. In de vroege morgen van 6 juni 1944 wordt het vonnis voltrokken in de duinen bij Overveen, in de buurt van Haarlem.
In augustus 1945 wordt in de Overveense duinen een graf ontdekt met daarin de lichamen van 27 gefusilleerden, waaronder de vijf Nijmeegse verzetsstrijders. De politiemensen Beerman, Hendriks en Marcusse zijn in september 1945 met korpseer begraven op het kerkhof van de Heilig Landstichting. Rechercheur Oolbekkink is eerst met korpseer begraven op 'Rustoord' en later herbegraven op het Ereveld Vredehof (...) [Weg door Jonkerbos 80] in Nijmegen. Cees de Jong is bijgezet op de Erebegraafplaats Bloemendaal.
(...)
Monument De Pelikaan
Ter nagedachtenis aan de verzetsstrijders is op initiatief vanuit de wijk het monument De Pelikaan geplaatst. Het monument is onthuld op 12 september 1987 door Burgemeester Ien Dales." (tekst plaquette 2006)
zie www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten
De Cavaljéweg, vernoemd naar de Nijmeegse verzetsstrijder Ties Cavaljé, ligt in de wijk Heseveld.
Vesting
zie de Vesting
Veur Lent Lent
openbare ruimte ID 0268300000001547 (administratief gebied)
Lent gemeente Nijmegen;
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent
Jansen 2003: Veur-Lent;
Raadsbesluit d.d. 4 juni 2008: Veur Lent;
Verklaring d.d. 21 november 2011: ambtshalve correctie
Veur Lent, buurt in de wijk Lent
Veur Lent is de naam die van oudsher wordt gebruikt voor het gedeelte van Lent dat grenst aan de Waal. Voor de invoering van de gemeentewet van 1851 maakte Veur Lent deel uit van Nijmegen.
"Ook in de Middeleeuwen is er trouwens een 'Waalsprong'. Een brede lap grond langs de rivier, 'Veur Lent' genaamd, hoort dan nog tot het Nijmeegse Schependom. Hier wonen 'stadse' Nijmegenaren die handel drijven en de oeververbinding met pontjes en bootjes onderhouden. Veur Lent vormt een schril contrast met het 'landelijke' Lent. Pas in 1851 worden beide gehuchten samengevoegd. Maar het verschil is tot op de dag van vandaag zichtbaar." (Van der Heijden 1999)
registratie
Volgens de BAG* lag de Veur Lent in de woonplaats
Nijmegen. Dit is op 21 november 2011 gecorrigeerd. Sindsdien ligt Veur Lent ook volgens de BAG in de woonplaats
Lent.
zie Lent²
Via Gladiola
Via Gladiola is de benaming voor de St. Annastraat op de laatste dag van Vierdaagse waarop de lopers met gladiolen worden binnengehaald.
zie St. Annastraat
Viaduct
verdwenen naam; zie Nieuwe Hezelpoort
Viaductweg¹
openbare ruimte ID 0268300000000738
wijk 41 - De Kamp | straatcode 15822
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924;
Raadsbesluit d.d. 27 september 1973;
Besluit B&W d.d. 6 november 1973: inwerkingtreding (per 1 november 1973);
Raadsbesluit d.d. 16 december 1992
"Deze weg, aangelegd in verband met het graven van het Maas-Waalkanaal is genoemd naar het daarbij gelegen viaduct." (Teunissen 1933)
"Bij de aanleg van de weg die de St. Agnetenweg (Lindenholt) verbindt met de N.S. halte Dukenburg, is deze weg vervallen en kreeg de nieuw aangelegde weg bij R. van 27 september 1973 de naam Viaductweg. De vervallen viaductweg kreeg die naam bij R. van 9 juli 1924." (Hendriks 1987)
In de periode 1973-1992 liep de Viaductweg onder de Wijchenseweg door tot de Voorstenkamp (10e straat). Bij de aanleg van de Brabantse Poort in 1992 verdwenen twee van de drie viaducten uit 1973. De weg loopt nu van Zwanenveld (80e straat) in wijk 32 Zwanenveld onder het spoorwegviaduct uit 1973 door tot aan de Wijchenseweg.
zie de Voorstenkamp (20e straat), St. Agnetenweg
Viaductweg²
Falk 22e druk (ca. 2004): Ressens viaduct;
Falk 23e druk (ca. 2005): Viaductweg
naam niet vastgesteld; zie Stationsstraat
Victor
openbare ruimte ID 0268300000000196
wijk 20 - Biezen | straatcode 24295
Raadsbesluit d.d. 19 november 1997
"Victor, Claudius (de overwinnaar, zegenvierende). Eveneens genoemd in Tacitus' Historiae, boek 4, 33-1, als neef van Julius Civilis.
... Claudius Victor (...) zoon van (een van) diens zuster(s). Bekend uit de tijd van de opstand der Bataven in november, 69 na Christus." (raadsvoorstel 173/1997, bijlage)
Vier lanen
"Wegen in het Hatertsche Achterbroek of Hemmensche Broek." (Teunissen 1933)
verdwenen naam; zie Hatertse Achterbroek
Vierkwartierenbuurt
Uit een raadsvoorstel d.d. 30 maart 1955 blijkt dat B&W de straten op de Hatertse Hei namen wilden geven van plaatsen uit de vier kwartieren van het oude hertogdom Gelre.
"Aangezien thans uitsluitende de bouwplannen voor de kwartieren 'Nijmegen' en 'Roermond' zijn uitgewerkt, komt het ons wenselijk voor de straatnaamgeving tot die kwartieren te beperken." (B&W, 30 maart 1955)
In het raadsvoorstel stonden de volgende namen: Arnhemshof, Arnhemstraat, Burenplaats, Culemborgplaats, Drutenplaats, Elstplaats, Ewijkplaats, Gedeputeerdenstraat, Gendtstraat, Kesselstraat, Landdagstraat, Niftrikplaats, Nimweegshof, Nimwegenstraat, Ochtenplaats, Persingenplaats, Roermondstraat, Stralenstraat, Tielstraat, Vierkwartierenweg, Wachtendonkstraat, Wijchenplaats, Zaltbommelstraat.
Het voorstel kon niet rekenen op voldoende steun van de gemeenteraad en werd in raadsvergadering van 20 april 1955 door B&W teruggenomen. De namen van de Vierkwartierenweg en de Roermondstraat die vooruitlopend op dit voorstel al in 1953 waren vastgesteld, werden op 31 augustus 1955 gewijzigd.
niet-bestaande buurtnaam; zie Hatertse Hei, Vierkwartierenweg
Vierkwartierenweg
Raadsbesluit d.d. 21 oktober 1953: Vierkwartierenweg;
raadsvoorstel d.d. 30 maart 1955: Vierkwartierenweg;
raadsvoorstel d.d. 27 juli 1955: Heidebloemstraat;
Raadsbesluit d.d. 31 augustus 1955: Heidebloemstraat
Het oude hertogdom Gelre bestond uit vier kwartieren:
- kwartier Nijmegen
- kwartier Zutphen (Graafschap)
- kwartier Arnhem (kwartier Veluwe)
- kwartier Roermond (Overkwartier)
De Vierkwartierenweg was in 1953 de naam van een zijweg van de St. Jacobslaan tot aan de Roermondstraat
In het raadsvoorstel uit 1955 loopt de weg van de Hatertseweg, dwars door de kwartieren Zutphen, Nijmegen, Arnhem en Roermond, tot aan de van Peltlaan.
niet-bestaande naam; zie Vierkwartierenbuurt, Heidebloemstraat
Vierlingstraat
niet-bestaande naam; zie Guldenstraat
Vijfhuizen
"Buurt bij de Molenweg." (Teunissen 1933)
In het midden van de 19e eeuw werden een vijftal (?) huizen gebouwd aan de Molenweg in de buurt van het begin van de Jasmijnstraat.
verdwenen naam; zie Jasmijnstraat
Vijfringengas
openbare ruimte ID 0268300000000739
Wijk D (1812);
wijk 00 Benedenstad | straatcode 15830
Nijmegen 1812: Vijfringengasch;
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): Het Vyf Ringen Gastje;
Wegenlegger 1859: Vijfringengasje;
Nijmegen 1900: Vijfringengas;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Vijfringengas
"Het straatje komt reeds in 1420 onder den naam Krieckenbeeckgasje voor.
1699: Vijff Ringe gasken en
1755: Vijfringengasch of Kriekenbeek.
De bestaande naam is aan een huisteeken ontleend (huis met de vijf ringen)." (Teunissen 1933)
1859: "Vijfringengasje
Van de Grootemarkt tot de Korenmarkt" (Legger B, nr. 160)
zie Grote Markt, Korenmarkt, Kriekenbeek
"Het prachtige afsluitpaaltje in het gasje, met de vijf ringen en de kop van Moenen, is een van de laatste kunstwerken van de in 1977 overleden beeldhouwer Guiseppe Roverso, die jarenlang zijn atelier in de Latijnse school had, en in belangrijke mate heeft bijgedragen aan de restauratie van de St. Stevenskerk." (Hendriks 1987)
Vijfringweg
niet-bestaande naam; zie Windmolenweg
Vijverberg
"Terrein aan den Lindenhoutscheweg, dat voor een groot deel werd gebruikt voor den aanleg van het Maas-Waalkanaal." (Teunissen 1933)
verdwenen naam; zie Boschwijk
Vildersgas
verdwenen naam; zie Rozemarijngas
Villa Carré
In 1901 kocht Oscar Carré (Halberstadt 22 december 1846 – Kopenhagen 29 juli 1911) villa Welgelegen in Hees. Hij bewoonde de villa tussen de tournees van zijn circus door, samen met zijn vrouw, zijn vier gehuwde kinderen en 25 man personeel.
"513 Carré-Adams, Mevr. Wed. E. M., villa Carré, Voorstadslaan 91, Hees" (telefoongids 1915)
De Britse Edith Maud Adams (1870-1966) was de derde vrouw van Oscar Carré. Zij woonde met haar dochter Wilhelmina Victoria Carré in de periode 1913-1919 op het adres Voorstadslaan 268 in Hees. Daarna stond de villa meer dan tien jaar leeg.
"Villa Carré, zoals het landhuis van de circusdirecteur al snel genoemd werd, veranderde na diens dood in een tehuis voor oud-Indiëgangers.
Dit Insulinde, inmiddels een gewoon bejaardenhuis, werd in 1970 afgebroken en vervangen door nieuwbouw." (Geert Geenen, De Gelderlander, 7 november 2002)
verdwenen naam; zie Insulindestraat, Oscar Carréstraat, Welgelegen¹
Villa Geldersch hof
zie Gelders Hof
Villa Heyendaal
Villandry
openbare ruimte ID 0268300000000195
wijk 07 - Kwakkenberg | straatcode 24287
Raadsbesluit d.d. 2 juli 1997
Kasteel Villandrij
In een advertentie van de heer en mevrouw Blanckenhagen uit Groesbeek in De Gelderlander van 30 mei 1906 is sprake van Kasteel Villandrij,
Groesbeeksche Weg bij
Nijmegen. De villa ligt sinds de grenswijziging per 1 januari 1915 (Wet van 13 juli 1914, Stb. 302) in de gemeente
Nijmegen.
"De naam 'Villandry' werd vroeger gebruikt voor het aldaar gelegen herstellingsoord. De opdrachtgevers van het plan hanteren dezelfde naam." (raadsvoorstel 126/1997)
zie Villandryweg
"Het werd in 1902-1903 gebouwd in opdracht van, en waarschijnlijk ook naar ontwerp van, Charles Blanckenhagen, een zéér rijke planter uit Nederlandsch-Indië, die het merkwaardig genoeg noemde naar zijn schoonmoeder, Joséphine d'Harvant Bigot de Villandry. Lang heeft hij er niet gewoond. De Gelderlander verspreidde achterklap over de tweede echtgenote van Blanckenhagen, die een dochter uit Blanckenhagens eerste huwelijk zou maltraiteren, tot opsluiting in de kelder toe. De ex-planter, door dit boze-stiefmoederverhaal ernstig in opspraak geraakt, had meteen genoeg van Nijmegen en deed de villa met twintig hectaren over aan een vereniging die er een Herstellingsoord voor Spoor- en Trampersoneel ging exploiteren." (Uitterhoeve & Lemmens 2005, p. 205)
Bij Koninklijk Besluit d.d. 22 april 1852, nummer 90, werd aan Jacques Frederic Maximilian d'Harvant (1784-1855) en zijn wettige nakomelingen toegestaan de geslachtenaam 'Bigot de Villandrij' aan hun naam de toe te voegen. Hij was de grootvader van Joséphine Theodore Susanne Gosine d’Harvant Bigot de Villandrij (1846-1897).
Charles Blanckenhagen (1855-1921) hertrouwde in 1901 met haar dochter Théodorine Josephine Caroline Françoise Frölich Hubert (1869-...). De dochter uit zijn eerste huwelijk met Anna Louise Caroline van der Goes (1847-1901) was Anna Louise Caroline Blanckenhagen (1891-1969).
In de periode van 12 t/m 17 juli 1905 verschenen berichten over vrijheidsberoving en mishandeling van de toen 14-jarige dochter. De Rechtbank Arnhem veroordeelde dagblad De Gelderlander in 1907 tot een boete van f 50,- aan ieder van de eisers en in de kosten van het geding. Eind 1908 bevestigde het Hof Arnhem dit vonnis in de zaak-Blanckenhagen contra De Gelderlander. De leegstaande villa Villandry werd met ingang van 1 januari 1909 verhuurd aan de Vereeniging tot stichting en exploitatie van een Herstellingsoord voor Spoorwegpersoneel.
"169 Herstellingsoord v. Spoorweg-personeel, Villandry, Groesbeekscheweg I 242" (telefoongids 1915)
"20695 Herstellingsoord Villandry, Groesb.w. 295" (telefoongids 1950)
Villa Villandry, Villandry 50 t/m 60, 6523 NZ Nijmegen, is een gemeentelijk monument.* *
Villandryweg
Raadsbesluit d.d. 1 april 1916;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Villandryweg;
Raadsbesluit d.d. 13 november 1929: Boschweg
"Bij R. van 1 April 1916 werd de naam Villandryweg vastgesteld voor het gedeelte tusschen de Postweg en den Kwakkenbergweg. Het gedeelte tusschen laatstgenoemden weg en den Groesbeekscheweg was toen reeds algemeen onder den naam Villandryweg bekend." (Teunissen 1933)
Op de kaart bij het raadsbesluit d.d. 9 juli 1924 ontbreekt het gedeelte tussen de Kwakkenbergweg en de Groesbeekscheweg.
verdwenen naam; zie Bosweg, Broerdijk, Villandry
Villanovastraat
openbare ruimte ID 0268300000000038
wijk 21 - Wolfskuil | straatcode 19739
Raadsbesluit d.d. 15 januari 1981
"In de RV van 15 januari 1981 werd besloten aan de straat, die loopt van de Derde van Hezewijkstraat naar de Azaleastraat de naam Villanovastraat te geven om de naam van de voormalige parochiekerk van de H. Thomas à Villanova te bewaren.
Thomas van Villanueva (Tomás García Martínez) (Fuenllana 1488 – Valencia 8 september 1555), Augustijn (Ordo Sancti Augustini), Spaanse aartsbisschop, heilige
De H. Thomas, geboren 1488 te Villanova en gestorven 8 september 1555 te Valencia, was alom bekend om zijn zeldzame liefdadigheid. Thomas kan gerekend worden als eerste sociale bisschop (van Valencia, 1544). Hij deelde de bisschoppelijke rijkdom met de armen. Feestdag 22 september." (Hendriks 1987)
De rooms-katholieke kerk H. Thomas a Villanova (Villanovakerk), Graafseweg 178, is gebouwd in 1930 en afgebroken in 1975.
Een amendement van Wim Hompe (PvdA) e.a. om de naam te wijzingen in Jan Massinkstraat werd in 1981 met 23 tegen 14 stemmen verworpen. De namen Massinkweg en Jan Massinkstraat waren voorgesteld door het 'wijkkomittee' Wolfskuil/Rozenbuurt vanwege de verdiensten van wethouder Massink inzake de bouw van het wijkcentrum.
zie Bloemen- en plantenbuurt, Rozenbuurt, Jan Massinkhal
Villersgas
verdwenen naam; zie Rozemarijngas
Vinkbroek
Teunissen 1933: Regulieren- of Vinkbroek
verdwenen naam; zie Regulierenbroek
Vinkegas
openbare ruimte ID 0268300000000740
Wijk D (1812);
wijk 00 Benedenstad | straatcode 15849
Nijmegen 1812: Vinkegasch;
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): De Vinken Gast;
Wegenlegger 1859: Vinkengas;
Nijmegen 1900: Vinkengas;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Vinkegas
"1373: Vinckengasse en
1424: Vunckengasse.
Mogelijk is de gas genoemd naar een familie Vinck of Vunck." (Teunissen 1933)
1859: "Vinkengas
Van de lange Brouwerstraat tot de Lagemarkt" (Legger B, nr. 147)
zie Lange Brouwerstraat, Lage Markt
Vinkenstraat
raadsvoorstel d.d. 8 februari 1916: Vinkenstraat;
Raadsbesluit d.d. 12 februari 1916: Merelstraat
vink (Fringilla coelebs), zangvogel uit de vinkenfamilie (Fringillidae)
niet-bestaande naam; zie Merelstraat
Violenpad Lent
Raadsbesluit Elst d.d. 1 september 1953;
Cito no. 43 (ca. 1966)
Het Violenpad liep van de Begoniastraat naar het Gloxiniapad
verdwenen pad
Violenstraat
openbare ruimte ID 0268300000000741
wijk 21 - Wolfskuil | straatcode 15857
Raadsbesluit d.d. 5 augustus 1925;
Raadsbesluit d.d. 8 november 1979;
Besluit B&W d.d. 14 oktober 1980: inwerkingtreding
viooltjes (Viola), plantjes met vijfbladige bloemen, behorende tot de viooltjesfamilie (Violaceae)
zie Bloemen- en plantenbuurt, Onder de Bogen
Visbuurt
Het had weinig gescheeld of de straten in het oudste deel van de Componistenbuurt (Spoorbuurt) waren in 1923 naar vissen genoemd. In het raadsvoorstel d.d. 2 oktober 1923 stonden de volgende namen: Bliekstraat, Karperstraat, Palingstraat, Snoekstraat, Voornstraat, Zalmstraat, Zeeltstraat.
"Den heer J. PRINS heeft het ten zeerste verwonderd, dat bij dit voorstel geen gevolg is gegeven aan het verzoek van den heer Dobbelmann in de vorige vergadering tot B. en W. gericht. Met dit voorstel kan spreker zich niet vereenigen. Boven in de stad heeft men een Generaalsbuurt, en een Schildersbuurt en nu gaat het niet aan daaraan aansluitend een vischbuurt te verbinden. Spreker stelt daarom voor aan die straten den naam te geven van menschen, die in de muziek hebben uitgeblonken als Mozart, Beethoven, Bach enz. Hij vraagt daarom nogmaals uitstel van dit voorstel en is gaarne bereid een lijstje van een 14-tal componisten over te leggen, van wier namen dan voor deze straten kan worden gebruik gemaakt." (Verslag van de Handelingen van de Raad der Gemeente Nijmegen 1923, pag. 804)
De gemeenteraad besluit op 10 oktober 1923 het voorstel van B&W aan te houden. In de raadsvergadering van 31 oktober 1923 wordt een nieuw voorstel van met de namen van Nederlandse componisten zonder beraadslagingen aangenomen. De namen op de lijstje van de heer Prins komen pas 15 oktober 1935 aan bod.
niet-bestaande buurtnaam; zie Componistenbuurt, Provinciebuurt, Spoorbuurt
Vismarkt
openbare ruimte ID 0268300000000114
wijk 00 - Benedenstad | straatcode 21768
Wegenlegger 1859: Vischmarkt;
Raadsbesluit d.d. 25 januari 1989: Vismarkt
1859: "Vischmarkt
Van de Grootestraat tot achter het Gasthuis" (Legger B, nr. 133)
Pas in 1989 krijgt de straat tussen Grotestraat en Vosstraat de naam Vismarkt.
zie Achter de Vismarkt, Grotestraat, Hendrik Heucksteiger
Visotterstraat
openbare ruimte ID 0268300000000742
wijk 13 - St. Anna | straatcode 15865
Raadsbesluit d.d. 3 augustus 1960
visotter, Europese otter (Lutra lutra), roofdier uit de familie van de marterachtigen (Mustelidae)
zie Dierenbuurt
Visveld Lent
openbare ruimte ID 0268300000001552 (administratief gebied)
Lent gemeente Nijmegen;
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent
Raadsbesluit d.d. 15 december 1999;
Raadsbesluit d.d. 10 mei 2000;
Raadsbesluit d.d. 4 juni 2008
Visveld, buurt in de wijk Lent met de volgende straten:
a. oudste deel:
Acacialaan,
Esdoornstraat,
Goudenregenstraat,
Haagbeukstraat,
Laauwikstraat (gedeelte),
Pavialaan,
Visveldsestraat (gedeelte),
Zomerlindestraat;
b. Visveld-Oost:
Diederik van Lentlaan,
Eikenlaan,
Laauwikstraat (gedeelte),
Magnolialaan,
Olmlaan,
Peppellaan;
c. Visveld-Noord:
Akkerwinde,
Boterbloem,
Fluitenkruid,
Turennesingel (gedeelte),
Vrouwe Udasingel (gedeelte),
Wikke;
d. ten noorden van de Vrouwe Udasingel (Britse popmuzikanten):
Beatlesstraat,
Coldplaystraat,
Deep Purplestraat,
Groot-Brittanniëstraat,
Het Buske,
John Lennonstraat,
Kinksstraat,
Pink Floydstraat,
Policestraat,
Queenstraat,
Rolling Stonesstraat,
Smitjesland (gedeelte),
Vrouwe Udasingel (gedeelte);
e. verdwenen namen:
Berkenstraat,
De Oversteek,
Hazelaarstraat,
Kastanjelaan,
Lindelaan,
Magnoliastraat
zie Lent², Dorp Lent, het Visveld, Visveld-Noord, Visveld-Oost
"Een mogelijke verklaring voor de naam Visveld is te vinden in het woordenboek. In het Middelnederlands kan het woord 'vis' (ook geschreven 'visse' of 'vitse') behalve het welbekende waterdier ook bunzing betekenen. Bij de combinatie van 'vis' en 'veld' ligt het meer voor de hand te denken aan het regelmatig voorkomen van bunzingen in een bepaald gebied dan aan vissen in relatie tot een stuk land dat niet aan water grenst.
De veldnaam Visveld zal zijn overgegaan op de grote bouwhof (boerderij) die hier lang gestaan heeft en die in de late Middeleeuwen toebehoorde aan de Nijmeegse Commanderie van Sint-Jan. In de zeventiende eeuw kwam het Visveld in handen van de stad Nijmegen. De stad verkocht de bouwhof in 1837 aan een particulier (...)." (Hazendonk 1998, p. 63)
zie Vossenpels
Visveld-Noord Lent
Lent gemeente Nijmegen;
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent
Visveld Noord, Visveld-Noord (2000, 2004), deel van de buurt Visveld in de wijk Lent
Volgens Vis a Vis, vereniging van huiseigaren Visveld-Noord, wordt de 'wijk' begrensd door de Turennesingel, Vrouwe Udasingel en Fluitenkruid (2000). Volgens het gewijzigde raadsvoorstel 52/2004 liggen de Groot-Brittanniëstraat en de straten die genoemd zijn naar Britse popmuzikanten in 'Visveld (Noord)'.
buurtnaam niet vastgesteld; zie Visveld
Visveld-Oost Lent
Lent gemeente Nijmegen;
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent
Visveld Oost, Visveld-Oost (1998), deel van de buurt Visveld in de wijk Lent
Visveld-Oost was de eerste uitbreiding van Visveld (in oostelijke richting).
buurtnaam niet vastgesteld; zie Visveld
Visveldsche Zeeg Lent
kadastrale gemeente Lent, Sectie A en B (1819): de Visveldsche-Zeeg, de Visveldsche Zeeg
zeeg, watergang gegraven ten behoeve van de afwatering van een gebied
De Visveldsche Zeeg liep vanaf De Steltschestraat in noordelijke richting langs De Visveldschestraat.
verdwenen naam
Visveldsestraat Lent
openbare ruimte ID 0268300000000430
Lent, gemeente Elst (voor 1 januari 1998);
Lent gemeente Nijmegen (1998-2009);
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 32514
kadastrale gemeente Lent, Sectie A (1819): De Visveldschestraat;
Raadsbesluit Elst d.d. 8 november 1935: De Visveldschestraat;
Besluit B&W Elst d.d. 6 juli 1982: Visveldsestraat;
Raadsbesluit d.d. 8 juni 2011: Notenlaantje (gedeelte)
De Visveldsestraat ligt aan de westzijde van Visveld. De boerderij Het Visveld, Visveldsestraat 28, 6663 KK Lent, is eind 20e eeuw gesloopt. Op de plaats van de boerderij ligt nu het meest zuidelijke deel van de Groot-Brittanniëstraat.
De adressen Visveldsestraat 50 t/m 62, 6663 KK Lent zijn met ingang van 10 oktober 2010 gewijzigd in Notenlaantje 4 t/m 16, 6663 MG Lent.
zie het Visveld, Laauwik, Lentseveld¹, Visveld, Notenlaantje
Viswerf
Teunissen 1933: Vischwerf
verdwenen naam; zie Waalkade
Vlaamsegas
openbare ruimte ID 0268300000000743
Wijk A (1812);
wijk 01 Stadscentrum | straatcode 15873
Nijmegen 1812: Vlaamse Gas, Vlaamsche Gasch;
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): De Vlaamsche Gast;
Wegenlegger 1859: Vlaamschegas;
Nijmegen 1900: Vlaamsche gas;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Vlaamschegas
De naam Vlaamschegas is in de loop van 1947 stilzwijgend gewijzigd in Vlaamsegas.*
"1424: Vleemschegass;
1476: Femynsgasse;
1482: Vlemysgasse;
1511 en 1525: Vleemschegas en
1531: Vlemschestrait.
Het schijnt niet vast te staan, dat met deze namen de bestaande Vlaamschegas werd aangeduid. De Flemynsgasse lag, dit staat wél vast, bij de Molenstraat. Peter Vlemynck had daar (1476) een erf. De Vlaamschegas kan naar de Vlamingen genoemd zijn." (Teunissen 1933)
1859: "Vlaamschegas
Van de Molenstraat tot achter de Wal" (Legger B, nr. 81)
"Een doodlopend, in 1929 door afbraak der hieraan gelegen huizen vervallen gedeelte van de gas werd genoemd Swartstraat. (...)" (Teunissen 1933)
"Van Schevichaven veronderstelt dat de naam is ontleend aan de Vlamingen, evenals de Vlaamsestraat in 's-Gravenhage, Haarlem, Delft en Gouda." (Hendriks 1987)
zie Achter de Wal, De Swartstraat, Tweede Walstraat
Vleeshouwerstraat
openbare ruimte ID 0268300000000744
Wijk C (1812);
wijk 00 Benedenstad | straatcode 15881
Nijmegen 1812: Vleeschhouwerstraat;
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): De Vleeschhouwers Straat;
Wegenlegger 1859: Vleeschhouwerstraat;
Nijmegen 1900: Vleeschhouwersstraat, Vleeshouwer straat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Vleeschhouwerstraat;
Raadsbesluit d.d. 5 februari 1986: intrekking
Raadsbesluit d.d. 31 augustus 1955: Nieuwe Vleeshouwerstraat;
Raadsbesluit d.d. 4 oktober 1989: Vleeshouwerstraat (per 1 januari 1990)
De naam Vleeschhouwerstraat is in de loop van 1947 stilzwijgend gewijzigd in Vleeshouwerstraat.*
"Aan deze straat, die reeds in 1394 onder dezen naam (1542: Vleyshouwerstraat) bekend was, woonden oudtijds vermoedelijk eenige slagers." (Teunissen 1933)
1859: "Vleeschhouwerstraat
Van de Grootestraat tot aan de Veerstraat" (Legger B, nr. 116)
zie Grotestraat, Veerstraat
"Nieuwe Vleeshouwerstraat
Bij R. van 31 augustus 1955 kreeg de straat langs het Groene Balkon naar de Lange Baan deze naam. Vóór 1945 liep de Vleeshouwerstraat van de Grotestraat naar de Lange Baan en kreeg die naam bij R. van 9 juli 1924, maar was reeds in 1394 bekend als Vleyshouwerstraet daar hier enige slagers woonden." (Hendriks 1987)
"Tevens dient de Vleeshouwerstraat te worden onttrokken aan de straatnaamgeving, aangezien deze straat niet meer bestaat." (B&W, 14 januari 1986)
Vleeshouwerstraat
Met ingang van 1 januari 1990 kreeg de Nieuwe Vleeshouwerstraat die van de
Grotestraat onder het casino door naar de
Veerpoorttrappen loopt de oude naam Vleeshouwerstraat.
zie Lange Baan, Veerpoorttrappen
Vleeskersstraat
Raadsbesluit d.d. 7 juli 1999: Hofkersstraat
vleeskers, kers
De naam Vleeskersstraat in raadsvoorstel 110/1999 stuitte op bezwaren van toekomstige bewoners en werd vervangen door Hofkersstraat (Besluit B&W d.d. 29 juni 1999, nummer 2.5).
niet-bestaande naam; zie Hofkersstraat
Vlierestraat
openbare ruimte ID 0268300000000745
wijk 06 - Hengstdal | straatcode 15903
Raadsbesluit d.d. 4 mei 1932
vlier, (Sambucus), snelgroeiende heester of kleine boom, geslacht uit muskuskruidfamilie (Adoxaceae)
zie Bomenbuurt
Vlietberg Ooij
openbare ruimte ID 0282300000000177
Ooij, gemeente Ubbergen, woonplaats ID 2877
weg langs de Waal naar voormalige steenfabriek De Vlietberg die in of omstreeks 1975 werd gesloten
Voor het weggedeelte in de gemeente Nijmegen is geen straatnaam vastgesteld. Een klein gedeelte maakt op grond van het raadsbesluit d.d. 9 juli 1924 deel uit van de Ooysedijk.
zie Stadswaard, Ooysedijk
Vlietstraat
openbare ruimte ID 0268300000000746
wijk 22 - Hees | straatcode 15911
Raadsbesluit d.d. 8 november 1961
"Vliet, gekanaliseerde rivier die van de Oude Rijn bij Leiden loopt via Voorburg en Rijswijk naar Delft, stroomt onder de naam Schie door naar Rotterdam, en mondt daar uit in de Nieuwe Waterweg." (Hendriks 1987)
zie Waterkwartier
Vlinderbuurt
wijk 14 - Hatertse Hei
Vlinderbuurt (1955), deel van de wijk Hatertse Hei ten oosten van Hommelstraat met de volgende straten:
a.
Avondroodvlinderstraat,
Citroenvlinderstraat,
Dagpauwoogstraat,
Koningsmantelhof,
Koolwitjeshof,
Parelmoervlinderstraat,
Pijlstaarthof,
St. Jansvlinderstraat,
Vuurvlindertjesstraat;
b. niet-aangelegde straat:
Livreivlinderstraat
"Alhoewel de St Jacobslaan niet naar de St Jacobsvlinder is genoemd (die laan zou haar naam ontlenen aan de herberg 'St Jacob', welke bij de grens van het dorp Malden was gelegen), menen B en W. uitgaande van deze toevallige associatie te moeten voorstellen de rondom de St Jacobslaan geprojecteerde straten namen van vlinders te doen geven." (De Gelderlander, 23 augustus 1955)
buurtnaam niet vastgesteld; zie buurten
De Nijmeegse Kapelstraat ligt niet in de Vlinderbuurt, maar in de Insectenbuurt.
Vlooiegasje
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): Het Vlooije Gastje
"Zie P. 1839. Dit gasje was gelegen tusschen de Hanengas en de Lieve Vrouwetrappen; het verbond de Steenstraat met de Vleeschhouwerstraat. De naam komt voor het eerst voor in 1706. 1728: 'Het soogenaamde Vloojegaske in de Steenstraat'." (Teunissen 1933)
De drie gasjes tussen Vleeshouwerstraat en Steenstraat waren: Hanengas, Vlooiegasje en Lieve Vrouwentrappen.
verdwenen naam
Vlotkampweg
niet-bestaande naam; zie de Vlotkampweg
Vluchthaven
wijk 00 - Benedenstad | straatcode 15938
Raadsbesluit d.d. 10 juni 2009: Lindenberghaven (per 1 september 2009)
Aan de naam Vluchthaven lag geen formeel besluit ten grondslag. Op 10 juni 2009 heeft de gemeenteraad besloten om voor deze haven alsnog de naam Lindenberghaven vast te stellen.
verdwenen naam; zie Lindenberghaven
Voerweg
openbare ruimte ID 0268300000000747
Wijk C (1812);
wijk 00 Benedenstad | straatcode 15946
Nijmegen 1812: Voerweg;
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): De Voer Weg;
Wegenlegger 1858: Voerweg;
Nijmegen 1900: Voerweg;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Voerweg;
Besluit B&W d.d. 31 maart 1936;
Raadsbesluit d.d. 13 november 1980
"1410-1626: Somtijds genoemd: Niestat, Nieuwe stad, Nyenstat, Nyerstat, Nyestat, Nijhestat, Nystat (zie Nijestat);
19e eeuw: 'de straat daar men geet tot Ubbergen';
1579: 'fhoirwegh nae den port';
1582: 'fhoirwegh';
1620: 'voerwegh nae de Hoenderpoort';
1677: Hoenderstraet;
1711: 'de voerwegh gaende nae de Hoenderpoort' en
1728: Hoenderpoortweg.
Een kunstweg, die met voertuigen kon worden bereden (bevaren) werd vroeger voerweg genoemd. Een rij huisjes tusschen de Voerweg en het Kelfkensbosch werd genoemd het Bergsken of St. Geertruisbergje. Zie P. 1897.
Bij het R. van 3 December 1898 is dit straatje aan de openbaren dienst onttrokken; de huisjes werden gesloopt in 1895.
De naam 'Bergsken' werd vroeger (1617, 1627, 1788) ook aan de Noordzijde van en Voerweg gegeven. Dat deze naam ook gold voor het St. Geertruisbergje blijkt uit protocollen van 1617, 1711, en 1737. Het St. Geertruisbergje bestond reeds in 1468; de naam, ontleend aan de St. Geertruidekerk (zie St. Geertruidenstraat) komt echter voor bot eerst voor in 1520.
1532: Sent Gertrudenberch. (...)" (Teunissen 1933)
1858: "Voerweg
Van het Valkhof tot de buitenlijn der Hunnerpoort" (Legger A, nr. 24)
"Jaar 1894
Tot verbetering van den toestand van het oude stadsgedeelte gelegen aan den Voerweg, werd de Gemeente voor ruim f 32,000 eigenares van een dertigtal onaanzienlijke huizen gelegen aan den Voerweg, op het St. Geertruidsbergje en aan de Rozemarijngas. Al deze woningen werden successievelijk afgebroken." (Van Schevichaven 1901, p. 77)
zie Het Bergje, Nieuwstad, Rozemarijngas
"Voerweg
Deze moet al als rijweg voor voertuigen in de vroegste tijden hebben bestaan tijdens de opkomst van de bovenstad, die zich oorspronkelijk tegen de helling van de heuvel ontwikkelde. In 1460 werd beneden aan de Voerweg de Ooypoort gebouwd, later Hoenerpoort en Hunnerpoort genoemd. (...) Bij R. van 9 juli 1924 werd de naam Voerweg officieel vastgesteld." (Hendriks 1987)
Bij de aanleg van de Waalbrug in 1936 is het noordelijk gedeelte van de Voerweg verlegd. De wijziging in 1980 hangt samen met veranderingen aan de zijde van de Hoogstraat.
zie Hunnerpoort, Waalkade
Voetpad
Wegenlegger 1859: Voetpad (5 maal)
In de Wegenlegger uit 1859 worden de volgende paden aangeduid met de naam Voetpad zonder toevoeging:
- "Loopende van de Breedestraat in het dorp Hees naar de Kerk aldaar" (Legger B, nr. 8);
- "Loopende van den Weurtschenweg naar de Voorstadslaan" (Legger B, nr. 14);
- "Beginnende aan de Nijmeegsche laan en loopende naar de Wolfs Kuil" (Legger B, nr. 18);
- "Beginnende aan de Wolfs Kuil en loopende over den Molenweg en de Veldweg te Hees achter de Kerk (onder No. 20 omschreven)" (Legger B, nr. 19);
- "Loopende van den molen te Sint Anna door de Vosselaan tot aan de Lijkweg" (Legger B, nr. 48).
Voetpad nr. 8, ('t Gengske) bestaat nog steeds. Voetpad nr. 14 kon niet nader worden gelokaliseerd. Op de plaats van Voetpad nr. 18 ligt het gedeelte van de Molenweg tussen Tweede Oude Heselaan en Dikkeboomweg. De Uranusstraat is aangelegd op de plaats van Voetpad nr. 19 (Lange Pad). Voetpad nr. 48 is opgegaan in de Vossenlaan.
Verlengde Witsenburgselaan
Een ander Voetpad dat van de
Groenewoudseweg naar de
d'Almarasweg liep, is van latere datum. Op de plaats van het eerste deel ligt nu de
Willem Schiffstraat.
verdwenen naam; zie Veldweg
Vogelbuurt
wijken 20 - Biezen, 21 - Wolfskuil en 22 - Hees
Teunissen 1933: Vogelenbuurt;
Hendriks 1987: Vogelenbuurt
"Vogelenbuurt: Havikstraat, Kanariestraat, Kwartelstraat, Leeuwerikstraat, Lijsterstraat, Meezenstraat, Merelstraat, Nachtegaalplein, Putterstraat, Sperwerstraat, en Spreeuwenstraat.
B. en W. schreven aan den Gemeenteraad (zie het R.V. van 12 Februari 1916):
'In verschillende gemeenten van ons land zijn de namen van vogels verbonden aan straten in hetzelfde kwartier, welke maatregel ertoe leidt dat men, afgaande op den naam der straat, spoedig weet in welk gedeelte der gemeente zij gelegen is. Zoo worden de stadskwartieren alhier, waar straten de namen van schilders, zeehelden dragen, reeds vrij algemeen genoemd de Schildersbuurt en de Zeeheldenbuurt, zoodat men niet lang behoeft te zoeken in welk gedeelte der stadsbuitenwijken b.v. de Mesdagstraat of Piet Heinstraat ligt.
Aan de straten op het terrein tusschen de Koninginnelaan, Oude Nonnendaalscheweg en Oude Heesschelaan geven wij U in overweging de namen van vogels te geven'.
Dit voorstel werd op 12 Februari 1916 door den Gemeenteraad aangenomen. Eén straat werd echter, met afwijking van den regel, genoemd Pastoor Zegersstraat." (Teunissen 1933)
"omgeving Oude Heselaan, Koninginnelaan en Krayenhofflaan" (Hendriks 1987)
Vogelbuurt, Vogelenbuurt (vanaf 1916), buurt in de wijken
Biezen,
Wolfskuil en
Hees met de volgende straten:
a. ten noorden van Marialaan en Tunnelweg (Biezen):
Fenikshof,
Graspieperhof,
Havikstraat,
IJsvogelpassage,
Kauwstraat,
Kievitstraat,
Koekoekstraat,
Kwikstaarthof,
Spechtstraat,
Sperwerstraat,
Zwaluwstraat;
b. idem, op het terrein van de voormalige ijzergieterij (1984):
Boomvalkstraat,
Scholeksterstraat,
Torenuilstraat;
c. idem, op het terrein van de voormalige papierfabiek (1986):
Aalscholverplaats,
Meerkoetplaats,
Reigerplaats,
Uiverplaats,
Waterhoenplaats;
d. tussen Marialaan en Tweede Oude Heselaan (Hees):
Meerkolstraat;
e. idem (Wolfskuil):
Bosduifstraat,
Buizerdstraat,
Korhoenstraat,
Patrijsstraat,
Pluvierstraat;
f. ten zuiden van Tweede Oude Heselaan en Tunnelweg (Wolfskuil):
Fuutstraat,
Kanariestraat,
Kwartelstraat,
Leeuwerikstraat,
Lijsterstraat,
Merelstraat,
Mezenstraat,
Nachtegaalplein,
Nonnendaalsedwarsstraat,
Oude Nonnendaalseweg,
Pastoor Zegersstraat,
Putterstraat,
Roerdompstraat,
Spreeuwenstraat,
Wulpstraat;
g. verdwenen namen:
Fazantstraat,
Feniksplein,
IJsvogelpad,
Vinkenstraat,
Wielewaalstraat
buurtnaam niet vastgesteld; zie buurten
Vogelenbuurt
buurtnaam niet vastgesteld; zie Vogelbuurt
Vogelenzang
zie Vogelzang
Vogelkerspad
Besluit B&W d.d. 17 augustus 1950;
Raadsbesluit d.d. 9 maart 1955: intrekking;
Cito no. 43 (ca. 1966)
Volgens de plattegrond uit ca. 1966 lag het Vogelkerspad in het verlengde van de Vogelkersstraat en kwam het pad uit op de Lijsterbesstraat
verdwenen naam; zie Vogelkersstraat
Vogelkersstraat
openbare ruimte ID 0268300000000748
wijk 06 - Hengstdal | straatcode 15954
Besluit B&W d.d. 17 augustus 1950
vogelkers, prunus (Prunus padus), inheemse boom van geslacht (Prunus) uit de rozenfamilie (Rosaceae)
zie Bomenbuurt
Vogelvlucht
wijk 20 - Biezen
Vogelvlucht, benaming voor het gedeelte van de Vogelbuurt in de wijk Biezen, begrensd door Krayenhofflaan, Marialaan en Voorstadslaan
buurtnaam niet vastgesteld; zie buurten
Vogelzang
openbare ruimte ID 0268300000001587 (administratief gebied)
wijk 38
Besluit B&W d.d. 30 mei 1968;
Raadsbesluit d.d. 4 april 1984;
Raadsbesluit d.d. 25 oktober 2006 (per 1 januari 2007)
Vogelzang, wijk in het stadsdeel
Dukenburg met:
a.
Hatertse Broek,
Weezenhof (gedeelte);
b. verdwenen namen: Weezenhof 93e straat (gedeelte),
Westkanaaldijk (gedeelte)
zie wijken
In een brief van B&W d.d. 24 juni 1968 is de gemeenteraad geïnformeerd over de naamgeving van de 'buurt' Vogelzang. De naam is volgens B&W ontleend aan een nabijgelegen boerderij.
brouwerij
Waarschijnlijk wordt de voormalige Brouwerij de Vogelzang bedoeld. Deze lag net over de gemeentegrens aan de
Hatertseweg in Malden, gemeente Heumen, in het verlengde van de
Maldenseweg. De Brouwery staat – zonder de naam – vermeld op het minuutplan uit 1820 van de kadastrale gemeente Heumen, Sectie A: St. Jacob (één Blad), bij perceel nr. 225 met huis, schuur, erf en brouwerij.
Vogelzang is de meest dunbevolkte wijk van Nijmegen. Het grootste deel van de wijk is natuurgebied. Op 1 januari 2005 telde deze wijk één inwoner; op 1 januari 2006 woonde er niemand meer in deze wijk.
zie Weezenhof², Weezenhof 93e straat
Volksbelang I-II-III
"'Verbetering van de huisvesting van de arbeidende klasse en van verdere minvermogenden'. Dat was het doel van de stichting Volksbelang. En zo stond het eind negentiende eeuw dus ook in de statuten. De woningbouwvereniging van deze naam was een initiatief van de in Wamel geboren huisarts Van der Sijp. Hij stond bekend als een zeer sociaal bewogen mens. In zijn Nijmeegse praktijk behandelde hij arme mensen gratis.
In 1895 bouwde Volksbelang 117 arbeidershuizen in de Nijmeegse wijk Altrade. Een steen in de gevel van Singendonckstraat 33 herinnert daar nog aan. Behalve in deze straat staan de eerste Volksbelang-woningen in de Vonckstraat en de Van Lyndenstraat. Deze straten hebben deze namen pas sinds 1953. (...)" (Geert Geenen, De Gelderlander, 16 februari 2006)
"Bij R. van 9 september 1899 werden die straatnamen vastgelegd. In de bezettingstijd werden deze straten door het toenmalige gemeentebestuur omgedoopt in Oranjestraat, Blanjestraat en Bleustraat, naar de kleuren van de geuzenvlag.
Bij schrijven van burgemeester en wethouders van 19 september 1944 werd het besluit van hun voorgangers ingetrokken. en de oorspronkelijke namen in ere hersteld.
Bij R. van 10 juni 1953 werden deze veranderd in respectievelijk; Singendonckstraat, van Lyndenstraat en Vonckstraat." (Hendriks 1987)
In 1994 heeft de woningbouwvereniging De Gezonde Woning (Standvast) de woningen in deze straten van de Stichting Volksbelang 1895 aangekocht.
zie Volksbelang I,
Volksbelang II,
Volksbelang III;
zie kroniek 1935,
1936 en
1943
Volksbelang I
Raadsbesluit d.d. 9 september 1899: Volksbelang I;
Nijmegen 1900: Volksbelang I;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Volksbelang I-II-III;
Besluit B&W d.d. 15 oktober 1935: handhaving;
Besluit B&W d.d. 27 maart 1936: Eerste Volksbelang;
Besluit B&W d.d. 15 december 1936: handhaving;
Besluit Burgemeester d.d. 21 juli 1943: Oranjestraat;
Besluit B&W d.d. 19 september 1944: Eerste Volksbelang;
Raadsbesluit d.d. 10 juni 1953: Singendonckstraat
verdwenen naam; zie Volksbelang I-II-III, Singendonckstraat
Volksbelang II
Raadsbesluit d.d. 9 september 1899: Volksbelang II
Nijmegen 1900: Volksbelang II;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Volksbelang I-II-III;
Besluit B&W d.d. 15 oktober 1935: handhaving;
Besluit B&W d.d. 27 maart 1936: Tweede Volksbelang;
Besluit B&W d.d. 15 december 1936: handhaving;
Besluit Burgemeester d.d. 21 juli 1943: Blanjestraat;
Besluit B&W d.d. 19 september 1944: Tweede Volksbelang;
Raadsbesluit d.d. 10 juni 1953: van Lyndenstraat
verdwenen naam; zie Volksbelang I-II-III, van Lyndenstraat
Volksbelang III
Raadsbesluit d.d. 9 september 1899: Volksbelang III;
Nijmegen 1900: Volksbelang III;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Volksbelang I-II-III;
Besluit B&W d.d. 15 oktober 1935: handhaving;
Besluit B&W d.d. 27 maart 1936: Derde Volksbelang;
Besluit B&W d.d. 15 december 1936: handhaving;
Besluit Burgemeester d.d. 21 juli 1943: Bleustraat;
Besluit B&W d.d. 19 september 1944: Derde Volksbelang;
Raadsbesluit d.d. 10 juni 1953: Vonckstraat
verdwenen naam; zie Volksbelang I-II-III, Vonckstraat,
Volkspark De Goffert
Besluit B&W d.d. 14 maart 1939: Stadspark De Goffert;
Raadsbesluit d.d. 31 januari 2001: Goffertpark
Het park is een representant van de 'volksparktraditie', maar kreeg op 14 maart 1939 de naam Stadspark De Goffert. Een gemeentelijk studie uit januari 1995 had nog de titel Stadspark de Goffert, maar bij de herziene versie uit juni 1998 is deze gewijzigd in Volkspark de Goffert.
De gemeenteraad heeft op 31 januari 2001 de naam Goffertpark (raadsvoorstel 22/2001) vastgesteld en in de daaropvolgende vergadering op 7 maart 2001 het bestemmingsplan Volkspark De Goffert (raadsvoorstel 36/2001). Het park is in 2004 in de gemeentelijke monumentenlijst ingeschreven als Stadspark de Goffert.*
zie Goffert, De Goffert, Goffertpark, Stadspark De Goffert
Volsellastraat
openbare ruimte ID 0268300000000378
Oosterhout gemeente Nijmegen, woonplaats ID 2544 (ingetrokken);
Nijmegen (per 1 januari 2010), woonplaats ID 3030
wijk 50 - Oosterhout | straatcode 30430 26360
Raadsbesluit d.d. 31 oktober 2001
volsella, bronzen Romeinse pincet, vondst uit Bataafs dorpje onder deze wijk (0 – 250 na Chr.)
zie De Elten
Voltastraat
openbare ruimte ID 0268300000000749
wijk 15 - Grootstal | straatcode 15970
Raadsbesluit d.d. 16 oktober 1957: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 27 november 1957: Voltastraat;
Raadsbesluit d.d. 14 mei 1958
Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta (Como 18 februari 1745 – Camnago bij Como 5 maart 1827), graaf van Volta, Italiaanse natuurkundige
"Alessandro Volta (1745-1827), Italiaans natuurkundige die in navolging van Galvani, zich op het gebied der elektriciteit bewoog. Bekend is zijn zuil, in feite een batterij.
Naar hem is de term 'volt' genoemd, de eenheid van elektrische spanning, van elektromotorische kracht: de elektromotorische kracht nodig om een stroom van 1 ampère te doen gaan door een weerstand van 1 ohm." (Hendriks 1987)
Volutenpad
openbare ruimte ID 0268300000000750
wijk 23 - Heseveld | straatcode 15989
Raadsbesluit d.d. 10 juni 1953
voluut, volute, krul- of spriraalvormige zuilversiering op kapiteel van Ionische zuil
zie Bouwmeesterbuurt
von Fraunhoferhof
openbare ruimte ID 0268300000000193
wijk 15 - Grootstal | straatcode 24260
raadsvoorstel 225/1996: van Fraunhoferhof;
Raadsbesluit d.d. 18 december 1996: von Fraunhoferhof
Joseph von Fraunhofer (Straubing 6 maart 1787 – München 7 juni 1826), Duitse natuurkundige en opticien
Von Fraunhofer was een van de beste telescoopbouwers ter wereld. In 1814 herondekte hij de donkere absorptielijnen in het zonnespectrum (Fraunhoferlijnen). Hij overleed op 39-jarige leeftijd aan tuberculose.
Het amendement 'Von voor van' van Pieter Postma (PvdA) om de voorgestelde naam te wijzigen in von Fraunhoferhof werd unaniem door de gemeenteraad aanvaard.
"Motivering:
het verbasteren van een naam door gedeeltelijke vertaling doet geen recht aan degene die vernoemd wordt." (Pieter Postma, 18 december 1996)
von Liebigstraat
openbare ruimte ID 0268300000000751
wijk 15 - Grootstal | straatcode 15997
Raadsbesluit d.d. 16 oktober 1957: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 27 november 1957: von Liebigstraat;
Raadsbesluit d.d. 14 mei 1958
Justus Freiherr von Liebig (Darmstadt 12 mei 1803 – München 18 april 1873), Duitse chemicus
"Justus von Liebig (1803-1873). Duits scheikundige, die het gebied der organische scheikunde in schier alle richtingen doorkruist heeft. Geestelijk vader van de Annalen der Chemie, een beroemd scheikundig tijdschrift. Uitvinder van het vleesextract." (Hendriks 1987)
Vonckstraat
openbare ruimte ID 0268300000000752
wijk 04 - Altrade | straatcode 16004
Raadsbesluit d.d. 9 september 1899: Volksbelang III;
Nijmegen 1900: Volksbelang III;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Volksbelang I-II-III;
Besluit B&W d.d. 15 oktober 1935: handhaving;
Besluit B&W d.d. 27 maart 1936: Derde Volksbelang;
Besluit B&W d.d. 15 december 1936: handhaving;
Besluit Burgemeester d.d. 21 juli 1943: Bleustraat;
Besluit B&W d.d. 19 september 1944: Derde Volksbelang;
Raadsbesluit d.d. 10 juni 1953: Vonckstraat
"Volksbelang III. (...)
Deze straat werd door de gemeente overgenomen van de in 1897 opgerichte stichting 'Volksbelang', die de aan deze straat gelegen woningen bouwde." (Teunissen 1933)
Cornelius Walraven Vonck (Cuijk 30 augustus 1724 – Uden 17 januari 1768), jurist, historicus, burgemeester; zie Nijmeegse biografieën 2004, pp. 133-134, www.biografischportaal.nl
"Cornelis Walraven Vonck (...) Ging na het volgen van de Apostolische of Latijnsche school naar Utrecht rechten studeren. In 1749 werd Vonck benoemd tot geheim secretaris van Willem IV, tevens als secretaris van de raad der stad Nijmegen, in 1756 tot burgemeester, tevens werd hij door de provincie aangesteld tot onderrichter in het Rijk van Nijmegen en door de stad tot curator der Apostolische school." (Hendriks 1987)
In 1953 werd een amendement van het raadslid Smids om de naam te wijzigen in Prins Frederik Hendrikstraat met 11 tegen 21 stemmen verworpen.
Vondelparkje
openbare ruimte ID 0268300000000241 (terrein)
wijk 02 - Bottendaal | straatcode 24821
Raadsbesluit d.d. 24 januari 2007
groengebied op het voormalige Vihamij-terrein, tussen Arend Noorduijnstraat, Vondelstraat en Campusbaan
De aanleg van dit parkje in 2006 is het resultaat van de motie 'Voort met het Vondelpark!' van Jan van der Meer (GroenLinks) die op 17 november 2004 door de gemeenteraad is aangenomen.
Vondelstraat
openbare ruimte ID 0268300000000753
wijk 02 - Bottendaal | straatcode 16012
raadsvoorstel d.d. 29 november 1895: Van den Havestraat;
Raadsbesluit d.d. 14 december 1895: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 20 januari 1896: Van den Havestraat;
Raadsbesluit d.d. 8 februari 1896: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 22 februari 1896: Vondelstraat;
Nijmegen 1900: Vondelstraat;
Raadsbesluit d.d. 27 oktober 1906;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
Joost van den Vondel (Keulen 17 november 1587 – Amsterdam 5 februari 1679), dichter en toneelschrijver; zie www.biografischportaal.nl
"Joost van den Vondel werd in 1587 te Keulen geboren uit Antwerpsche ouders, die als Doopsgezinden varen uitgeweken. Het gezin vestigde zich later te Amsterdam. In 1641 ging Vondel over tot den Katholieken godsdienst. Na zich op hoogen leeftijd met bewonderingswaardige werkkracht op studie en dichtkunst te hebben toegelegd, stierf onze grootste dichter te Amsterdam op 1 Februari 1679.
De straat is niet in de Dichtersbuurt gelegen. Bij het R. van 27 October 1906 werd de straat tusschen den Burgemeester van Schaeck Mathonsingel en de tegenwoordige van Oldenbarneveltstraat bij de Vondelstraat gevoegd." (Teunissen 1933)
De gemeenteraad ging in 1896 niet akkoord met de door B&W voorgestelde naam Van den Havestraat; in plaats daarvan kreeg de zijstraat aan de zuidzijde van Bottendaal (van Oldenbarneveltstraat) de naam Vondelstraat. In 1906 kreeg ook de Oldenbarneveldstraat aan de noordzijde óók de naam Vondelstraat.
zie Bottendaal², Oldenbarneveldstraat, van den Havestraat
"Joost van den Vondel (1587-1679), de 'prins der Nederlandse dichters'. Zijn ouders emigreerden uit Z.-Nederland als Wederdopers naar Keulen en later naar Amsterdam. Aldaar dreef Vondel met zijn vrouw Maaike de Wolf een kousenhandel, wijdde zich daarnaast aan studie en poëzie. Vondel werd in 1641 katholiek. Hij kreeg huiselijke en zakelijke moeilijkheden en moest in 1658 een geringe boekhouderspost aan de bank van Lening aannemen, waarvan hij in 1668 werd gepensioneerd. Zijn geesten scheppingskracht bleef ongebroken.
Hoofdwerken: Palamedes, Gysbrecht van Aemstel, Maria Stuart, Lucifer, Jephta, Adam in ballingschap, de Jozef-trilogie; voorts hekeldichten o.a. de Rommelpot in 't hanenkot, Roskam en leerdichten o.a. Maeghden, Altaergeheimenissen en een zeer groot aantal gelegenheidsverzen." (Hendriks 1987)
zie Dichtersbuurt
In 1958 is het eerste deel van de Vondelstraat; op deze plaats aan de van Schaeck Mathonsingel staat een flatgebouw (huisnummers 45 t/m 55).
Voornstraat
raadsvoorstel d.d. 14 september 1923: Utrechtschestraat;
Raadsbesluit d.d. 26 september 1923: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 2 oktober 1923: Voornstraat;
Raadsbesluit d.d. 10 oktober 1923: aangehouden;
raadsvoorstel d.d. 26 oktober 1923: Valeriusstraat;
Raadsbesluit d.d. 31 oktober 1923: Valeriusstraat
voorn (Leuciscus), geslacht van vissen uit de orde van de karperachtigen (Cypriniformes)
niet-bestaande naam; zie Visbuurt, Utrechtschestraat, Valeriusstraat
Voorstadslaan
openbare ruimte ID 0268300000000754
wijken 20 - Biezen en 22 - Hees | straatcode 16020
kadastrale gemeente Neerbosch, Sectie A en B (1822): De Voorstads Laan;
Wegenlegger 1859: Voorstadslaan;
Nijmegen 1900: Voorstadslaan;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Voorstadslaan
Op het minuutplan uit 1822 van Sectie B: Hees (één Blad), gaat De Voorstads Laan bij De Nijmegensche Laan over in De Wolfskuilsche Straat. Volgens de Wegenlegger uit 1859 loopt de Voorstadslaan door tot de Graafseweg:
1859: "Voorstadslaan
Loopende van den Weurtschenweg over de Breedestraat en de Nijmeegsche laan door de Wolfskuil tot aan den Grooteweg op Grave." (Legger B, nr. 1)
zie Modderlaantje, Wolfskuilseweg
"Zie het R.V. van 31 Januari 1880, blz. 42. Onder 'voorstad' werd vroeger alles verstaan wat gelegen was buiten de Oude Stadsgracht, de oude Varkensmarkt en den Doddendaal. Later ging de naam over op het nieuw gebouwd, stadsdeel buiten de Nieuwe Hezelpoort." (Teunissen 1933)
Op de grens tussen stad en de oude 'voorstad' lagen de Oude Stadsgracht, Pauwelstraat, Oude Varkensmarkt en Doddendaal.
Voorste Hof
"Bouwhoeve te Bysterhuizen Neerbosch. Zie Achterste Hof." (Teunissen 1933)
verdwenen naam; zie Achterste Hof, Bijsterhuizen
Voorstenkamp
niet-bestaande naam; zie de Voorstenkamp
Vorstenlandenstraat
Besluit B&W d.d. 6 augustus 1937;
Raadsbesluit d.d. 10 juni 1953: intrekking
Vorstenlanden, verzamelnaam voor vier historische staatjes in Midden-Java (Djokjakarta, Mankunegoro, Paku Alam, Surakarta)
In de vooroorlogse plannen voor de 'Indische wijk' was de Vorstenlandenstraat een brede hoofdas tussen de Molukkenstraat en de Driehuizerweg (Heyendaalseweg). Deze dubbele laan was geprojecteerd in het verlengde van de Surinameweg. Op de plaats van de Vorstenlandenstraat is later de Professor Huijbersstraat aangelegd.
niet-aangelegde straat; zie Indische buurt
Vosheuvelweg
openbare ruimte ID 0268300000000755
wijk 47 - Westkanaaldijk | straatcode 16039
Raadsbesluit d.d. 22 februari 1973
"Deze weg, gelegen op het industrieterrein Westhaven, kreeg die naam bij R. van 22 februari 1974, en is afgeleid van een veldnaam in die omgeving." (Hendriks 1987)
Het door Hendriks (1987) vermelde jaartal is niet juist. Westhaven is de oude benaming van de wijk Westkanaaldijk.
zie Bedrijventerrein Westkanaaldijk
Voske
zie 't Voske
Vossenbroek
"Terrein onder Hatert." (Teunissen 1933)
verdwenen naam; zie Vossendijk
Vossendijk
openbare ruimte ID 0268300000000756
Wijk G (1906);
wijken 12 - Goffert, 16 - Hatert | straatcode 16047
kadastrale gemeente Hatert, Sectie D (1822): De Vossen Dijk;
Wegenlegger 1858: Grooteweg van St. Anna naar Overasselt;
Raadsbesluit d.d. 27 januari 1906: Vossendijk;
Raadsbesluit d.d. 17 april 1909;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924;
Raadsbesluit d.d. 1 april 1970;
Raadsbesluit d.d. 19 december 1974
"De naam 'vos' komt te Hatert voor in Vossenbroek, Vossendijk, Vossenlaan en bouwbof 't Vosje. Vermoedelijk hebben deze namen hun ontstaan te aan de familie Vos. Een aanteekening in het leenregister van 29 April 1661 luidt: 'Petrus Voss is beleent met het gut ter Haetert, huys ende hoffstede, mit omtrent 17 morgen lants aen dryen stucken ter Haetert in den schependom van Nijmegen gelegen. Nu genoemt Winckelsteegh.'
Op 29 September 1729 werd Anton Vos, secretaris der stad Nijmegen, eigenaar van de Winkelsteeg en in 1758 kwam het goed door boedelscheiding aan Mr. Abraham Vos. In 1782 werd Mr. Johan Vermehr, auditeur militair, door diens huwelijk met Theodora Hermina Vos, eigenaar De Winkelsteeg met den daarbij behoorenden bouwhof 'het Vosken' worden in 1793 verkocht aan Mr. Leonard de Beyer.
Bij den aanleg van het Maas Waalkanaal is een deel van den weg bij den brug over het kanaal omgelegd." (Teunissen 1933)
zie De Winkelsteeg, de Vossen, 't Voske, Vossenhof, Vossenlaan, Vossenweide, Vosstraat
Op verzoek van de regenten van beide weeshuizen kreeg een gedeelte van de Staddijk in 1909 de naam Vossendijk. De wijziging in 1970 hield verband met het uitbreidingsplan Dukenburg. Tot de aanleg van de wijk Weezenhof liep de Vossendijk van Hatert naar het zuidelijk deel van de Staddijk.
In 1974 kreeg de weg langs het studentencomplex Vossenveld tot de splitsing Oostkanaaldijk - Winkelsteegseweg de naam Vossendijk. Een overblijfsel van de Vossendijk kreeg de naam Vossenhof. Het gedeelte van de Vossendijk ten westen van het Maas-Waalkanaal is geheel verdwenen.
Vossenhof
openbare ruimte ID 0268300000000757
wijk 16 - Hatert | straatcode 16055
Raadsbesluit d.d. 19 december 1974
"De weg van de Vossendijk onder Hatert, doodlopend richting Maas-Waalkanaal, kreeg bij R. in 1974 de naam Vossenhof (...)." (Hendriks 1987)
zie Vossendijk
Vossenlaan
openbare ruimte ID 0268300000000758
Wijk G (1906);
wijken 11 - Hazenkamp, 13 - St. Anna | straatcode 16063
kadastrale gemeente Hatert, Sectie C (1822): Weg van Nijmegen naar Hatert;
Wegenlegger 1859: Veldweg Voetpad;
Raadsbesluit d.d. 27 januari 1906: Vossenlaan;
Raadsbesluit d.d. 18 maart 1916: onttrekking (gedeelte);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924;
Besluit B&W d.d. 14 maart 1939
1859: "Veldweg Voetpad
Loopende van den molen te Sint Anna door de Vosselaan tot aan de Lijkweg (...)
De breedte van dit voetpad is bepaald bij beschikking Gedeputeerde Staten, van den 27 November 1860, No. 70, op 1 el. " (Legger B, nr. 48)
"De laan was reeds vóór 1906 ouder dezen naam bekend." (Teunissen 1933)
"De Vossenlaan is over hare geheele lengte niet verhard (...)" (Het Schependom van Nijmegen in woord en beeld 1912, p. 215)
vos (Vulpes vulpes), roofdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae)
"De Vossenlaan is wel gelegen in de dierenbuurt maar de slimme vos heeft niets met de Vossenlaan te maken. De naamgever is de wijnkoper Petrus Voss, een nazaat van de in 1639 regerende Nijmeegse burgemeester Anthonius Voss, die op 26 April 1661 leenheer werd van 'het gut ter Haetert in het schependom van Nijmegen' nu Winckelsteegh. Het was de weg naar Voss." (Hoogenboom 2005, p. 5)
zie Dierenbuurt, Vossendijk
De Vossenlaan liep in 1906 van de Hatertseweg naar de Weg door Jonkerbos. In 1916 is het gedeelte ten zuidenwesten van de Mollenhutseweg (Burgemeester Daleslaan) aan de openbare dienst onttrokken. Op de kaart behorende bij het raadsbesluit d.d. 9 juli 1924 begint de Vossenlaan bij de Hazenkampseweg.
"Tengevolge van de verbreeding van den Hazenkampschenweg ondergaat de Vossenlaan eene wijziging. Deze loopt niet meer van den Mollenhutschenweg tot den Hatertschenweg, doch tot den Hazenkampschenweg." (Besluit B&W d.d. 14 maart 1939, nr. 14)
Het besluit uit 1939 houdt verband met de aanleg van het pleintje (plantsoen) tussen de Hatertseweg en de Hazenkampseweg. Hierbij is geen rekening gehouden met het adres Vossenlaan 1.
Vossenlaan Lent
niet-bestaande naam; zie Bergstraat
Vossenpels Lent
openbare ruimte ID 0268300000001553 (administratief gebied)
Lent gemeente Nijmegen;
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent
Raadsbesluit d.d. 15 december 1999;
Raadsbesluit d.d. 4 juni 2008
Vossenpels, buurt in de wijk Lent met de volgende straten: Bergstraat, Bloemenstraat, Jo Eversstraat, Smitjesland (gedeelte), Laauwikstraat (gedeelte), Steltsestraat (gedeelte), Vossenpelssestraat (gedeelte)
Voor het raadsbesluit d.d. 4 juni 2008 was Pelseland de noordgrens van Vossenpels.
zie Lent², Pelseland², Vossenpelssestraat
"Waar komt de naam Vossenpels vandaan? In het archief van de beide Weeshuizen te Nijmegen vond de stadsarchivaris, de heer Meeuwsen, een akte van 1563 over een boerderij 'den Vossenpels'. Deze boerderij behoorde voor de helft aan Riek van Mulickum en zijn vrouw Jennekens. De andere helft was van Joth Gaymans. Beide families kwamen uit Nijmegen. Op een gegeven moment hadden beide families geld nodig en diende de boerderij als onderpand.
De boerderij was gelegen tussen de Lentse straat (huidige Vossenpelssestraat) en de Ressense wal bij het Zwarte gat (aan het einde van de huidige Visveldsestraat). De boerderij plus grond was 56 morgen groot (ongeveer 17,5 ha) en lag op verhoogd gebied.
In het jaar 1563 wordt voor het eerst deze naam van de boerderij vermeld, maar volgens stadsarchivaris Meeuwsen is deze ongetwijfeld ouder. (...)" (Jansen 2003)
Zowel visse als vosse is een oude benaming voor bunzing.
zie Visveld
Vossenpels Bemmel
openbare ruimte ID 1705300000000279 (weg)
Bemmel (voor 1 januari 2001);
Bemmel, gemeente Lingewaard, woonplaats ID 3131
De Vossenpels ligt gedeeltelijk op de grens met de gemeente Nijmegen. Aan de andere kant van de gemeentegrens heet de straat: Vossenpelssetraat.
Vossenpelssestraat Lent
openbare ruimte ID 0268300000000431
Lent, gemeente Elst (voor 1 januari 1998);
Lent gemeente Nijmegen (1998-2009);
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 32522
Raadsbesluit Elst d.d. 8 november 1935: De Vossenpelschestraat;
Besluit B&W Elst d.d. 22 november 1978: Vossenpelssestraat (handhaving)
Bij het handhavingsbesluit waren B&W van Elst kennelijk niet van op de hoogte van de schrijfwijze van de straatnaam in het raadsbesluit d.d. 8 november 1935.
De Vossenpelssestraat ligt gedeeltelijk op de grens met de gemeente Lingewaard. Aan de andere kant van de gemeentegrens heet de straat: Vossenpels. Bij een enquête van de gemeente Elst in 1978 sprak de meerderheid van de bewoners zich uit tegen het wijzigen van de naam Vossenpelssestraat in Vossenpels.
zie Pelseland, Vossenpels
Volgens Jansen (2003) hadden 31 van de 158 kwekers in Lent in mei 1945 een bedrijf in deze straat.
Vossenveld
wijk 16 - Hatert
naam van een complex van de Stichting Studenten Huisvesting Nijmegen (SSHN) aan de Vossendijk, gebouwd in 1974
Vossenweide
openbare ruimte ID 0268300000000248 (terrein)
wijk 16 - Hatert | straatcode 24902
Raadsbesluit d.d. 3 oktober 2007
buurtpark tussen de Vossendijk en het Turkooispad.
In overleg met de bewonerswerkgroep is een prijsvraag uitgeschreven voor een naam voor het gebied. Uit de negen inzendingen is een keus is gemaakt door een deskundige jury, bestaande uit twee vertegenwoordigers van het wijkcomité, een lid van de commissie straatnaamgeving en drie ambtenaren.
Vosstraat
openbare ruimte ID 0268300000000759
wijk 00 - Benedenstad | straatcode 16071
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie C (1822): Achter het Gasthuis;
Wegenlegger 1859: Achter de Vischmarkt;
Nijmegen 1900: Achter de Vischmarkt;
Raadsbesluit d.d. 31 maart 1900: Vosstraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
"1706: Vossegasken.
De wijnkoper Anthonis Vos, burgemeester in 1655 en 1658, kocht in 1639 een deel van het vroegere St. Nicolaas gasthuis en richtte dit tot een pakhuis in. Het gebouw kreeg den naam: Vossepakhuis. Dit gebouw bestaat nog; naast den ingang is in de muur een steen gemetseld waarin een vos gebeiteld is. Zie het R.V. van 1900, blz. 41.
P. 1839: Achter de Vischmarkt." (Teunissen 1933)
"Door sloop van dit pand in 1977, is het straatje niet duidelijk meer herkenbaar." (Hendriks 1987)
zie Achter de Vismarkt, Vossendijk
Het raadsbesluit uit 1900 had alleen betrekking op het straatje naast de Lutherse kerk.
Vredeburg
wijk 01 - Stadscentrum
naam van een complex van de Stichting Studenten Huisvesting Nijmegen (SSHN) bij de Vredestraat
zie Vredenburg
Vredehof
wijk 12 - Goffert
Besluit B&W d.d. 23 januari 1963
De algemene begraafplaats, Weg door Jonkerbos 80, 6532 SC Nijmegen, waarvoor op 25 mei 1960 door B&W bouwvergunning werd verleend, kreeg in 1963 de naam Vredehof.
oorlogsgraven
Een gedeelte van de begraafplaats is in het najaar van 1969 ingericht als Erehof (44 graven). Hier zijn Herman Oolbekkink (1911-1944) en Jan van Hoof (1922-1944) herbegraven.
zie Herman Oolbekkinkstraat, Jan van Hoofplein
Vredeman de Vriesstraat
openbare ruimte ID 0268300000000760
wijk 23 - Heseveld | straatcode 16098
Raadsbesluit d.d. 10 juni 1953
Hans Vredeman de Vries (Jan Vredeman de Vries) (Leeuwarden 1527 – Antwerpen [?] ca. 1607), bouwmeester, tekenaar en schilder; zie www.biografischportaal.nl
"Jan Vredeman de Vries (1527-1604), Nederlands architect en graveur. Hij werkte in Antwerpen, Wolfenbüttel, Hamburg, Danzig en Praag.
Hij is de verbreider der Hollandse renaissancevormen, vooral door zijn ontwerpen, boeken en gravures." (Hendriks 1987)
zie Bouwmeesterbuurt
Vredenburg
"Voormalig buitengoed te Hees, dat in 1707 werd verkocht. De plaats waar het goed lag, is niet bekend." (Teunissen 1933)
Volgens Van Schevichaven lag het mogelijk op de hoek van de Waterstraat en de Voorstadslaan (bron: Het Schependom van Nijmegen in woord en beeld 1912, p. 35).
verdwenen naam; zie Ruimzigt, Vredeburg
Vredeplein
niet-bestaande naam; zie Centrumplein
Vredesheim
verdwenen naam; zie De Dam
Vredesplein
niet-bestaande naam; zie Centrumplein
Vredesteyn
"Bouwhof te Neerbosch." (Teunissen 1933)
verdwenen naam
Vredestraat
openbare ruimte ID 0268300000000761
wijk 01 - Stadscentrum | straatcode 16101
Raadsbesluit d.d. 14 december 1895: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 8 februari 1896: aangehouden;
Raadsbesluit d.d. 22 februari 1896: Vredestraat;
Nijmegen 1900: Vredestraat;
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924
"De naam herinnert aan den vrede van Nijmegen: 11 augustus 1678, die op last van de Staten-Generaal officieel werd afgekondigd van den Kerkboog op 25 September 1678. (Vredesverdrag tussen Nederland, Duitschland, Engeland, Frankrijk, Spanje, Zweden, Denemarken, en den Pauselijken Staat).
zie 'Penschetsen uit Nijmegen's verleden' door H.D.J. van Schevichaven 1898, deel I, blz. 203 e.v." (Teunissen 1933)
"Internationaal wordt met de Vrede van Nijmegen meerdere samenhangende verdragen bedoeld die in 1678-79 in Nijmegen gesloten werden om een einde te maken aan de Hollandse Oorlog. Deze verdragen zijn:
• 11 augustus 1678: het al eerder genoemde verdrag tussen Frankrijk en de Republiek
• 17 september 1678, tussen Frankrijk en Spanje
• 5 februari 1679, tussen Frankrijk en Zweden en het Heilige Roomse Rijk
• 19 maart 1679, tussen Zweden en het Sticht Münster
• 2 oktober 1679, tussen Zweden en de Nederlandse Republiek" (nl.wikipedia.org)
Vredestraat Lent
verdwenen naam; zie Dijkstraat Lent
Vriendschapslaan
openbare ruimte ID 0268300000000123
wijk 24 - Neerbosch-Oost | straatcode 23108
Raadsbesluit d.d. 11 april 1990
zie steden- en vriendschapsbanden
Vriessepol
verdwenen naam; zie Frisenpol
Vrouwe Udasingel Lent
openbare ruimte ID 0268300000000514
Lent gemeente Nijmegen;
Lent (per 24 juni 2009), woonplaats ID 2545
wijk 70 - Lent | straatcode 32727
Raadsbesluit d.d. 15 december 1999;
Besluit B&W d.d. 14 december 1999: inwerkingtreding (per 1 juli 2000)
Uda (ca. 1200), echtgenote van graaf Alard
Op 15 december 1999 besloot de gemeenteraad aan de straat, die van de centraal gelegen rotonde in de Prins Mauritssingel in oostelijke richting loopt tot de Turennesingel en Het Buske, inclusief de rotonde, de naam Vrouwe Udasingel te geven en de exacte contouren te zijner door B&W nader te laten bepalen (raadsvoorstel 220/1999).
Vooruitlopende op dit raadsbesluit hebben B&W op 14 december 1999 de contouren van het eerste gedeelte van de Vrouwe Udasingel vastgesteld.
zie Lent², Lentseveld¹, Laauwik, Visveld
Een bezwaarschrift d.d. 8 september 2000 van de heer A.J.N. Sier te Nijmegen namens toekomstige bewoners van de 'Noordsingel' (Vrouwe Udasingel) werd op 31 januari 2001 door de gemeenteraad ongegrond verklaard.
vrouwen
De volgende straten zijn genoemd naar vrouwen:
a. naamloze buurt in de wijk Kwakkenberg:
Adrianaweg,
Catharinaweg,
Eleonoraweg,
Johannaweg,
Louiseweg (?),
Luciaweg (?),
Lucretiaweg,
Sophiaweg,
Theresiaweg;
b. zuidelijk deel Emancipatiebuurt:
Anna Blamanlaan,
Annie Romein-Verschoorlaan,
Antoinette van Pinxterenlaan,
Clara Wichmannlaan,
Harriët Freezerlaan,
Joke Smitlaan,
Marga Klompélaan,
Wilhelmina Druckerlaan;
c. andere wijken en buurten in de woonplaats Nijmegen:
Anna Bijnsstraat,
Anna Maria Schuurmanpad,
Burgemeester Daleslaan,
Clara Bartonpad,
Emmalaan,
Florence Nightingalestraat,
Irene Vorrinkstraat,
Johanna de Lestonnacstraat,
Julianapark,
Julianaplein,
Kitty de Wijzeplaats,
Lili Bleekerstraat,
Lise Meitnerstraat,
Koninginnelaan,
Lieve Vrouwentrappen,
Marialaan,
Marie Curiestraat,
Marikenstraat,
Moeder Teresahof,
Montessorilaan,
Nina Simonestraat,
Regentessestraat,
Rosa de Limastraat,
St. Geertruidestraat,
Stijn Buysstraat,
Tesselschadestraat,
Toos Korvezeepad,
Vrouwe Udasingel,
Waldeck Pyrmontsingel,
Wilhelminasingel;
d. de buurt
Laauwik in de woonplaats
Lent:
Barbarastraat,
Dalidastraat,
Edith Piafstraat;
e. verdwenen namen:
Beatrixstraat,
Eleonorastraat,
Julianastraat,
Mariastraat,
St. Geertruidsbergje,
Wilhelminahof.
chronologisch overzicht
1881 Koninginnelaan
1884 Stijn Buijsstraat
1886 Stijn Buijsstraat
1895 Regentessestraat
1895 Waldeck Pyrmont Singel
1895 Wilhelmina Singel
1896 Beatrixstraat
1896 Eleonorastraat
1901 St. Geertruidastraat
1904 Emmalaan
1904 Marialaan
1910 Julianaplein
1916 Louiseweg (?)
1916 Luciaweg (?)
1916 Sophiaweg
1916 Theresiaweg
1922 Anna Bijnsstraat
1922 Tesselschadestraat
1924 St. Agnetenweg
1924 Lieve Vrouwetrappen
1926 Julianapark
1926 Julianastraat
1929 Adrianaweg
1929 Catharinaweg
1929 Eleonoraweg
1929 Johannaweg
1956 Marie Curiestraat
1968 Clara Bartonpad
1968 Fl. Nightingalestraat
1980 Anna Maria Schuurmanpad
1980 Montessorilaan
1981 Rosa de Limastraat
1988 Anna Blamanlaan
1988 Clara Wichmannlaan
1988 Harriët Freezerlaan
1988 Joke Smitlaan
1988 Marga Klompélaan
1988 Wilhelmina Druckerlaan
1988 Annie Romein-Verschoorlaan
1988 Antoinette van Pinxterenlaan
1989 Lucretiaweg
1993 Moeder Teresahof
1994 Johanna de Lestonnacstraat
1995 Kitty de Wijzeplaats
1999 Marikenstraat
1999 Vrouwe Udasingel
2001 Burgemeester Daleslaan
2005 Nina Simonestraat
2008 Irene Vorrinkstraat
2011 Barbarastraat
2011 Dalidastraat
2011 Edith Piafstraat
2012 Lili Bleekerstraat
2012 Lise Meitnerstraat
2012 Toos Korvezeepad
In het Handboek voor gemeenteambtenaren die zijn belast met het benoemen van de openbare ruimte, het nummeren van vastgoedobjecten en het begrenzen van gebieden, staat de volgende hoofdregel:
"i. Bij gelijke geschiktheid gaat een vrouw voor
Er zijn in ons land maar weinig straatnamen vernoemd naar vrouwen, en dan nog zijn het veelal leden van het Koninklijk Huis. Er zijn tal van vrouwen die zich in de samenleving verdienstelijk hebben gemaakt, maar om veelal onduidelijke redenen wordt toch veelal de voorkeur gegeven aan namen van manspersonen. Dat is een punt van aandacht." (Benoemen, nummeren en begrenzen 2005, p. 82)
zie koninklijk huis, levende personen
Vrouwendaal
openbare ruimte ID 0268300000000762 (terrein)
wijk 05 - Hunnerberg | straatcode 16128
kadastrale gemeente Nijmegen, Sectie B (1822): het Vrouwendaal;
Nijmegen 1900: Vrouwendaal, Het Vrouwendaal;
Raadsbesluit d.d. 24 januari 2007: Vrouwendaal
"Het Vrouwendaal behoort thans niet meer onder Ubbergen. Bij Kon. besluit van 5 Maart en 24 Mei 1816, werd het stadsterritoir uitgebreid tot aan de Ooische sluis en zoover onderlangs den Hoenderberg, als de buitenwerken, met het fort Sterreschans daaronder begrepen, zich op de hoogte uitstrekten, voorts alle huizen aan den Ubbergschen weg tot en met het Vrouwendaal." (Van Schevichaven 1898, deel III, p. 193)
"Woningen en terrein aan den Ubbergscheweg bij het eindpunt van den Nieuwe Ubbergscheweg." (Teunissen 1933)
JUNI 1954
"Vrijdag 4 – De stad is twee recreatiegebieden rijker: park Vrouwendaal (Batavierenweg) en Heidepark (Goffert)." (Kroniek 1954, p. 54)
zie Batavierenweg
"Vrouwendaal
gelegen ten Noord-westen van het voormalige fort Sterrenschans" (Hendriks 1987)
"De naam van dit plantsoen, gelegen tussen de Ubbergseweg en de Sterreschansweg, komt het eerst voor in een schepenprotocol van 1569, in de volgende woorden: 'een stuk lant opt Hoighvelt, tegen het Vrouwendael geleghen', waaruit niet is op te maken, of er toen reeds een huis gebouwd was.
In de 18e eeuw stond er een herberg. Den 12 maart 1778, verzocht Johan de Haen, een stukje groesland, liggende voor het huis en de herberg het Vrouwendaal, van welk huis hij eigenaar was, te mogen laten omspitten en met vruchtbomen te beplanten." (Hendriks 1987)
zie Mannendaal, Panorama Hunnerberg, Ubbergseweg
Vrouwengas
verdwenen naam; zie Lieve Vrouwentrappen
Vrouwentrappen
niet-bestaande naam; zie Lieve Vrouwentrappen
Vruchtenbuurt
wijk 22 - Hees
"dorpskern Hees, Schependomlaan" (Hendriks 1987)
Vruchtenbuurt (vanaf 1953), buurt in de wijk Hees met de volgende straten: Ananasstraat, Mandarijnstraat, Meloenstraat, Perzikstraat, Pomonastraat
buurtnaam niet vastgesteld; zie buurten
Vuilkuilscheweg
Vuilniskuilscheweg
kadastrale gemeente Neerbosch, Sectie B (1822): De Vuilkuilsche Weg;
Wegenlegger 1859: Vuilniskuilscheweg;
Raadsbesluit d.d. 6 juni 1891: Floraweg (gedeelte);
Raadsbesluit d.d. 7 juli 1920: Anjelierenweg (gedeelte);
Raadsbesluit d.d. 9 juli 1924: Oude Graafscheweg (gedeelte);
Raadsbesluit d.d. 23 mei 1990: Gladiolenstraat (gedeelte)
Op het minuutplan uit 1822 van Sectie B: Hees (één Blad), eindigt De Vuilkuilsche Weg bij De Wolfskuilsche Straat (Wolfskuilseweg).
1859: "Vuilniskuilscheweg
Loopende van de Nijmeegsche laan langs de Vuilniskuil over de Nonnendaalschen weg en de Wolfskuil tot aan de Dennenstraat." (Legger B, nr. 15)
"Anjelierenweg. (...)
Vroeger Vuilniskuilscheweg. De 'Vuijlicksekuijl' die gelegen was bij den Hoofdberg (dus bij den tegenwoordige Anjelierenweg) wordt reeds genoemd in een protocol van 15 Febr. 1774." (Teunissen 1933)
zie Hoofdberg
"Vroeger liep de Vuilkuilscheweg over het tracé van de huidige Floraweg, Gladiolenstraat en Anjelierenweg. Omstreeks 1900 werd het eerste deel, tussen de Wolfskuilse- en Nieuwe Nonnendaalseweg omgedoopt tot Floraweg. Het tweede deel werd de Anjelierenweg.
In de jaren '90 van de afgelopen eeuw werd bij de bouw van een nieuw woonwijkje een knip gemaakt in laatstgenoemde straat. Het meest zuidelijke deel van de straat heet sindsdien de Gladiolenstraat." (Roodenburg z.j.)
verdwenen naam; zie Anjelierenweg, Gladiolenstraat, Floraweg, Oude Graafseweg
Vunckengas
verdwenen naam; zie Vinkegas
Vuurdoornstraat
openbare ruimte ID 0268300000000763
wijk 23 - Heseveld | straatcode 16136
Besluit B&W d.d. 17 augustus 1950
vuurdoorn (Pyracantha), heester, geslacht uit de rozenfamilie (Rosaceae)
zie Jeruzalem
Vuurvlindertjesstraat
openbare ruimte ID 0268300000000764
wijk 14 - Hatertse Hei | straatcode 16144
raadsvoorstel d.d. 30 maart 1955: Kesselstraat;
raadsvoorstel d.d. 27 juli 1955: Vuurvlindertjesstraat;
Raadsbesluit d.d. 31 augustus 1955: Vuurvlindertjesstraat
vuurvlindertje (Lycaena phlaeas), klein en vlug vlindertje
zie Hatertse Hei, Vlinderbuurt, Kesselstraat